دسته بندی: در مسیر رشد

مقالات مهم فناوری را در موضوعات شرکت های دانش بنیان ، کسب و کار ، نانو فناوری ، علوم پایه و ... را در این بخش بخوانید | InnoService | خدمات فناوری اینوسرویس

ده گام برای تجاری‌ سازی یک ایده

یکی از مسائل مهم که ذهن بسیاری از محققین و کارآفرینان را به خود مشغول می‌سازد، چگونگی تجاری‌ سازی یک ایده خاص است. یک ایده چگونه پدید می‌آید؟ آیا ایده‌ای که به ذهن خطور کرده است، از ارزش کافی برخوردار بوده و می‌توان بر اساس آن محصول یا خدمتی واجد شرایط به بازار معرفی نمود؟ مهمترین جنبه‌های تجاری ‌سازی ایده که می‌بایست به آن‌ها توجه شود، کدام است؟ آیا تجاری‌سازی ایده با تولید محصول نهایی پایان می‌پذیرد؟ این‌ها نمونه‌ای از سؤالاتی است که می‌تواند پیرامون بحث تجاری‌ سازی یک ایده ذهنی مطرح گردد. در مقاله حاضر، سعی خواهد شد تجاری‌ سازی و ابعاد گوناگون آن طی یک فرآیند مرحله به مرحله و به زبانی ساده تشریح گردد.

1- من یک ایده بزرگ و انقلابی دارم؛ چگونه می‌توانم آن را دنبال کنم؟

در پاسخ به این سؤال باید گفت که ارزش یک ایده و دنبال نمودن آن منوط به کاربرد عملی آن است؛ در واقع، اگر ایده شما بتواند به چیزی عملی تبدیل شود، ارزش پیگیری و به سرانجام رساندن را دارا خواهد بود. ایده‌های بزرگ، معمولاً در نتیجه محدودیت‌های موجود در مسیر پیشرفت‌های مستمر و یا شناخت یک شکاف دانشی در حوزه‌های مختلف تراوش می‌گردد و در نهایت می‌تواند دسترسی به یک راه حلی مفید را فراهم نماید. البته بایستی همواره این نکته را در نظر داشت که به منظور یافتن یک راهکار عملی برای ایده‌ها، انجام آزمایش، اعتبارسنجی و در نهایت توسعه مبتنی بر ایده الزامی است.
یکی از نکات مهم که می‌بایست به آن توجه کافی مبذول شود، نقش زمان و منابع مالی در توسعه ایده و مفهوم ذهنی است؛ برای مثال، آشنایی صاحبان ایده با طیف وسیع حمایت‌های مالی و مدیریتی، که از سوی دولت‌ها و مؤسسات تحقیقاتی مختلف ارائه می‌گردد و همچنین بکارگیری روش‌های منطبق با شرایط خاص توسعه ایده در مراحل اولیه، می‌تواند بسیار راهگشا باشد.

2- چه راه حل‌های جایگزینی در مقایسه با ایده شما وجود دارد؟ آیا باید آن‌ها را به چشم رقبای کاری و یا همکاران بالقوه آینده نگریست؟

یکی از گام‌های کلیدی در توسعه یک مفهوم ذهنی که از نظر شما عالی و منحصر به فرد به نظر می‌رسد، تهیه یک بانک اطلاعاتی جامع از تمامی طرح‌ها و پروژه‌های تحقیقاتی مرتبط با ایده مذکور است. افراد و سازمان‌های درگیر، منابع و مکانیزم‌های مالی هر یک از آن‌ها و نیز فهرستی از سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در زمینه‌های نزدیک به ایده، از مهمترین مواردی است که در بانک اطلاعاتی تهیه شده بایستی مد نظر قرار گیرد. 
در صورتی که ایده شما مرتبط با یک مسئله «High Tech» و یا مرز دانش است، بررسی مقالات انتشار یافته در حوزه مربوطه و شناسایی نفرات کلیدی و صاحب نظر، می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای تهیه بانک اطلاعاتی به شمار رود.
علاوه بر موارد یاد شده، بایستی برخی صاحبان کسب و کارهای کوچک، که می‌توانند در زمره شرکای احتمالی آتی قرار گیرند را شناسایی نمود. 

3- آیا من به یک شریک نیاز دارم؟

پاسخ قطعی به این پرسش کمی دشوار است. با توجه به پیچیدگی بالای فناوری‌های امروزی که امکان توسعه آن‌ها توسط یک سازمان واحد را ناممکن نموده است، شناسایی همکاران احتمالی به منظور تسهیل فرآیند توسعه و تکامل ایده از گام‌های کلیدی در تحقیقات بازار محسوب می‌گردد. در این راستا داشتن آمادگی لازم، به هنگام نزدیک شدن به همکاران بالقوه شناسایی شده، بسیار ضروری است. جمع‌آوری اطلاعات دقیق سازمان‌های شناسایی شده از طرق مختلف، نظیر بررسی جامع وبسایت رسمی آن‌ها، می‌تواند در خصوص چگونگی ایجاد جذابیت در طرف مقابل ایده‌های خوبی را در اختیار شما بگذارد.
پس از شناسایی شرکای احتمالی، بایستی بررسی نمایید که چه پیشنهاداتی می‌توانید ارائه دهید و در مقابل، چه چیزی در این مشارکت به دست خواهید آورد. یکی از نکات مهم این است که یک شریک تجاری‌سازی جدی در قبال ارزش افزوده فنی و تجاری که در طی مشارکت به همراه خواهد داشت، خواهان سهیم شدن در منافع حاصل از دارایی‌های فکری مرتبط با ایده (مثلاً پتنت‌های به ثبت رسیده) است. بنابراین، وجود نوعی تعادل میان منافع حاصل از مشارکت و امتیازاتی که در قبال آن واگذار می‌نمایید، از اهمیتی قابل توجه برخوردار است.
پس از این که منافع متقابل در مشارکت احتمالی ایجاد شد، امضای توافقنامه، جهت محرمانه بودن تمامی مذاکرات و اسناد و مدارک، ضروری است. مدل‌های گوناگونی از توافقنامه‌های مذکور از طریق دفاتر انتقال فناوری دانشگاه‌های مختلف در دسترس بوده که بیانگر تنوع بسیار زیاد مسائل مرتبط با مشارکت در توسعه ایده و انتقال فناوری است. در مجموع، توافقنامه‌های عدم افشاء، نقشی مهم در کارایی فرآیند توسعه ایده داشته و اجرای زودهنگام آن می‌تواند ریسک شکست طرح را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

4- آیا باید ایده خود را به عنوان یک پتنت به ثبت برسانیم؟

بله؛ در اکثر موارد هر ایده‌ای که پتانسیل تجاری شدن داشته باشد، نیازمند حداقلی از حفاظت خواهد بود. این امر در مواقعی که ایده ابتکاری در دسترس همگان قرار می‌گیرد، از اهمیتی بیشتر برخوردار بوده و در نتیجه پوشش‌های حفاظتی، از طریق به ثبت رساندن ایده در سیستم‌های پتنت، توصیه می‌گردد.
باید خاطر نشان ساخت، ثبت پتنت هیچ گونه محدودیتی در چگونگی بهره‌برداری از ایده و توسعه‌های آتی آن ایجاد نمی‌نماید. در واقع، ثبت اختراع با قابلیت استفاده از ایده یا اختراع از سوی دیگر افراد (مثلاً از طریق مجوز بهره‌برداری از پتنت)، امکان دسترسی آزاد و عمومی از منافع حاصل از نوآوری را به گونه‌ای منحصر به فرد فراهم می‌آورد. همین ویژگی باعث شده که بسیاری از شرکت‌های استارت آپی از بازاری منحصر به فرد که همراه با قابلیت واگذاری و تبادل پتنت های ارزشمند است، بهره‌مند گردند. گفتنی است، از مهمترین سیستم‌های پتنت حال حاضر می‌توان به سیستم پتنت آمریکا «USPTO»، سیستم پتنت اتحادیه اروپا «EPO» و نیز سیستم پتنت چین «CIPO» (به دلیل بازار بسیار گسترده این کشور و لزوم حفاظت از دارایی‌های فکری در صورت فعالیت در بازار مذکور) اشاره نمود.
در حالی که حفاظت از ایده ابتکاری از طریق ثبت اختراع یک اصل بدیهی است، هزینه‌های به نسبت بالای فرآیند ثبت و انتشار پتنت ممکن است برخی افراد و شرکت‌ها را از حفاظت از ایده خود منصرف نماید. این در حالی است که سودآوری بالای برخی ایده‌ها و عدم حفاظت مناسب از آن‌ها، می‌تواند برای این دسته از افراد و سازمان‌ها خسارات فراوانی به همراه داشته باشد. به همین دلیل است که بسیاری از شرکت‌ها (علی‌الخصوص استارت آپ‌ها) در شروع کار و حتی قبل از بکارگیری مدیران اجرایی، وکلای مجرب را استخدام می‌نمایند. با توجه به این که امروزه شرکت‌های حقوقی متعدد در زمینه ارائه خدمات ثبت و انتشار پتنت فعال هستند، توصیه می‌گردد در گام نخست از خدمات ابتدایی این گونه شرکت‌ها که اغلب کم هزینه است، استفاده شده و در ادامه در صورت نیاز به خدمات خاص، هزینه‌های بیشتر را تقبل نمایید.
نکته مهم دیگری که می‌بایست در زمینه حفاظت از ایده‌های خود به آن توجه داشته باشید، ارزیابی دقیق ایده از منظر شیوه‌های گوناگون حفاظت از آن است؛ برای مثال، ممکن است پس از بررسی‌های صورت گرفته به جای ثبت ایده در سیستم‌های پتنت، آن را به عنوان یک «راز تجاری» حفظ و نگهداری نمایید. باید توجه داشت، هیچ جایگزینی برای یک مشاوره حقوقی خوب و پیروی دقیق و مستمر از آن وجود نخواهد داشت. 

5- چگونه می‌توانیم از تحقیقات امیدبخش اولیه به سمت توسعه و پیشرفت‌های جدی حرکت نماییم؟

راه‌های بسیار زیادی برای موفقیت وجود دارد. همان گونه که یک ایده الهام بخش اولیه، لزوماً منتج به یک اختراع نمی‌شود، اختراع نیز مترادف با نوآوری نخواهد بود. باید به این نکته کلیدی توجه داشت که رؤیای توسعه فناوری حاصل از ایده اولیه، نیازمند یک چارچوب عملی کارآ است. برای مثال، اگر شما یک محقق دانشگاهی هستید، شروع به کار شما می‌تواند ارتباط با دانشمندان و محققان دیگر و یا توسعه دهندگان مرتبط با ایده شما باشد. در مقابل اگر در صنعت مشغول به فعالیت هستید، برای توسعه ایده خود نیازمند تغییر در استراتژی‌های توسعه‌ای شرکت و طراحی مجدد ساز و کار تخصیص منابع (نظیر اتخاذ سیاست‌های همکاری با متخصصین دانشگاهی و به صورت کلی استفاده از برخی منابع خارج از سازمان) به منظور توسعه ایده مذکور خواهید بود. به عبارت دیگر، مسیرهای متعددی جهت حرکت به سمت توسعه ایده وجود دارد که حتی بکارگیری همزمان برخی از آن‌ها می‌تواند احتمال موفقیت را دو چندان نماید.
در حالی که استفاده از حمایت‌های دولتی و جذب منابع برای پیشبرد فعالیت‌های تحقیق و توسعه برخی فناوری‌های خاص بسیار راهگشا است، در نهایت می‌بایست به سمت ایجاد یک کسب و کار پایدار و قابل اطمینان که محصولات و خدمات آن نهایتاً به بازار عرضه می‌گردد، حرکت نمود. در این مسیر طیف گسترده‌ای از استراتژی‌های جذب منابع، اعم از منابع دولتی و یا خصوصی کوچک و بزرگ را شامل می‌گردد. هر چه بر جذب منابع بخش خصوصی تأکید نماییم، در مقابل باید حد بیشتری از اختیارات مدیریت کسب و کار خود را واگذار نماییم و این می‌تواند تصمیم در مورد انتخاب سرمایه‌گذار خارج از سازمان را به امری بسیار حساس و پیچیده بدل نماید. همان گونه که اکثر کارآفرینان تأکید می‌کنند، فرآیند جذب منابع، پر پیچ و خم و دشوار است و مذاکرات بسیاری می‌بایست انجام داد تا نهایتاً یک سرمایه‌گذاری مطلوب بر روی ایده پیشنهادی انجام گیرد. این فرآیند مستلزم تلاش مستمر، پایبندی به مسیر دشوار تجاری‌سازی و استفاده بهینه از شبکه‌های موجود است.

6- از میان طیف وسیعی از خدمات نهادهای حمایتی، به منظور پشتیبانی از فعالیت‌های تحقیق و توسعه‌ای، چگونه خدمات مناسب را انتخاب نماییم و چه ابعادی را در انتخاب خود مورد توجه قرار دهیم؟

همان گونه که در بخش‌های پیشین اشاره گردید، طیف وسیعی از نهادهای دولتی و بخش خصوصی می‌توانند در مسیر توسعه ایده و تبدیل آن به فناوری و یا محصول قابل ارائه به بازار، کمک نمایند. انتخاب سازمان یا برنامه حمایتی مناسب و اقناع نمودن آن‌ها نسبت به جذابیت‌های کافی ایده، مسیر توسعه ایده را تا حد بسیار زیادی تسهیل می‌سازد. با توجه به سهم قابل توجه فضای مجازی در نشر اطلاعات و تعاملات حال حاضر، یکی از منابع اولیه جهت رصد نهادهای پشتیبان فعالیت‌های تحقیق و توسعه و شناسایی خدمات حمایتی هر یک از آن‌ها، اینترنت خواهد بود.
باید توجه داشت بسیاری از فرصت‌های اخذ گرنت تحقیقاتی بر جنبه‌های علمی تکیه دارد و به همین دلیل باید یکپارچگی مناسبی بین مراحل توسعه ایده از مبنای علمی اولیه تا کاربردها و نیازهای بالفعل و بالقوه موجود در بازار ایجاد گردد. تعیین اهداف شفاف و منطقی از برنامه تحقیقاتی و ارائه یک تصویر واضح از مسیر حرکت از حالت فعلی تا نقطه پایانی، می‌تواند جذابیت‌های طرح پیشنهادی را برای سرمایه‌گذار بیشتر نماید.
استفاده از تیم مناسب، یکی از نکات حیاتی در تعریف مسیر توسعه تحقیقات است، که می‌تواند شانس موفقیت را تا حد زیادی افزایش دهد. دقت کنید که نقش هر یک از افراد اضافه شده به تیم باید با دقت تعریف گردد. نکته کلیدی این است که هر تخصص برای کارکرد ثمربخش در پیشبرد مسیر، باید در سطح درستی از مشارکت تیمی قرار گیرد و لزوماً اضافه نمودن برخی کارشناسان بدون داشتن نقش واقعی در پروژه، به رقابتی‌تر شدن آن کمک چندانی نخواهد نمود. گفتنی است، علاوه بر بکارگیری تخصص‌های لازم در تیم پروژه، استفاده از برخی مکانیسم‌های مشاوره‌ای، علی‌الخصوص در زمینه‌های مالی بدون مشارکت در فعالیت‌های توسعه ایده، می‌تواند به شما کمک نماید. بدیهی است، استفاده از منابع متنوع در توسعه ایده و فناوری امکان دسترسی به اهداف تعریف شده را افزایش خواهد داد.

7- چگونه می‌توان برای اخذ گرنت‌های حمایتی رقابت نمود؟ فرآیند بررسی برنامه‌های تحقیقاتی چه جنبه‌هایی را در بر می‌گیرد؟

با توجه به محدودیت در منابع حمایتی، متقاضیان اخذ گرنت از جنبه‌های گوناگون به بررسی‌های دقیق و مقایسه‌ای برنامه‌های پیشنهادی نیازمند هستند. برای مثال، «NIH»، که با هدف تحریک نوآوری‌های فناورانه در بخش خصوصی و کسب و کارهای کوچک و نیز افزایش تجاری‌سازی نتایج تحقیقاتی تحت پوشش خود، از برخی ایده‌های نوآورانه حمایت‌های مالی می‌نماید، تنها امکان تأمین مالی کمتر از 20 درصد از برنامه‌های پیشنهادی را دارا است. پس می‌توان چنین نتیجه گرفت که شما برای پیروزی در این رقابت فشرده بر سر جذب منابع مالی حمایتی، می‌بایست یک ایده بدیع و مهم را در زمان مناسب همراه با یک برنامه تحقیقاتی دقیق، شفاف و مستند و با بکارگیری یک تیم متخصص پیشنهاد دهید و در عین حال برخی نگرانی‌های کلیدی ارزیابان و سیاست‌گذاران مراکز تأمین مالی را نیز در طرح خود لحاظ نمایید.
با توجه به حیطه‌های بسیار تخصصی موجود در فناوری‌های «High Tech»، ارزیابی طرح‌های پیشنهادی کاری بسیار دشوار، زمان‌بر و پر هزینه خواهد بود. با توجه به این که هیچ کس بهتر از صاحب ایده یا فناوری، بر حیطه‌های علمی و فناورانه مرتبط با آن تسلط ندارد، پیشنهادات شما به عنوان متقاضی اخذ گرنت تحقیقاتی (اعم از در اختیار گذاشتن اطلاعات فنی، پیشنهاد متخصصین مناسب جهت ارزیابی ایده و …) می‌تواند فرآیند بررسی طرح را تسهیل نماید.

8- برای پیشبرد فرآیند تحقیق چه باید کرد؟

فرآیند توسعه ایده به یک برنامه تحقیقاتی دقیق و در ادامه اقناع برخی سازمان‌های دولتی برای حمایت از آن، صرفاً بخش کوچکی از فرآیند پیچیده و طولانی «ایده تا بازار» خواهد بود. توسعه فناوری در مراحل بعدی نیز با موانعی جدی روبرو است که می‌بایست ملاحظات مرتبط با آن‌ها را در نظر گرفت.
دریافت گرنت‌های تحقیقاتی از سازمان‌های بزرگ، به معنای بررسی دقیق ایده و طرح تحقیقاتی تدوین شده از سوی متخصصین و ارزیابان و در نهایت تأیید آن است. با توجه به اعتبار فنی حاصل از این فرآیند که کاربردی بودن طرح را تا حد بسیاری تضمین می‌نماید و نیز جریان مالی تزریق شده به طرح (که بر خلاف سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی دارای هیچ گونه محدودیت در اختیارات و واگذاری بخشی از مالکیت طرح نخواهد بود)، چشم انداز موفقیت شرکت تا حد بسیار زیادی روشن می‌نماید. همین امر می‌تواند راه را برای جذب برخی سرمایه‌گذاران ثانویه باز نموده و به همین دلیل می‌بایست دریافت گرنت‌های تحقیقاتی را با انتشار اخبار مرتبط با آن و ارائه پوستر در محافل صنعتی تبلیغ نمود.
علاوه بر این، برنامه‌ریزی برای مراحل بعدی توسعه فناوری و اخذ مجوزهای لازم (برای مثال اخذ مجوزهای سازمان غذا و دارو برای توسعه و تولید محصولات دارویی) باید در دستور کار قرار گیرد. با توجه به پیچیدگی‌های ذاتی حوزه بهداشت و درمان و نیز هزینه به نسبت بالای تحقیق و توسعه در این حوزه، پیشنهاد می‌شود مجموعه‌ای از مطالعات ایمنی و کارایی مرتبط با فناوری یا محصول نهایی، قبل از ورود به بازار و نیز پس از ورود به بازار و استفاده توسط کاربران تدوین و به موازات توسعه فناوری انجام گیرد.

10- ایده به موفقیت رسید؛ مرحله بعدی چیست؟

بازاریابی یک محصول موفق، یک نقطه عطف بزرگ در هر شرکت محسوب می‌گردد. با این حال، موفقیت در دراز مدت نیازمند برخی پارامترهای دیگر، نظیر سرعت در ارائه محصول به بازار، تنوع در مسیرهای فروش تعیین شده و در نهایت متنوع ساختن جریان‌های درآمدی خواهد بود. هنگامی که یک شرکت، یک جریان نقدی مثبت داشته باشد، درها شروع به باز شدن خواهند نمود. در این مرحله یک هدف اولیه و بسیار کلیدی، راه‌اندازی یک مسیر اصلی فروش و توسعه آن در جهات گوناگون است. از این طریق می‌توان با تنوع‌بخشی جریان‌های درآمدی (هر چند در ابتدای امر میزان آن بسیار کوچک باشد)، پایداری کسب و کار را تا حدی تضمین نمود.
یکی از اقدامات دیگر پس از ورود محصول به بازار، آغاز فعالیت‌های تحقیق و توسعه‌ای جدید به منظور بهبودهای احتمالی محصول و نیز شناسایی کاربردهای جدید برای آن است. با ورود محصول به بازار و استفاده مردم از فناوری توسعه یافته، برخی کاربردهای جدید مورد نیاز که می‌تواند بر مبنای فناوری مذکور توسعه یابد، مشخص خواهد شد. فعالیت‌های توسعه‌ای جدید مستلزم تدوین طرح تحقیقاتی جدید، دریافت کمک‌های مالی اولیه و در نهایت سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی است. در واقع فرآیند «ایده تا بازار»، در دل فناوری قبلی شکل گرفته و این چرخه دوباره آغاز می‌گردد. 
باید توجه داشت که شرکت در این مرحله می‌تواند همکاری با رقبا و توسعه مشترک فرصت‌های جدید را نیز در دستور کار قرار دهد. در واقع، مسیرهای توسعه ایده با توجه به راه‌اندازی و تأسیس شرکت و تجارب ناشی از یک بار توسعه ایده اولیه و ارائه آن به بازار، تا حدی متفاوت از قبل خواهد بود. با این حال، فرآیند جدید نیز چرخه‌ای متشکل از چالش‌های نوآورانه است که می‌بایست با هدف حفظ مزیت رقابتی پایدار، در دراز مدت به صورت مستمر تکرار گردد.

9- چگونه می‌توانم محصول جدید خود را تجاری نمایم؟

بسیاری از شرکت‌های بزرگ به منظور رصد فرصت‌های موجود، به طور مرتب و پیوسته ایده‌ها و محصولات جدید مطرح شده در سخنرانی‌ها و کنفرانس‌های مختلف را دنبال می‌نمایند. حضور در جلسات مذکور و معرفی ایده و فناوری حاصل از آن، می‌تواند توجهات نسبت به محصول شما را افزایش داده و طیف وسیعی از فرصت‌های بازار را در اختیار شما قرار دهد. این نقطه، آغاز فرآیند مشارکت‌های واقعی در قالب صدور مجوزهای بهره‌برداری، سرمایه‌گذاری‌های مشترک آتی، و حتی برخی معاملات خرید و ادغام احتمالی خواهد بود.
نکته‌ای که در این مرحله باید به آن دقت کافی داشته باشید، شناسایی فرصت‌های نمایش فناوری‌های جدید مرتبط با بازار هدف شما و تمرکز بر معرفی کاربردهای فناوری و محصول خود در حوزه‌های گوناگون است. فرصت‌های بازاریابی موجود در این فرآیند و مشارکت‌های حاصل از آن با دیگر فناوران و شرکت‌های مرتبط با ایده اولیه، می‌تواند نقش مهمی در مراحل اولیه توسعه کسب و کار شما داشته باشد. با این حال، حفظ تعادل در کسب و کار چالشی بزرگ خواهد بود که در خلال فعالیت‌های بازاریابی و معرفی محصول در شبکه گسترده‌ای از فناوران، متخصصین و سرمایه‌گذاران مرتبط با بازار هدف، می‌تواند کسب و کار تازه تأسیس را با مشکل مواجه نماید. توجه مستمر به طرح کسب و کار تدوین شده و پایبندی به آن و نیز ارتباط قوی بین تیم فنی و استراتژیست‌های کسب و کار، اقداماتی است که می‌تواند فعالیت‌های آتی تحقیق و توسعه شرکت را در راستای مأموریت و چشم انداز تعریف شده پیش برد.

اخذ کارت بازرگانی اشخاص حقیقی

کارت بازرگانی

در قانون صادارت و واردات کالا در ماده 3 قید شده است اشخاص حقیقی که برای صادارت و واردات کالا نیازمند و مستلزم اخذ کارت بازرگانی هستند . برای اخذ این کارت باید اقداماتی را در اتاق بازرگانی با داشتن شرایط اخذ آن ، انجام دهید .

با در دست داشتن کارت بازرگانی اشخاص حقیقی قادر خواهند بود که به امر تجارت ، صادارت و واردات کالا بپردازند . البته شایان ذکر است که کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی و حقوقی قابل دریافت می باشد . لذا در این مقاله به اخذ کارت بازرگانی افراد حقیقی می پردازیم .

 

مدارک مورد نیاز صدور کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی

برای اخذ کارت بازرگانی الزامی است که مفاصا حساب مالیاتی را مطابق ماده 186 قانون مالیات های مستقیم از اداره مالیات دریافت نموده زیرا در دست داشتن مفاصاحساب برای صدور کارت بازرگانی بلامانع می باشد .

از وب سایت ثبت کارت بازرگانی دو صفحه پرینت گرفته و ذیل آن را امضا نمایید و گواهی امضا را در دفتر اسناد رسمی انجام دهید .

  1. عکس متقاضی با مشخصات ابعادی 4*6 ، تمام رخ ، جدید و ساده باشد
  2. یک سری از اصل اظهارنامه ثبت نام در دفاتر بازرگانی که به گواهی اداره ثبت شرکت ها رسیده باشد (با امضای متقاضی کارت بازرگانی و اصل گواهی پلمپ دفاتر،از اداره ثبت شرکت ها)
  3. اصل مدارک شناسایی متقاضی از جمله کارت ملی جهت برابر با اصل نمودن و یک سری کپی کامل از پشت و روی آن
  4. ارائه اصل و کپی مدرک تحصیلی معتبر(حداقل مدرک دیپلم)
  5. ارائه اصل کارت پایان خدمت یا معافیت دائم ( برای آقایان ) جهت برابر با اصل شدن و یک سری کپی از پشت و روی آن
  6. داشتن حداقل شرلیط سن 23 سال تمام.
  7. اصل گواهی بانک مبنی بر تایید حساب جاری و حسن اعتبار بانکی به نام متقاضی (با مهر امضای رئیس شعبه) ضمناَ حساب های جاری شتاب مربوط به شهرستان ها در صورتیکه روی فرم (الف) تایید شده باشد قابل قبول است.
  8. ارائه یکی از مدارک مالکیت و یا استجاری محل فعالیت متقاضی :
  9. سند مالکیت شش دانگ بنام متقاضی برای محل فعالیت باید اصل و یا کپی برابر اصل آن ارائه داده شود .
  10. درصورت داشتن اجاره نامه محضری معتبر متقاضی ، جهت محل فعالیت و یا آدرس دفتر
  11. برای فعالیتهای تولیدی ارائه اصل و یا کپی برابر اصل مجوز فعالی از ارگانهای مربوطه الزامی می باشد .
  12. اخذ کداقتصادی جدید و یا ارائه پرینت پیش ثبت نام کداقتصادی بدین منظور که تعهد بر آن است که اخذ کد اقتصادی در دست اقدام می باشد .

کاربرد کارت بازرگانی اشخاص حقیقی

از جمله کاربردهایی که شخص حقیقی با در دست داشتن کارت بازرگانی می تواند انجام دهد به شرح ذیل توضیح داده شده است :

واردات از مناطق آزاد ، صادارت کلیه کالاهای مجاز بازرگانی،صدور ویزای تجاری،صدور گواهی مبدا،عضویت در اتاق بازرگانی،ارتباط با تجار خارجی ،مبادله اطلاعات تجاری در سطح جهان،شرکت در نمایشگاه های ملی و بین المللی داخلی و خارجی ،مبادرت به امر صادرات و واردات کالا بصورت تجاری،مبادرت به حق العمل کاری در گمرک،ثبت سفارش و ترخیص کالا

 

شرایط دریافت کارت بازرگانی اشخاص حقیقی

  1. دارابودن حداقل شرایط سنی 21 سال تمام
  2. 3 سال سابقه کار فعالیتهای تجاری (یا تولیدی ) را داشته باشد ، الزامی است برای این مورد 2 نفر از دارندگان کارت بازرگانی آنرا تأیید کنند . ( بدین منظور می توان مدارک دانشگاهی معتبر یا مجوز تولید از وزارتخانه را ارائه داد )
  3. الزامی است که محل کسب مشخص و مناسب فعالیت خود داشته باشد ( ملکی یا استیجاری )
  4. الزامی است که کارت پایان خدمت و یا برگ معافیت داشته باشد ( برای آقایان )
  5. در یکی از بانک های داخلی یک حساب جاری معتبر افتتاح کرده و تأییدیه بانکی اخذ گردد .
  6. الزامی است که در دستگاه های دولتی استخدام و یا فعالیت نداشته باشند.
  7. عدم سابقه کیفری
  8. عدم ورشکستگی به تقصیر و تقلب

 

نکات مهم در دریافت کارت بازرگانی

  • کارمندان دستگاه های دولتی نمی توانند درخواست کارت بازرگانی را داشته باشند .
  • اشخاص حقیقی که در صدد اخذ کارت بازرگانی هستند فقط می توانند 1 کارت را دریافت نمایند
  • دو برگ اظهارنامه پلمپ دفاتر تجاری را اخذ و امضا نمایند
  • برگه اظهارنامه کارت بازرگانی را در 3 صفحه پرینت گرفته و امضا نمایید .

 

مراحل اخذ کارت بازرگانی در سامانه اتاق بازرگانی

به طور خلاصه مراحل اخذ کارت بازرگانی اشخاص حقیقی را به صورت ذیل شرح داده شده است .ابتدا متقاضیان بهتر است قبل از اقدام به ثبت درخواست مدارک خود را تکمیل نموده و از صحت و عدم نقص مدارک اطمینان حاصل نمایند .

ورود به سامانه اخذ کارت بازرگانی هوشمند .

درج کلیه اطلاعات خواسته شده از متقاضی در سامانه به صورت کامل
درج اطلاعات ثبتی مطابق با برگه اظهارنامه ثبت در دفاتر بازرگانی

اطلاعات تماس و آدرس را در سامانه درج نمایید .
تأیید فرمهای مورد نیاز جهت صدور کارت بازرگانی بعد از دریافت
گزینش حداقل یک رشته فعالیت برای واردات و حداکثر سه رشته
اسکن تمامی مدارک شخص حقیقی مورد نیاز جهت اخذ کارت بازرگانی که بالا ذکر شده است . (عکس پرسنلی رنگی با پشت زمینه سفید، حداکثر حجم 300 کیلو بایت.)
سپس بعد از اسکن ، بارگذاری مدارک مربوطه
اطلاعات مربوط به فیش های پرداختی را درج نمایید .
در انتهای پایان ثبت نام ثبت درخواست و تأیید نهایی.
با ثبت درخواست و تایید نهایی، پرونده به صورت الکترونیکی برای اتاق مربوطه ارسال می گردد. بررسی پرونده به صورت غیر حضوری انجام خواهد شد. در صورت مشاهده نواقص و مغایرت در اطلاعات متقاضی ، از طریق پست الکترونیکی و پیامک به شخص اطلاع رسانی می شود تا به تکمیل اطلاعات و مدارک لازم اقدام نمایند.
اما در صورت عدم نقص در پرونده ، از طریق پیامک و پست الکترونیکی به شخص اطلاع رسانی می شود تا جهت تکمیل ثبت نام اقدام نمایند.
مدت اعتبار کارت بازرگانی 5 سال از تاریخ صدور می باشد مشروط بر این که همه ساله عضویت دارنده کارت بازرگانی و صنایع و معادن نیز تایید و به وزارت بازرگانی اعلام شود.

 

انواع کارت بازرگانی

1-کارت بازرگانی تجاری : برای شخص حقیقی صادر می شود که نوع فعالیت صادارت و واردات باشد .
2- کارت بازرگانی خدماتی : از نام آن مشخص است فعالیت آنها در حیطه خدمات می باشد این کارت فقط برای اشخاص حقوقی صادر می شود و برای اشخاص حقیقی صادر نمی شود . عموما کالاهایی که وارد می کنند منوط به زمینه فعالیت آنها هستند .
3-کارت بازرگانی موردی: اگر شخص حقیقی فقط یک بار بخواهد کالای خود را از گمرک مرخص کند. نیاز به این کارت دارد.
4-کارت بازرگانی تولیدی صنعتی : با استفاده از این کارت فرد فقط می تواند مواد و وسایل مورد نیاز خود را در ضمینه ی تولید کالای خود وارد و سپس صادر کند.

 

منبع : ایلیا

خودمان ثبت اختراع کنیم !

دراین مقاله بخوانید : خودمان ثبت اختراع کنیم !

آشنایی با مراحل و مدارک مورد نیاز + وبسایت های مورد نیاز برای ثبت پتنت

 

مراحل ثبت اختراع

در قوانین مربوط به مالکیت معنوی و حقوق حاصله از آن برخورداری از این حقوق مشروط برثبت اختراع می باشد و ثبت اختراع منوط بر تسلیم اظهارنامه ثبت به مرجع مربوطه می باشد . این اظهارنامه شامل توصیف و توضیحات فنی در مورد محصول به همراه ارائه تصاویر و نقشه های آن ( در صورت وجود ) می باشد. ثبت اختراع سبب حراست از ایده های نوآورانه شده واز هرگونه کپی برداری غیر مجاز ، عرضه یا صادرات محصول بدون اجازه مالک یا مالکان اختراع جلوگیری می کند.

 

مراحل ثبت اختراع چیست ؟

1- ورود به پورتال اداره کل مالکیت صنعتی به نشانی http://iripo.ssaa.ir و ورود به بخش ثبت اظهارنامه مراحل ثبت اظهارنامه در سامانه :
_ قبول تعهد نامه جهت رعایت مواد قانونی.
_ انتخاب نوع اظهارنامه ( مبنی بر ثبت یک اظهار نامه جدید و اعتراض به ثبت اظهارنامه اختراع)
_ وارد کردن اطلاعات اظهارنامه

 

وارد کردن اطلاعات اظهارنامه به این شرح می باشد:

* مالکیت اظهارنامه:
مالک اظهارنامه کسی است که اختراع به نام او و با تقاضای او ثبت می شود که می تواند یک شخص حقیقی باشد یا یک شخص حقوقی. در این مرحله چنانچه متقاضی یک شخص باشد به عنوان مالک درج و اطلاعات مربوط به او وارد می شود و اگر مالک بیش از یک نفر باشد سایر مالکین با رعایت اولویت درج می گردند.

*نماینده قانونی:
نماینده ی قانونی که می تواند صاحب امضاء شرکت، وکیل دادگستری، دفتر حقوقی و نماینده قانونی معرفی نشده باشد. چنانچه متقاضی، نماینده قانونی یا وکیل نداشته باشد گزینه مرحله بعد را باید انتخاب نماید و مشخصات مالک درج می گردد و اگر دارای وکیل دادگستری باشد اطلاعات آن وکیل. دفاتر حقوقی نیز به عنوان نماینده قانونی محسوب می شوند.

*دریافت کننده ابلاغ:
دریافت کننده ی ابلاغ،می تواند شخصی حقوقی باشد یا یکی از مالکین یا یکی از نمایندگان قانونی باشد.

*مشخصات مخترع:
نوشتن مشخصات شخص مخترع ضروری است که الزاما باید شخص حقیقی باشد و در صورتی که نمی خواهد نام او در گواهی نامه اختراع قید شود باید کتباَ نامه ی عدم قید نام مخترع را ضمیمه اظهارنامه کند.

*عنوان و خلاصه ی اختراع :
قید عنوان اختراع امری الزامی است که باید نو آورانه، تکنیکی و مختصر باشد. خلاصه اختراع صرفاَ برای اطلاعات فنی است که در واقع وضعیت موجود در زمینه اختراع و راه حل ارایه شده به طور خلاصه درج می شود.

*ادعای حق تقدم:
ادعای حق تقدم،توسط اشخاصی که اختراع خود را در قلمرو یکی از اعضای کنوانسیون پاریس ثبت کرده اند پر می شود. ( پر نمودن فرم به زبان اصلی و با ترجمه رسمی دادگستری)
2_بارگذاری ضمائم.
کلیک بر روی گزینه بارگزاری پیوست جهت پیوست نمودن ضمائم. انتخاب تصویر مدرک مورد نظر و ارسال پیوست.
3_ بازبینی اطلاعات و ضمائم.
مشاهده ی خلاصه ای از اطلاعات وارد شده و تأیید در صورت صحیح بودن. این مرحله تأیید اطلاعات مربوط به مرحله ی اول و دوم می باشد که به طور خلاصه نمایش داده می شود.
4_ پرداخت هزینه و دریافت شماره اظهارنامه.
پرداخت هزینه ها به صورت اینترنتی و به صورت آنلاین دریافت می شود.( برای مالکین ایرانی) و برای غیر ایرانی ها معادل ارزی هزینه ها و تعرفه های ثبتی بر مبنای فرانک سوئیسی انجام می شود. به صورت واریز به شماره حساب بانک ملی به نام خدمات ثبتی اداره کل مالکیت صنعتی. سپس ارسال تصویر فیش و مراحل ثبت اظهارنامه یا درخواست.

 

مدارک مورد نیاز جهت ثبت اختراع

_ اظهارنامه ثبت اختراع: فرمهایی که متقاضی یا نماینده او باید در سایت مربوطه تکمیل کند.
_ توصیف مشروح اختراع: شرح کامل اختراع مورد ظر.
_ نقشه های اختراع: بستگی به نوع اختراع دارد. شامل نقشه، نمودار یا فرم.
_ ادعا: مزایای اختراع و اطلاعاتی برای ارایه راه حل مشکل مطرح شده.
ثبت اختراع مستلزم تسلیم اظهار نامه است. چنانچه اظهارنامه اختراع تسلیم مرجع ثبت نگردد حقوقی نیز برای شخص ایجاد نمی شود.
در صورتیکه مخترع یا مالک قبل از تسلیم اظهارنامه و ثبت آن به نحوی مورد اختراعی را افشا کند، یا از طریق شفاهی آن را عمومی کند و یا بعد از گذشت شش ماه از افشاء موضوع اظهارنامه اختراع را تسلیم نکند حق اختراع از وی سلب می گردد. پس قبل از هر چیزی این حق باید به ثبت برسد و بعد از ثبت است که مخترع می تواند علیه نقض کننده اختراع یا بهره بردار غیر قانونی به دادگاه شکایت کند.

 

برای انجام مراحل ثبت اختراع از کجا شروع کنیم

به منظور ثبت اختراع ابتدا باید از نحوه ثبت ، مدارک و شرایط لازم و سایر جوانب کار اطلاع حاصل نمایید. لذا پیشنهاد می کنیم پیش از هرچیز با مشاوران ما در دپارتمان تخصصی ثبت اختراع در مجتمع ثبت ایلیا تماس حاصل نمایید.

مراحل ثبت اختراع مدارک ثبت اختراع زمان ثبت اختراع هزینه ثبت اختراع

نخست ثبت نام الکترونیک و ارائه اطلاعات شخصی و فنی و پس از آن ارسال فیزیک مدارک به اداره مالکیت صنعتی انجام می گیرد. پس از آن پیگیری روند اداری کار تا مرحله نهایی و صدور گواهی ثبت اختراع به صورت حضوری انجام می گردد.

اصل و کپی مدارک شناسایی مالک اختراع ( اگر مالک شخص حقوقی می باشد کلیه اوراق ثبتی شخص حقوقی)، اظهارنامه یا ادعانامه ثبت اختراع به همراه نمونه های گرافیکی و نقشه ها و سایر توضیحات فنی لازم مدارک مورد نیاز برای انجام مراحل ثبت اختراع می باشد.

مدت زمان لازم جهت ثبت اختراع بسته به نوع محصول متفاوت می باشد . پیشنهاد می کنیم جهت کسب اطلاع دقیق تر از مدت زمان ثبت اختراع با مشاوران مجتمع حقوقی ایلیا در تماس باشید.

هزینه ثبت اختراع بسته به نوع محصول متفاوت می باشد . پیشنهاد می کنیم جهت کسب اطلاع دقیق تر از هزینه ثبت اختراع با مشاوران مجتمع ثبت ایلیا در تماس باشید.

متن اول

دانلود بروشور مجتمع ثبت شرکت و برند ایلیا

شرایط و مراحل ثبت اختراع

در قوانین مربوط به مالکیت معنوی و حقوق حاصله از آن برخورداری از این حقوق مشروط برثبت اختراع می باشد و ثبت اختراع منوط بر تسلیم اظهارنامه ثبت به مرجع مربوطه می باشد . اگر صاحب اثر به نحوی از انحاء آنرا افشاء نماید اعم از اینکه اختراع مورد نظر را بصورت کتبی درقالب کتاب و مقاله و… منتشر نماید یا ازطریق شفاهی، مصاحبه و شرکت درنمایشگاههای داخلی و بین المللی آنرا در معرض دید عمومی قرار دهد به منزله این است که با علم و اطلاع اقدام به افشاء آن در نزد عموم نموده و به نوعی درجهت عمومی سازی اختراع خود اقدام کرده است و درصورتیکه متقاضی ظرف مهلت 6 ماه پس ازافشا، نیز مبادرت به تسلیم اظهارنامه اختراع ننماید حق اختراع برای وی از دست رفته محسوب می شود. بدین ترتیب کسانی که خواهان استفاده از نظام انحصارات ثبت اختراعات هستند ابتدا به ساکن باید این حق را بهثبت برسانند و معمولاً پس از ثبت اختراع است که مخترع (مالکان اختراع) می توانند علیه ناقض حق اختراع یا علیه هر شخصی که بدون اجازه مالک بهره برداریهای مندرج در قوانین مربوط رااعم از ساخت، صادرات و عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فرآورده را انجام می دهند به دادگاه شکایت کنند .

اظهارنامه اختراع

وفق ماده 2 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب سال 1386 ثبت اختراع مستلزم تسلیم اظهارنامه به مرجع ثبت است و بنابر قاعده “حق تقدم یا نخستین تسلیم کننده اظهارنامه هرشخص که زودتر اظهارنامه خود را تسلیم مرجع ثبت اختراع ( اداره مالکیت صنعتی) نماید ، حق ثبت اختراع را خواهد داشت و تاریخ و زمان تسلیم اظهارنامه معیار اولویت و تقدم او نسبت به سایرین محسوب می شود و بنابر اصل “اولین تسلیم کننده اظهارنامه” شما اولین متقاضی و ثبت کننده اختراع محسوب می شوید و کسی که مدعی خلاف این اصل باشد باید دلیل و مدرک مستند ارائه نماید تاخلاف آنرا اثبات نماید .

ومهمتر اینکه تسلیم اظهارنامه مقدم درصورت احراز شرایط و جمع بودن شرایط خاص حائز اهمیت بوده و عجله در تسلیم اظهارنامه بدون ارائه توصیف و نقشه و ادعاهای گویا و کامل نمی تواند منشاء اثر لازم وموثر باشد و چه بسا اختراعاتی که با سرعت تسلیم می شود فاقد شرایط یا پختگی لازم برای استفاده از قاعده تسلیم اظهارنامه مقدم باشد و در نتیجه مردود شود و یا اینکه شما در آینده خواستار تغییرات کلی در اختراعات خود باشید و این امرشمارا با محدودیتهایی مواجه خواهدکرد و ممکن است توفیق تجاری شما را در آینده دچار خدشه کند لذا مشورت با افراد مطلع و با تجربه در این زمینه، راجع به زمان مناسب برای تسلیم اظهارنامه بسیار راهگشا واثرگذارخواهد بود .

 

محتویات اظهارنامه اختراع

بنابر ماده 5 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات اظهارنامه ثبت اختراع باید حاوی نکات زیر باشد :

1- نام و نام خانوادگی ، کد ملی، آدرس، کدپستی، تابعیت و سمت متقاضی و درصورتیکه متقاضی شخص حقوقی است ذکر نام، نوع فعالیت، اقامتگاه، محل و شماره ثبت، تابعیت، مرکز اصلی و عنداللزوم هرگونه شناسه دیگر آن الزامی است .

2- اسم، شماره ملی، نشانی، کدپستی نماینده قانونی متقاضی درصورت وجود

3- اسم، اقامتگاه و کدپستی شخص یا اشخاصی که صلاحیت دریافت ابلاغ ها در ایران را دارند درصورتیکه متقاضی مقیم ایران نباشد .

در بند 3 درصورتیکه متقاضی مقیم ایران نباشد و بنابر حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس درخواست ثبت اختراع خود را در ایران بنماید باید نام، اقامتگاه و کدپستی شخص یا اشخاصی که صلاحیت دریافت ابلاغ ها را درایران دارند اعلام نماید تا تصمیمات مرجع ثبت در زمان مقتضی به آنها ابلاغ گردد و پرونده معطل نماند.(این بند باید توسط اشخاص غیر ایرانی تکمیل شود وبرای متقاضیان ایرانی که ابتدا به ساکن درایران تقاضای ثبت اختراع می کنند پرکردن این بند الزامی نیست)

4- نام ، نام خانوادگی ، نشانی و شغل مخترع درصورتیکه متقاضی ، شخص مخترع نباشد .

مخترع شخصی است که اختراع حاصل تلاش فکری و ذهنی اوست و حقوق اختراع ثبت شده منحصراً به او تعلق دارد اما در بسیاری از مواقع مخترعین بر طبق قرارداد استخدام یا کار معین و یا قراردادهایی ازاین قبیل اختراع را به دستور و سفارش کارفرما انجام می دهند و برطبق قرارداد فیمابین تمام یا قسمتی از حقوق مادی آن متعلق به کارفرما یا بنگاه و شرکتی است که وی را استخدام کرده است ولیکن نام مخترع (حقوق معنوی) وی محفوظ است و نام وی باید در اختراع ذکر شود . بنابراین چنانچه مخترع غیر از مالک باشد باید این بند تکمیل شود و نکته دیگر اینکه درصورتی که افرادی به صورت مشترک اختراعی کرده باشند حقوق ناشی از اختراع مشترکاً به آنان تعلق می گیرد و درصورت تعدد متقاضیان ثبت اختراع به درخواست آنها میزان سهم هریک در گواهی نامه اختراع به تفکیک قید خواهد شد در غیراینصورت حقوق ناشی از اختراع بالسویه خواهد بود .

5- عنوان اختراع به گونه ای که اختراع ادعایی را مشخص سازد و مشتمل بر کلماتی مثل «بهتر» و غیره نبوده و ترجیحاً بین 3 تا 10 کلمه باشد . در ذیل توضیحات بیشتر در این زمینه داده می شود.

در کشورهای مختلف و خصوصا” کشورما جستجوی بسیاری از اختراعات در بانکهای اطلاعاتی بنابر کلید واژه های عنوان اختراع انجام می پذیرد ، فلذا دارای اهمیت بسیاری برای ادارات ثبت اختراع و کارشناسان و استفاده کنندگان از اختراع می باشد و بدین ترتیب عنوان اعلامی باید در عین اختصار، گویا و مبین ویژگی های فنی اختراع باشد تا علاوه بر قابلیت جستجوی بهتر سوابق پییشین، موجب شود که سایر افراد از اختراع مذکور مطلع شده و بالتبع درصورت نیاز قراردادهای لازم را برای خرید و اجازه استفاده با مخترع (مالک اختراع) منعقد کنند و نکته دیگر اینکه این کلیدواژه ها نباید توصیفی و رنگ و صبغه تبلیغاتی داشته باشند و از درج عباراتی مثل بهتر، بهترین، عالیترین، زیباترین و فنی ترین خودداری شود.(ترجیحاعنوان اختراع صحیح به زبان انگلیسی نیز درج شود)

6- تاریخ، محل و شماره اظهارنامه یا گواهی نامه اختراع در خارج، درصورت درخواست حق تقدم .

بنابه ماده 9 قانون ثبت اختراعات مصوب 1386 متقاضی می تواند همراه با اظهارنامه خود، طی اعلامیه ای حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت معنوی و اصلاحات بعدی آن را نیز درخواست نماید حق تقدم می تواند براساس یک یا چند اظهارنامه ملی یا منطقه ای یا بین المللی باشد که در هر کشور یا برای هر کشور عضو کنوانسیون مذکور تسلیم شده است و با پذیرش درخواست حق تقدم حمایتهای مذکور در کنوانسیون پاریس شامل آن خواهد بود .

کنوانسیون پاریس بر 3 اصل

  • 1- رفتار ملی NATIONAL TREATMENT) )
  • 2- اصل استقلال INDIPENDENCY) )
  • 3- اصل حق تقدم ( PRIORITY ) استوار است .

بنابر قاعده حق تقدم PROIRITY متقاضی ثبت اختراع از تاریخ تسلیم اظهارنامه یک سال حق تقدم خواهد داشت که برای ثبت اختراع به کشورهای دیگر عضو کنوانسیون پاریس مراجعه و تقاضای ثبت اختراع بنماید واگر در این اثنا اظهارنامه دیگری توسط اتباع سایر کشورها یا همان کشور، تسلیم اداره ملی ثبت اختراع آن کشور شود، شخصی که زودتراز سایرین اظهارنامه خود را در اداره ملی یکی از کشورهای عضو کنوانسیون پاریس تسلیم وفایل نموده بردیگران مقدم است و اگر در این فاصله زمانی یک سال(حتی آخرین روز12ماهه حق تقدم) به آن اداره ملی برای ثبت اختراع مراجعه کند نسبت به سایرین که بعداز تاریخ تسلیم اظهارنام مقدم درکشورمبدا اظهارنامه تسلیم نموده اند حق تقدم خواهد داشت (این بند بیشتر مشمول اختراعاتی است که ازطرف اشخاص متقاضی غیر ایرانی برطبق کنوانسیون پاریس تقاضا می شود)

7- اطلاعات مربوط به اظهارنامه اصلی درصورت تکمیلی بودن اختراع

براساس آیین نامه اجرایی توسعه یا بهبود یک اختراع می تواند موضوع اظهارنامه تکمیلی قرار گیرد مشروط بر اینکه مکمل و مبین همان اختراعی باشد که در اظهارنامه اصلی ادعا شده است در این صورت :

شماره و تاریخ اظهارنامه اصلی در اظهارنامه تکمیلی ذکر می گردد .

در بند 4 ماده یک کنوانسیون پاریس عنوان اختراع تکمیلی یا بهبود یافته ( PATENT of IMPROVEMENT )نیز بکار گرفته شده است و در ماده 25 آئین نامه نیز به این امر اشاره شده است و صدور گواهی نامه اختراع تکمیلی تابع همان مقرراتی خواهد بود که برای گواهی نامه اصلی تعیین شده است وهمچنین برابر ماده 9آیین نامه اجرایی اظهارنامه تقسیمی باید دارای الزامات اظهارنامه اصلی بوده ودر تسلیم آن نکات زیررعایت گردد :

1- شماره و تاریخ اظهارنامه اولیه؛

2- در صورت درخواست حق تقدم از سوی متقاضی، ذکر شماره و تاریخ اظهارنامه

اولیه ، همراه با محل حق تقدم؛

3- اصلاح ، ادعا، نقشه و خلاصه توصیف مذکور در اظهارنامه اصلی؛

4- مدارک مربوط به پرداخت هزینه اظهارنامه های تقسیمی

تبصره- در صورت ادعای حق تقدم های متعدد برای اظهارنامه اصلی، متقاضی اظهارنامه

تقسیمی می تواند از حق تقدم یا حق تقدم هایی که از نظر موضوعی مرتبط با آن

اظهارنامه تقسیمی باشد، استفاده کند .

8- تعداد صفحات توصیف، ادعا، خلاصه توصیف اختراع و نقشه ها،

با توجه به قوانین مصوب شماره گذاری صفحات باید به عدد فارسی و به نحوی باشد که شروع قسمت توصیف اختراع با شماره یک آغاز و به ترتیب تا پایان ادعاها و خلاصه اختراع شماره گذاری شود چنانچه اظهارنامه همراه با نقشه نمودار و جدول باشد ابتدا آنها باید با شماره های جدید از یک شماره گذاری شوند .

9- مشخص سازی طبقه اختراع براساس طبقه بندی بین المللی اختراعات

یکی از شیوه های بازیابی و جستجو در سامانه اختراعات، استفاده ازسیستم کلاسمان و دسته بندی اختراعات باتوجه به حوزه های مختلف فناوری است و برای جستجو و بازیابی اختراعات، علاوه بر سیستم جستجو برطبق کلیدواژه سیستم دیگری که مبتنی بر موضوع ثبت اختراع ( ( – PATENT SUBJECT )است موجود می باشد و فرآیند جستجوی اختراعات در سیستم طبقه بندی، شکل تکامل یافته سیستم های پیشین است و تضمین و امنیت آن بیشتر از سیستم کلیدواژه است،درابتدا کشورهای اروپایی بین خود، پایه و مبنای ایجاد یک سیستم واحد و متحدالشکل طبقه بندی بین المللی اختراعات را پایه ریزی کرده‌اند که مبتنی بر سیستم سلسه مراتبی ( HIERARCHICAL )است که براساس بخش،زیربخش، گروه و زیرگروه، حوزه های مختلف تکنولوژی بصورت سلسله مراتبی طبقه بندی می شود و این امر براساس موافقتنامه استراسبورگ که در سال 1971 میلادی به تصویب رسیده و پایه و سنگ بنای سیستم طبقه بندی بین المللی IPC) ) است انجام می شود و علیرغم اینکه کشورهای زیادی عضو این موافقتنامه نیستند ولیکن در عمل از این سیستم واحد بین المللی برای طبقه بندی اختراعات تبعیت می کنند . برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به آدرس اینترنتی WWW.WIPO.INT/WIPOGOLD/EN/ بخش IPC مراجعه کنید.

 

منبع : ایلیا

حقوق مادی ناشی از ثبت اختراع

حقوق مادی ناشی از ثبت اختراع

حقوق مادی ناشی از اختراع عبارت است از حق بهره برداری انحصاری به وسیله دارنده گواهی نامه اختراع از موضوع آن با انتقال حق مزبور به شخص دیگر به موجب قرارداد یا انتقال قهری آن به ورثه صاحب حق.

بند الف ماده 5 قانون ثبت اختراع ایران می گوید:« حقوق اختراع ثبت شده منحصراً به مخترع تعلق دارد». ودر بند د همین ماده آمده است:« حقوق ناشی از اختراع ثبت شده، قابل انتقال است ودر صورت فوت صاحب حق به ورثه او منتقل می شود»

در بند هـ ماده مذکور مقرر شده است:« در صورتی که اختراع ناشی از استخدام یا قرارداد باشد، حقوق مادی آن متعلق به کارفرما خواهد بود مگر آن که خلاف آن در قرارداد شرط شده باشد»

حقوق مادی ناشی از اختراع، شامل حق همه گونه بهره برداری قانونی از موضوع اختراع است وبدون اجازه صاحب گواهی نامه اختراع، اشخاص دیگر حق بهره برداری از آن را ندارند.

ماده 15 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات در این خصوص می گوید:

 

حقوق ناشی از گواهی نامه اختراع

الف- بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاص غیراز مالک اختراع،مشروط به موافقت مالک آن است.

بهره برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود:

1. درصورتی که اختراع درخصوص فراورده باشد بهره برداری عبارت است از:

یک- ساخت، صادرات و واردات، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فراورده

دو- ذخیره به قصد عرضه برای فروش، فروش یا استفاده از فراورده

2. در صورتی که موضوع اختراع فرایند باشد( روش و تکنیک) بهره برداری عبارت است از:

یک- استفاده از فرایند( روش یا تکنیک)

دو- انجام هریک از موارد در جزء (1) بند الف این ماده در خصوص کالاهایی که مستقمیاً از طریق این فرایند به دست می آید.

ب- مالک می تواند با رعایت بند (ج) این ماده و ماده17،علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره برداری های مندرج در بند (الف) را انجام دهد وبه حق مخترع تعدی کند ویا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود، به دادگاه شکایت کند. مفاد بند ج ماده 15 و ماده17 قانون جدید، ناظر برمواردی است که مشمول حکم انحصاری حق اختراع نبوده یا جزء مستثنیات حقوق انحصاری صاحب گواهی نامه اختراع هستند که به شرح زیرمورد بحث قرار می گیرد.

ج- بند ج ماده 15قانون همان طور اشاره شد ناظر برمواردی است که از حد شمول انحصاری حقوق مادی ناشی از اختراع خارج هستند.

 

ماده 15 ج ثبت اختراع

  1. بهره برداری از کالاهایی که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ایران عرضه می شود.
  2. استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیماها، وسایل نقلیه زمینی یا کشتی های سایر کشورها که به طور موقت با تصادفاً وارد حریم هوایی،مرزهای زمینی یا آب های کشور می شوند.
  3. بهره برداری هایی که فقط با اهداف آزمایشی درباره اختراع ثبت شده انجام می شود.
  4. بهره برداری توسط هر شخص که با حسن نیت قبل از تقاضای ثبت اختراع یا در مواقعی که حق تقدم تقاضا شده است ،قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم همان اختراع، از اختراع استفاده می کرده یا اقدامات جدی و موثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن درایران به عمل می آورده است.

شق 4بند ج ماده15 قانون جدید التصویب با صدر ماده2 همین قانون در تعارض است زیرا بهره برداری اشخاص ولو با حسن نیت و حتی بهره برداری به وسیله شخص مخترع سبب می شود که موضوع دیگر حاوی ابتکار جدید نباشد.

درماده 2 این قانون عنوان شده است :«اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید…..باشد. ابتکار جدید عبارت است از آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته وبرای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد.»

بنابراین در صورتی که موضوع اختراع، قبل از تقاضای ثبت آن، به وسیله خود مخترع یا صاحب اختراع، مورد بهره برداری قرارگرفته باشد، به این معنی است که در فن یا صنعت قبلی وجود داشته وبرای استفاده کننده یا دارنده مهارت عادی در فن مربوط به موضوع اختراع، معلوم و آشکار بوده است که در این صورت طبق مفهوم صور ماده2 اشاره شده قابل ثبت وصدور گواهی نامه اختراع نخواهد بود. علاوه براشکالی که در شق 4 بند ج ماده 15قانون جدید وارد است.به نظر می رسد برشق 2بند ج نیز ایراد وارد است؛ زیرا اگر وسایل موضوع اختراع عرضه شده باشد یا به افراد فروخته شده باشد، مصرف خاص آن قابل بحث نیست. بنابراین دستگاه اختراع شده چه در هواپیمایی داخلی یا وسایل حمل و نقل زمینی یا دریائی متعلق به ایران مورد استفاده قرار گیرد وچه در هواپیماها وسایر وسایل حمل ویا به طور اتفاقی یا اضطراری وارد مرزهای ایران شده باشند تفاوتی نیست، مگر این که گفته شود ، مخترع مورد استفاده موضوع اختراع را محدود به موارد خاص و معین کرده باشد که در این صورت استفاده خارج از مجوز به نحوی که در شق 2بند ج آمده است از باب انسان دوستی و رفع مشکلات فنی وسایل نقلیه بیگانگان، مجاز باشد که در این صورت مخترع یا دارنده گواهی نامه اختراع، حق جلوگیری از این گونه بهره برداری ها را نخواهد داشت.

البته بهره برداری منحصراً با اهداف آزمایشی موضوع اختراع می تواند از شمول حمایت حق اختراع خارج باشد.

با توجه به مطالب عنوان شده باید گفت حقوق مادی ناشی از اختراع به شرح زیر است:

  1. تولید و تکثیر فراورده ها یا تولید کالاهای اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع
  2. عرضه محصولات اختراعی برای فروش
  3. فروش محصولات اختراعی
  4. استفاده از کالاها و تولیدات اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع
  5. ذخیره سازی و نگاهداری کالاها و تولیدات اختراعی، به قصد عرضه برای فروش یا فروش
  6. صادرکردن تولیدات موضوع اختراع یا صدور روش و ابزار اختراع شده به خارج از کشور برای فروش با رعایت مقررات و قوانین ملی ایران در زمینه صادرات
  7. وارد کردن کالاها و فراورده های اختراعی یا روش وابزار اختراع شده به داخل کشور، با رعایت مقررات ملی واردات(بند الف ماده15 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات)

حقوق مادی موضوع اختراع متعلق به مالک گواهی نامه اختراع است که این حقوق طبق بند د ماده 5قانون جدید و مواد47 به بعد آئین نامه اجرایی قانون مزبور، به صورت کلی یا جزئی قابل واگذاری و انتقال به دیگری است و ممکن است صاحب گواهی نامه اختراع اجازه تولید محصول اختراع شده یا استفاده از روش یا ابزار اختراعی را معوض یا بلاعوض، محدود یا نامحدود به اشخاص دیگری واگذار کند.

طبق مواد 47و49 آئین نامه، انتقال یا اعطاء اجازه بهره برداری از اختراع ،باید به صورت کتبی همراه با مدارک مربوط جهت ثبت در سوابق، به مرجع ثبت اعلام گردد.

 

مدارک همراه درخواست نقل و انتقال گواهی نامه اختراع

  1. اصل گواهی نامه اختراع
  2. مدرک قانونی که دلالت برانتقال نماید
  3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود
  4. رسید مربوط به پرداخت هزینه ها
  5. طبق ماده 50آئین نامه تغییر مالکیت اختراع بعد از ثبت نیاز به نشر آگهی دارد ودر آگهی مزبور ذکر موارد زیرضروری است.
  6. عنوان اختراع
  7. تاریخ ثبت انتقال
  8. شماره ثبت اختراع در ایران
  9. اسم، اقامتگاه و تابعیت مالکان قدیم و جدید
  10. اسم و نشانی نماینده قانونی مالک جدید در ایران، درصورت وجود

همان که اشاره شد، صاحب و مالک اختراع،می تواند بهره برداری از موضوع اختراع خود را به طور جزئی یا کلی،برای تمام یا بخشی از مناطق جغرافیایی مورد حمایت، به هرشکلی قانونی، به صورت معوض، مجانی، با تعیین مدت یا با هرگونه قیود و شروط قانونی به دیگران واگذار کند.

ممکن است اجازه بهره برداری به صورت انحصاری یا غیرانحصاری باشد.

مجوز بهره برداری باید در مرجع ثبت اختراع به ثبت برسد. اصولاً هر مجوز بهره برداری که به ثبت برسید غیرانحصاری تلقی می گردد مگر آن که دلایل انحصاری بودن ارائه شده باشد. درخواست بهره برداری باید مشتمل برمدارک زیرباشد:

  1. نسخه ای از مجوز بهره برداری که حاوی امضاء گواهی شده طرفین باشد
  2. اصل گواهی اختراع
  3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود
  4. رسید مربوط به پرداخت هزینه ها

هرگاه درخواست مربوط به اختراعی باشد که قبلاً در مورد آن مجوز بهره برداری انحصاری به ثبت رسیده یا اختراع مورد اعتراض واقع شده ودر حال رسیدگی در مراجع قضایی باشد یا هزینه سالانه گواهی نامه اختراع در مهلت قانونی و مهلت ارفاقی با جریمه آن پرداخت نشده باشد، اداره ثبت اختراعات از ثبت مجوز بهره برداری خودداری و مراتب را به اطلاع متقاضی خواهد رساند.

درصورتی که مانعی برای ثبت مجوز بهره برداری از اختراع وجود نداشته باشد، مرجع ثبت، مجوز مربوط را به صورت محرمانه حفظ و مراتب را در روزنامه رسمی منتشر می کند.

 

آگهی مزبور مشتمل برموارد زیرخواهد بود:

اسامی مالک و بهره بردار

عنوان اختراع

تاریخ و شماره ثبت اختراع

مدت بهره برداری

انحصاری یا غیرانحصاری بودن مجوز

فسخ قرارداد مجوز یا اقاله آن پیش از خاتمه مجوز بهره برداری در صورت قانونی بودن، باید در صفحات مربوط به تغییرات به ثبت برسد(مواد51 تا 53 آئین نامه)

 

در مورد هر نوع انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا قرارداد مجوز بهره برداری توجه به نکات زیرضروری است:

  1. سند قرارداد منعقده ممکن رسمی یا عادی باشد؛زیرا در قانون ثبت اختراعات و آئین نامه اجرایی آن، ذکری از نوع سند انتقال یا سند اعطاء مجوز نشده است و در قانون ثبت اسناد نیز در این زمینه قاعده آمره ای وجود ندارد و این گونه قراردادها مشمول مواد 46 و 47 و 48 قانون ثبت نیست. بنابراین سند قرارداد انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا مجوز بهره برداری، ممکن است در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود، یا به صورت غیررسمی وعادی تنظیم گردد. البته باید سند مجوز بهره برداری که به امضاء طرفین می رسد، گواهی شده باشد ولی لازم نیست گواهی امضاء طرفین، در دفتر اسناد رسمی انجام شود. بلکه گواهی افراد عادی ذیل سند نیز کافی است. اما با توجه به وضع کنونی جامعه،شایسته آن است که این گونه اسناد به صورت رسمی تنظیم گردد یا ترتیبی اتخاذ گردد که طرفین قرارداد در مرجع ثبت اختراع، حضور یابند ودر نزد مسئولان آن مرجع، ذیل قرارداد را امضاء کنند و مرجع ثبت مراتب را گواهی نماید. این امر سبب می شود که از مشکلات عملی بعدی در این زمینه جلوگیری شود.
  2. طبق ماده 57 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، کلیه تغییرات، انتقالات، فسخ قرارداد نقل و انتقال گواهی نامه اختراع و همچنین فسخ قرارداد، اعطا ء اجازه بهره برداری از موضوع اختراع یا خاتمه مدت جواز بهره برداری ویا اعراض از حق اختراع ثبت شده ،در صفحه مخصوص مربوط به ثبت اختراع، درج وثبت می شود ودر ظهر گواهی نامه اختراع نیز منعکس خواهد شد و جز در مورد تغییر نشانی صاحب گواهی نامه اختراع، برای اطلاع عموم، به هزینه ذی نفع ظرف مدت 30روز از تاریخ ثبت تغییرات، در روزنامه رسمی، آگهی می شود .موارد مذکور تا زمانی که به ثبت نرسیده اند،در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نمی باشد.

منبع : ایلیا

مقدمه‌ای بر اصول و مبانی جستجوی پتنت

داده‌های ثبت اختراع (ثبت پتنت)، یکی از منابع ارزشمند جهت اطلاع از آخرین نوآوری‌ها و پیشرفت‌های صورت گرفته در حوزه‌های مختلف فنی و علمی است. با جستجو و تحلیل پتنت، علاوه بر آشنایی با آخرین روند تحولات فنی و امکان دستیابی به فناوری‌های مدنظر، با بازیگران پیشرو و فضای رقابتی غالب نیز آشنا می‌گردیم. اما تمامی این‌ها منوط به جستجوی دقیق و همه‌جانبه اسناد ثبت اختراع بوده که چنین کاری نیاز به دانش و تجربه دارد.

اگرچه برخی از جنبه‌های جستجوی پتنت، مشابه با جستجوی انواع دیگر متون علمی و فنی، مانند مقالات علمی و گزارشات دانشگاهی است، اما این به معنای همه جنبه‌ها نبوده و تفاوت‌های شایان ذکری در این میان وجود دارد. پیش از جستجو در میان اسناد ثبت اختراع، می‌بایست یک ذهنیت، استراتژی و تاکتیک مشخص، از پیش تعیین شده و متناسب با هدف جستجو اتخاذ گردد. تفاوت بین جستجو در مقالات و اسناد علمی سنتی در مقایسه با پتنت‌ها، از ماهیت اسناد پتنت، روابط متقابل بین آن‌ها و روش منحصربه‌فرد ایجاد پایگاه‌های داده پتنت ناشی می‌شود.

در این نوشتار، رویکرد و روش‌های اولیه برای جستجوی پتنت تشریح شده تا مبتدیانی که می‌خواهند این مسیر پر پیچ‌وخم و جذاب را تازه شروع کنند، بتوانند به تنهایی از عهده این کار برآیند. بدیهی است که جستجوی پتنت، یک کار تخصصی و سرشار از ظرایف است که شاید در پروژه‌های پیشرفته، حتی نیاز به کمک گرفتن از متخصصین این کار باشد.

 

چرا جستجوی پتنت‌ها حائز اهمیت است؟

مطالب فراوانی پیرامون مزایای پتنت و نقش آن در توسعه نوآوری وجود دارد. مهم‌ترین مزیت‌های ثبت یک اختراع، حفاظت از آن در برابر سوء بهره‌برداری‌های دیگران و اشاعه و ترویج نوآوری (از طریق الزام افشای عمومی اختراع) است. با این حال، شاید از خودتان بپرسید که چرا باید در پایگاه‌های داده ثبت اختراع به جستجو بپردازیم؟ پتنت‌ها حاوی چه اطلاعات ارزشمندی هستند و چگونه می‌توان به آن‌ها دست یافت؟

جواب ابتدایی به چرایی جستجوی پتنت، این است که اولاً برخی از اطلاعات فنی موجود در پتنت‌ها را در هیچ منبع دیگری نمی‌توان یافت. یکی از جملاتی که به کرات در میان متخصصین و فعالان حوزه مالکیت فکری به گوش می‌رسد، این است که «بیش از هشتاد درصد اطلاعات فنی، تنها از طریق پتنت‌ها قابل‌دسترس می‌باشند». این مسئله، خود به خوبی نقش کلیدی پتنت به‌عنوان یک منبع ارزشمند فنی را اثبات می‌کند.

علاوه بر این، دلایل قانع‌کننده دیگری هم برای جستجوی پتنت وجود دارد. جستجو پیرامون جدیدترین اختراعات، بررسی روند توسعه یک فناوری خاص، یافتن پتنت‌های مرتبط با یک شرکت رقیب و یا حتی یک استاد دانشگاه مشهور، برخی از کاربردهای جستجوی پتنت است.

اسناد ثبت اختراع، اساساً شامل یک توصیف فنی کامل و جامع از اختراع بوده و با انتشار این اسناد، علاقه‌مندان به آن حوزه فنی، می‌توانند به تمامی این اطلاعات دست یابند. روند رو به رشد ثبت درخواست در سیستم‌های پتنت ملی و منطقه‌ای، موجب شده تا حجم قابل‌توجهی از اطلاعات فنی، به صورت عمومی انتشار یابد. به جز اسناد عمومی و اینترنت، برخی پایگاه‌های داده وجود داشته که خدمات تخصصی‌تری به جستجوگران اسناد پتنت ارائه می‌کنند. در کنار پایگاه‌های داده مشهور مانند «PATENTSCOPE»، «Espacenet»، «Google Patent»، «Free patents Online» و …، پلتفرم‌های تخصصی مالکیت فکری هم وجود داشته که خدمات خود را بعضاً رایگان و یا در قبال پرداخت حق عضویت‌ها ارائه می‌دهند. این پلتفرم‌ها که عمدتاً از سوی شرکت‌های فعال در حوزه «IP» توسعه یافته‌اند، بسته‌های متغیر و پیچیده‌ای از خدمات مختلف ارائه می‌نمایند. بدیهی است که یک همبستگی عمومی بین هزینه خدمات و پیچیدگی توانمندی‌های جستجو وجود داشته و احتمالاً هر چه پول بیشتری پرداخت کنید، خدمات پیشرفته‌تری دریافت خواهید کرد.

گفتنی است که حجم اسناد ثبت اختراع به شدت در حال فزونی است، به‌طوری که بنا بر گزارش اخیر سازمان جهانی مالکیت فکری، تنها در سال ۲۰۱۸ میلادی، بالغ بر «۳.۳۲۶.۳۰۰» درخواست از سوی متقاضیان در اقصی نقاط جهان به ثبت رسیده است. از سوی دیگر، طبقه‌بندی‌های صورت گرفته، جستجوی پتنت را تا حدی تسهیل نموده و این رشد انفجاری اسناد پتنت، خللی در یافتن اسناد مدنظر پدید نمی‌آورد.

نکته بسیار مهمی که باید به آن دقت نمود، کاربردهای جستجوی پتنت از منظر رقابتی است. پتنت‌ها نه‌تنها حاوی اطلاعات فنی هستند، بلکه به‌عنوان یک سند حقوقی، مالکین پتنت را مشخص نموده و وضعیت حقوقی اختراع را نشان می‌دهند. همچنین اسناد پتنت، شامل فهرست مخترعینی هستند که مسئولیت فنی اختراع و توسعه آن را بر عهده داشته‌اند. بر این اساس، شما می‌توانید از طریق جستجوی پتنت و یافتن ثبت اختراعات مرتبط با حوزه فنی مدنظرتان، مخترعین، افراد و شرکت‌های فعال در این حوزه را شناسایی نمایید؛ اطلاعاتی که از لحاظ تجاری می‌تواند بسیار حائز اهمیت و کارساز باشد.

 

گام اول: شناسایی هدف و استراتژی جستجو

به منظور جستجوی پتنت، در گام نخست نیاز به یک تجزیه‌و‌تحلیل برای شناسایی هدف و استراتژی جستجو می‌باشد. نوع کسب‌وکار، جایگاه آن در فضای رقابتی، نقش کاربر جستجوی پتنت در کسب‌وکار مذکور و مواردی از این دست، استراتژی اولیه جستجوی پتنت و هدف از آن را مشخص می‌کند. لذا ابتدا بهتر است سؤالاتی شبیه به موارد زیر را در نظر بگیرید:

  • چه کسی هستید؟
  • پیشینه شما چیست؟
  • وظیفه جستجوی پتنت، چگونه و از سوی چه کسی به شما سپرده شده است؟
  • ماهیت کسب‌وکار شما چیست؟

سؤال بسیار مهم‌تر، هدف از جستجوی پتنت است. به عبارت دیگر، شما باید مشخص کنید که چرا به دنبال اطلاعات پتنت هستید؟ برای این کار، به سؤالات زیر پاسخ دهید:

  • آیا این کار بخشی از فرآیندهای معمول است؟
  • آیا هدف دیگری مانند بررسی پیشرفت‌های فناورانه مدنظر است؟
  • آیا شرکت برای تولید محصولات جدید برنامه دارد؟
  • آیا هدف دفاع از سبد دارایی‌های فکری شرکت است؟
  • آیا به دنبال ادغام با شرکت دیگر یا تملک آن هستید؟

پرسش دیگری که باید به آن پاسخ دهید، سطح جستجویی است که می‌خواهید انجام دهید. برای این کار نیز، سؤالات زیر را در نظر داشته باشید:

  • آیا جستجوی شما راهبردی و طولانی‌مدت است، یا تاکتیکی و کوتاه‌مدت؟
  • آیا درگیر یک جستجوی موقتی و یک‌باره هستید، یا این‌که می‌خواهید به صورت مستمر و دوره‌ای نسبت به امر جستجوی پتنت اقدام نمایید؟
  • چه تصمیماتی بر اساس نتایج جستجو اتخاذ می‌گردد و چه کسی این تصمیمات را می‌گیرد؟
  • آیا فرمت گزارش و تحلیل‌های صورت گرفته مشخص شده است؟

در بحث جستجوی پتنت، کاملاً باید مشخص کنید که دنبال چه نوع اطلاعاتی هستید. این پرسش که در ادامه چرایی جستجوی پتنت و هدف از آن مطرح می‌گردد، رویکرد شما به جستجوی پتنت و روش احتمالی برای انجام جستجو را آشکار می‌سازد. برای مثال، نوع اطلاعات می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

  • اطلاعات کاملاً فنی
  • اطلاعات حقوقی (اعتبار اسناد شناسایی شده و وضعیت حقوقی آن‌ها)
  • اطلاعات لازم برای جلوگیری از نقض پتنت توسط دیگران
  • اطلاعات لازم برای ثبت اختراع
  • اطلاعات تجاری مرتبط با فناوری
  • اطلاعات مرتبط با رقبا
  • اطلاعات مرتبط با مخترعین توانمند و فعال
  • اطلاعات مرتبط با متقاضیان فعال
  • نقاط کانونی فناوری

اگر یک جستجوگر مبتدی هستید، درک و پاسخگویی به سؤالات فوق، به شما اعتمادبه‌نفس داده و با یک جهت‌دهی اولیه، مسیر جستجو را به شما می‌شناساند.

پیش از آن‌که جستجوی پتنت را آغاز نمایید، بررسی کنید که از قبل چه چیزهایی می‌دانید و چه اطلاعاتی می‌توانید به دست آورید. از موتورهای جستجوی اینترنتی، دائره‌المعارف‌ها و فرهنگ‌های آنلاین استفاده کنید. روزنامه، مجله، نشریات تجاری و مقالات علمی، می‌توانند منابع مفیدی برای این کار باشند. از اطلاعات مذکور، برای کمک به شروع جستجو استفاده کنید. در مورد دور و بر خود هوشیاری به خرج دهید. گاهی اوقات محصولات موجود در محیط پیرامونی شما، یک ایده خوب برای شناسایی پتنت‌های کلیدی هستند. اگر برای محصول خاص مورد نظرتان، یک رهبر بازار را می‌شناسید، یافتن پتنت‌های وی می‌تواند سرنخی برای یافتن پتنت‌های سایر رقبا باشد.

 

انواع جستجوی پتنت

با توجه به سؤالاتی که در بخش‌های پیشین مطرح شد و هدف شما از جستجوی پتنت، انواع مختلفی از جستجو وجود دارد. در ادامه، با مهم‌ترین انواع جستجوی پتنت آشنا می‌شویم.

۱-     جستجوی دانشی (State of the Art Search):

جستجوی دانشی، احتمالاً ساده‌ترین نوع جستجو است که در آن بررسی کلیه اسناد انتشار یافته در یک حوزه فنی خاص یا درخواست‌های به ثبت رسیده از سوی متقاضیان یا مخترعین خاص، در دستور کار قرار می‌گیرد. این نوع از جستجو، مطابق با گستره حوزه فنی مورد نظر یا حجم فعالیت‌های مخترعین یا شرکت‌های هدف، ممکن است با ارائه اسناد زیادی همراه باشد. این نوع از جستجو، به عنوان پیش‌نیازی برای اقدامات بعدی مانند ثبت درخواست جدید نبوده و صرفاً کسب دانش و اطلاعاتی را دنبال می‌کند که با استفاده از توصیفات مکتوب یا شفاهی از طریق استفاده، نمایش، تبلیغ، در معرض عموم قرار دادن و یا هر روش دیگری در دسترس قرار می‌گیرد.

۲-    جستجوی دانش پیشین یا بررسی قابلیت پتنت شدن (Prior Art / Novelty/ Patentability Search)

این نوع از جستجو، یک نوع خاص از جستجوی آخرین دستاوردهای علمی است. جستجوی دانش پیشین که با هدف بررسی دقیق احتمال پتنت شدن یک اختراع صورت می‌پذیرد، بر جدید بودن اختراع تأکید داشته و یک امر رایج در صنعت، پیش از اقدام به ثبت درخواست در سیستم پتنت محسوب می‌شود. علاوه بر آن، اغلب دفاتر ثبت اختراع، از این جستجو به‌عنوان بخشی از فرآیند ارزیابی درخواست‌های ثبت شده استفاده می‌کنند. هدف از جستجوی دانش پیشین، بررسی این مسئله است که آیا اختراع مدنظر برای ثبت در سیستم پتنت، شروط جدید بودن، گام ابتکاری و کاربرد صنعتی را احراز می‌کند یا خیر. نتیجه این جستجو (در حالت ایده‌آل)، یک لیست نسبتاً کوتاه از موارد انتشار یافته، به‌ویژه پتنت و سایر مطالب فنی است که نزدیک‌ترین اطلاعات به دانش پیشین در یک حوزه خاص از فناوری یا محصول را پوشش می‌دهد.

۳-    جستجوی آزادی عمل (Freedom to Operate Search-FTO)

جستجوی آزادی عمل که گاهی مواقع، جستجوی آزادی برای اقدام هم نامیده می‌شود، احتمالاً پر ریسک‌ترین و در عین حال پرهزینه‌ترین نوع جستجو است. پتنت‌ها نوعی حقوق انحصاری هستند که به دارندگان حق جلوگیری از سوءاستفاده دیگران از فناوری پتنت شده را می‌دهند. البته پتنت‌ها با محدودیت زمانی و منطقه‌ای مواجه می‌باشند و همین مسئله، می‌تواند موضوعی جذاب برای یافتن مناطقی باشد که می‌توان از یک اختراع، فناوری یا محصول خاص، بدون ترس و نگرانی از نقض پتنت دیگران، استفاده نمود. هدف اصلی در جستجوی آزادی عمل، کشف این امر است که از لحاظ جغرافیایی و با توجه به محدودیت‌های زمانی ثبت اختراع، در چه کشورها و مناطقی، هیچ محافظتی وجود نداشته و اگر پتنتی یافت می‌شود، آن پتنت در چه زمانی منقضی خواهد شد.

برای درک بهتر، تصور کنید که شما یک فناوری منحصربه‌فرد، مثلاً نوع خاصی از دستگاه جمع‌آوری زباله خانگی را تولید کرده‌اید. بازار را بررسی نموده و یک فرصت ارزشمند برای حضور در یک بازار بین‌المللی و گسترده را مشاهده می‌کنید. منطقاً باید فوراً نسبت به تجاری‌سازی و عرضه محصول به بازارهای مذکور اقدام نمایید. اما یک مشکل وجود دارد. یک شرکت دیگر هم در بازار فعال است که فناوری مشابهی در اختیار دارد، آن هم یک فناوری پتنت شده و تحت محافظت! برای این‌که بدانید آیا می‌توانید از اختراع خود استفاده تجاری ببرید، لازم است یک جستجوی «FTO» انجام دهید. شما در می‌یابید که این شرکت، پتنت‌های معتبری برای اختراع خود در کل کشورهای اروپایی و آمریکا دارد، اما در جاهای دیگر این‌چنین نیست. به عبارت دیگر، شما در کشورهایی مانند استرالیا، کانادا، آمریکای جنوبی و حتی آسیا آزادی عمل دارید. بنابراین به فکر فروش و توزیع محصول در آن کشورها می‌افتید، چراکه شرکت رقیب، هیچ اقدام محافظتی در آن بازارها انجام نداده است.

اجازه دهید این مثال را کمی تغییر دهیم. فرض کنید بزرگ‌ترین بازارها برای محصول شما، اروپا و آمریکا است، جایی که شرکت رقیب دارای پتنت‌های متعدد می‌باشد. جستجوی آزادی عمل شما، باید معطوف بر شناسایی زمان منقضی شدن این پتنت‌ها باشد. این کار البته ریسک‌های خاص خود را دارد. برای مثال، یک پتنت می‌تواند به ظاهر نامعتبر باشد (به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه‌های تمدید و نگهداری)، اما ممکن است مدتی بعد تأیید شود که البته جمع‌آوری صحیح اطلاعات در این خصوص، می‌تواند این موارد استثنا را هم تا حدودی مرتفع نماید. دانستن این‌که پتنت قابلیت اجرایی دارد یا خیر، بسته به وضعیت حقوقی و اعتبار آن دارد. روش قطعی برای تعیین فعال بودن یا عدم اعتبار یک پتنت در یک کشور خاص، این است که از دفتر مالکیت فکری آن کشور استعلام نمایید. این مسئله آنقدرها هم ساده نیست؛ همه دفاتر مالکیت فکری، امکان ارتباط آنلاین برای استعلام وضعیت را ندارند و دسترسی به این اطلاعات، کمی دشوار است. برخی پایگاه‌های داده ثبت اختراع، نظیر «Google Patents»، آخرین وضعیت حقوقی پتنت‌ها را ارائه می‌دهند که البته برای اطمینان، می‌بایست از دفتر اعطاکننده استعلام نمود.

شاید تصور کنید که جستجوی آزادی عمل و بررسی پتنت‌ها در مناطق جغرافیایی مختلف و وضعیت حقوقی آن‌ها، آنقدرها هم سخت نیست. اما در عمل این‌طور نیست، به‌ویژه زمانی که یک اختراع خاص به اختراع دیگری وابسته باشد. در این حالت، شرایط پیچیده‌تری رخ می‌دهد. مصداق بارز این وضعیت، خودروهای خودران و یا فناوری‌های ارتباطی به‌عنوان محصولات بسیار پیچیده‌ای است که متشکل از چندین و چند زیرفناوری بوده و عملاً شما با پتنت‌های متعدد و البته متقاضیان فراوان سر و کار دارید. در این حالت، اخذ مجوز بهره‌برداری از پتنت برای برخی از زیرفناوری‌ها، به شما کمک می‌کند تا بتوانید آزادی عمل کافی برای ارائه محصول در برخی مناطق جغرافیایی را بیابید.

۴-    جستجوی تعارض (Opposition search)

این مدل از جستجو، عموماً از سوی دیگران و به‌ویژه رقبا انجام می‌گیرد. آن‌ها با این باور که یک پتنت خاص نباید توسط دفتر ثبت اختراع به متقاضی آن اعطا گردد، نسبت به این مدل جستجوها آقدام می‌کنند. زمان‌بندی مجاز این نوع جستجو، کمی به فرآیند ارزیابی و اعطای گرنت وابسته است، اما عموماً می‌تواند در هر زمانی در طول فرآیند بررسی و اعطای گواهی ثبت اختراع صورت پذیرد (برای مثال، در دفتر ثبت اختراع اروپا، این مهلت تا 9 ماه پس از تاریخ اعطای گواهی است).

اساس و بنیان یک جستجوی تعارض، بر این اصل استوار شده که چرا یک درخواست خاص نباید مورد تأیید قرار گرفته و گواهی ثبت اختراع به متقاضی آن اعطا گردد. از منظر عملی، جستجوی تعارض به معنای یافتن دستاوردهای علمی قبلی (دانش پیشین) بوده که ارزیابان پتنت و مقام رسمی اعطاکننده گواهی، ممکن است آن‌ها را نادیده گرفته باشند.

۵-    جستجوی اعتبار یا عدم اعتبار ((In)Validity Search)

این نوع جستجو، هم قیاس با جستجوی تعارض است، اما در دوره زمانی دورتری در طول عمر پتنت مطرح می‌شود. هدف این نوع جستجو، این است که دستاورد علمی پیشینی آشکار شود که بر اساس آن، یک پتنت گرنت شده رد اعتبار گردد.

 

کلیدواژه‌های جستجو

اگر از یک شخص عادی بخواهید که یک اختراع را توصیف نماید، احتمالاً واژه‌هایی را بکار می‌گیرد که از طریق آن‌ها، کاری که اختراع انجام می‌دهد را تشریح کند. نحوه ساخت، نام آن (اگر نامی عمومی و رایج داشته باشد) و حتی برخی اجزای کلیدی اختراع، از سایر مواردی است که افراد به آن‌ها اشاره می‌کنند. کلیدواژه‌ها، جزئی مهم در جستجوی پتنت محسوب می‌شوند و استفاده از کلیدواژه‌های درست و مناسب، می‌تواند دستیابی به اطلاعات مدنظر را تسهیل نماید. با این حال، موانعی بر سر راه وجود دارد که باید به آن‌ها توجه نمود.

مشکل جستجو بر حسب کلیدواژه، اول از همه این است که ممکن است دقیق و متناسب انتخاب نشده باشد. مثلاً واژه پل (Bridge) را در نظر بگیرید. این واژه، به زمینه‌های زیادی مرتبط است. یک پل می‌تواند یک سازه برای ایجاد مسیری بر روی یک رودخانه باشد. حتی می‌تواند پل جاده‌ای، پل ریلی یا پل کانالی باشد. سازه‌های پل متفاوتی وجود دارند، مانند پل‌های معلق یا پل‌های کابلی. یک پل همچنین می‌تواند بخش پشتیبان، تنظیم‌کننده و انتقال‌دهنده آلات موسیقی مانند ویولن، گیتار و غیره باشد و یا حتی یک تجهیز دندانی برای پر کردن شکاف‌های دندان کشیده شده. از پل در مدارات الکترونیکی هم استفاده می‌شود. بدیهی است که استفاده از این کلیدواژه، ممکن است شما را به حوزه‌های فنی کاملاً پرت و نامرتبط با فناوری مدنظرتان هدایت نماید. نکته دیگری که در این زمینه باید به خاطر داشته باشد، تفاوت‌های معنایی و کاربردی در حوزه‌های مختلف است. به عنوان مثال در حوزه احتراق سوخت فسیلی، واژه «Boiler» در اروپا و «Furnace» در آمریکا رایج‌تر است.

مترادف‌های ثانویه یا «Secondly Synonyms»، اغلب در حوزه شیمی استفاده می‌شوند. برای مثال، فرمول شیمیایی «CH3COOH»، برای هر شیمیدانی قابل تشخیص است. استیک اسید (نام غیرعلمی)، اتانوئیک اسید (نام سیستماتیک)، اتان-۱-کربوکسیلیک اسید و برخی دیگر معادل‌ها نیز گاهاً بجای این فرمول شیمیایی مور  استفاده قرار می‌گیرند. این معادل‌های تخصصی، ممکن است روند جستجوی پتنت را کاملاً تغییر داده و منجر به یافتن پتنت‌هایی ارزشمند شوند.

سومین چالش جستجوی پتنت از منظر کلیدواژه‌ها، زبان پتنت‌ها است. اغلب بنا به دلایل حقوقی و گاهی اوقات برای پنهان کردن پتنت‌ها از دسترس افراد، مخترعین و تدوین‌کنندگان اسناد پتنت، اقدام به استفاده از اصطلاحات، کلمات و دستور زبان‌های تخصصی و مبهم می‌کنند. این رویکرد عامدانه، کار را برای جستجو و یافتن چنین پتنت‌هایی دشوار می‌کند. برای درک بهتر، چنین تصور کنید که در یک درخواست ثبت اختراع، به جای «قلم» از «ابزار نوشتن» استفاده شود و یا «فنر» را یک «قطعه کشسانی» و «پیچ» را «ابزار سفت کردن» بنامند. در هنگام جستجوی کلیدواژه‌ها، خلاقیت مخترعین و متقاضیان در آماده‌سازی اسناد پتنت را فراموش نکنید.

 

چرا نباید به جستجو در عنوان پتنت‌ها اکتفا نمود؟

عنوان‌ها همیشه بهترین مکان برای جستجو با کلیدواژه‌ها نیستند. برخی مواقع استفاده از عنوان‌ها به منظور جستجو، می‌تواند مبهم یا حتی منحرف‌کننده هم باشد. هنگامی‌که با کلیدواژه جستجو می‌کنید، بهترین کار این است که جستجو را گسترش داده و آن را حداقل شامل چکیده پتنت نمایید. درخواست‌های ثبت اختراع، می‌بایست چکیده‌هایی مختصر، واضح و توصیفی داشته باشند و به همین دلیل، در صورت مدنظر قرار دادن چکیده در فرآیند جستجو، احتمال نتایج مطلوب بیشتر می‌شود. (لازم به ذکر است که عنوان و چکیده هیچ تأثیر حقوقی برای متقاضی نداشته و استفاده از واژه‌های غیردقیق و گمراه‌کننده، می‌تواند در هر دو مورد رخ دهد.)

تعمیم دادن جستجو به چکیده و سایر قسمت‌های پتنت، یک شمشیر دو لبه است. از یک‌سو، نتایج را دقیق‌تر نموده و برخی پتنت‌ها که عامدانه کلی‌گویی کرده و عناوینشان مبهم است، شناسایی می‌شوند. با این حال، معمولاً فرصت لازم برای جستجوی متن پتنت‌ها موجود نیست. بدیهی است، در صورتی که این زمان در اختیار شما باشد، جستجوی متن کامل پتنت‌ها می‌تواند ریسک از دست دادن اسناد مرتبط را به شدت کاهش دهد.

 

طبقه‌بندی پتنت‌ها

همان‌طور که اشاره شد، حجم عظیمی از اسناد پتنت وجود دارد و هر لحظه هم بر تعداد آن‌ها افزوده می‌شود. اگر نوعی فهرست‌بندی یا طبقه‌بندی وجود نداشته باشد که به شما کمک کند تا جالب‌ترین و مرتبط‌ترین پتنت‌ها را پیدا کنید، بسیاری از پتنت‌ها برای شما غیرقابل دسترسی خواهند بود. بزرگ‌ترین مزیت طبقه‌بندی‌های صورت گرفته، همین است که امکان جستجو و دسترسی به اسناد پتنت را تسهیل نماید.

سیستم‌های طبقه‌بندی مختلفی وجود دارند که برخی از آن‌ها به صورت بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. استفاده از این سیستم‌های طبقه‌بندی، فرایند جستجو را آسان‌تر می‌سازد. به‌عنوان یک قیاس، فرض کنید وارد یک کتابخانه عمومی با هزاران کتاب می‌شوید. بخش‌های مختلفی با برچسب‌هایی نظیر علم، مهندسی، هنر، علوم انسانی و غیره وجود دارد. فرض کنید وارد بخش علوم شوید و می‌بینید که به زیر بخش‌های مختلفی مانند فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، ریاضی و … تقسیم شده است. بدیهی است که چنین طبقه‌بندی‌هایی، یافتن کتاب مدنظرتان را ساده‌تر می‌کند.

مرور تاریخچه توسعه و تکامل سیستم‌های طبقه‌بندی پتنت، دو نکته مهم را روشن می‌سازد. اول این‌که طبقه‌بندی پتنت با هدف مرتب‌سازی اسناد ثبت اختراع و تسهیل جستجو و بازیابی آن‌ها، در کشورهای مختلف و به صورت کاملاً مستقل آغاز گردیده است. از طرف دیگر، نوعی روند همگرایی و بین‌المللی شدن در توسعه سیستم‌های طبقه‌بندی وجود داشته که نقطه اوج آن، سیستم‌های بین‌المللی «IPC» و «CPC» است.

۱-     سیستم طبقه‌بندی بین‌المللی پتنت (IPC):

این سیستم، بر اساس توافقنامه استراسبورگ (مصوب سال ۱۹۷۱ میلادی) و مبتنی بر یک ساختار سلسله مراتبی از نمادهای مستقل زبانی توسعه یافته و از آن برای طبقه‌بندی و کدگذاری پتنت‌ها و یوتیلیتی مدل‌ها در حوزه‌های مختلف فناوری، استفاده می‌شود. سیستم «IPC»، ذیل سازمان جهانی مالکیت فکری قرار داشته و طی آن، فناوری‌ها به هشت بخش اصلی تقسیم شده که تقریباً ۷۰ هزار زیرمجموعه برای آن‌ها ایجاد می‌گردد. هشت زیرشاخه اصلی، عبارتند از:  نیازهای انسانی / عملیات اجرایی؛ حمل‌ونقل / شیمی؛ متالورژی / منسوجات؛ کاغذ / سازه‌ها و بناهای ثابت / مهندسی مکانیک؛ روشنایی؛ گرمایش؛ جنگ‌افزارها؛ انفجار / فیزیک / الکتریسیته».

۲-    سیستم طبقه‌بندی مشترک پتنت (CPC):

این سیستم، به‌طور مشترک توسط دفاتر ثبت اختراع اروپا و آمریکا و با هدف هماهنگ‌سازی سیستم‌های طبقه‌بندی قبلی، توسعه یافته است. برخلاف «IPC» که در حدود ۷۰.۰۰۰ زیرمجموعه در خود جای داده است، سیستم «CPC» دارای بیش از ۲۵۰.۰۰۰ زیرمجموعه بوده و از این منظر، بسیار دقیق‌تر از سایر سیستم‌های طبقه‌بندی پتنت می‌باشد.

 

مسئله مهمی که در استفاده از سیستم‌های طبقه‌بندی باید به خاطر داشته باشید، یافتن مرتبط‌ترین اسناد پتنت از طریق کدهای طبقه‌بندی است. برای این کار: ۱) مرتبط‌ترین طبقه با حوزه مدنظرتان را بیابید، ۲) از آن طبقه برای پیدا کردن مرتبط‌ترین پتنت‌ها استفاده کنید، ۳) اگر نتایج بیش از حدی یافتید، با استفاده از کلیدواژه‌ها و مترادف‌های ثانویه، آن‌ها را محدود کنید. فراموش نکنید که ترکیب کلیدواژه‌ها (و مترادف‌ها) همراه با عبارت‌های طبقه‌بندی، می‌تواند روشی به شدت کارآ برای جستجوی پتنت باشد.

 

جستجوی نام مخترعین و متقاضیان (در یک نام چه چیزی وجود دارد؟)

دو نوع نام را باید در هنگام جستجوی پتنت در نظر بگیرید. اولین مورد، نام متقاضی است (سازمانی که پتنت را درخواست نموده و در نهایت گواهی ثبت اختراع به وی اعطا می‌گردد). متقاضیان عموماً اشخاص حقوقی هستند، اما در برخی موارد هم، مخترعین به صورت فردی اقدام به ثبت اختراع خود می‌کنند که در اینجا متقاضی همان فرد یا افراد مخترع خواهند بود.

مسائلی که مخصوصاً در هنگام جستجوی نام متقاضی باید در نظر بگیرید، شامل شکل‌های مختلف اسم شرکت است. از آنجاکه پتنت‌ها از کشورهای مختلفی ارسال می‌شوند، لذا لازم است که به هجی متفاوت نام‌ها در کشورهای مختلف توجه داشته باشید. در بسیاری مواقع نیز، یک شرکت هلدینگ، از طریق بازوی سرمایه‌گذاری یا یکی از زیرمجموعه‌های خود اقدام به ثبت درخواست می‌کند. تحلیل وضعیت پتنت‌های جستجوی شده از این منظر، کمی دقت و آگاهی نسبت به فضای رقابتی حال حاضر دارد. البته ممکن است شرکت‌های مختلف تغییر وضعیت داده و یا حتی نام و نشان آن‌ها، به دلایلی نظیر ادغام در شرکت‌های دیگر، تغییر یافته باشد. مجموعه پتنت‌های در اختیار یک بازیگر رقیب را با توجه به این نکات ظریف و در عین حال مهم، جستجو نمایید.

دومین مورد، نام مخترع یا مخترعین است. در ارتباط با نام مخترع، شما باید از تغییرات زیاد در هجی، ترتیب نام‌ها و … مطلع باشید. اسم افراد را می‌توان جابه‌جا نوشت، اشتباهی هجی کرد و اشتباه تایپی نیز ممکن است رخ دهد. برخی اوقات مخترعین از نام میانی استفاده کرده‌اند و گاهی اوقات نه. مطمئن شوید که نام «جک اسمیتی» که شما یافته‌اید همان «جک ایبنزر اسمیت» است که به دنبال آن هستید.

 

مشابه اما متفاوت؛ خانواده‌های پتنت

یک متقاضی پتنت، می‌تواند برای اختراعی مشابه، درخواست‌های متعددی را به دفاتر ثبت اختراع مختلف ارسال نماید (طی 12 ماه پس از تاریخ ثبت درخواست اولیه). این درخواست‌ها، در اصل مرتبط با اختراعی مشابه بوده و همه آن‌ها به پرونده ثبت اختراع اولیه اشاره دارند. به این مجموعه از پتنت‌ها، خانواده پتنت یا «Patent Family» گفته می‌شود.

مفهوم خانواده پتنت، در جستجوی پتنت‌ها می‌تواند بسیار راهگشا باشد. شناسایی این پتنت فامیلی‌ها، در وهله اول استراتژی پتنت شرکت و در نتیجه استراتژی تجاری احتمالی را برای عرضه محصول نهایی به بازارهای مختلف روشن می‌سازد (با توجه به کشورهایی که در آن‌ها اقدام به ثبت درخواست شده است).

علاوه بر این، با توجه به زمان ثبت درخواست، اعطای گواهی و مدت اعتبار پتنت‌ها، قابلیت تجاری‌سازی و عرضه محصول فناورانه مشابه از سوی شما، مشخص خواهد شد. بدیهی است که در هر مورد، شما خواهید دانست که فناوری مدنظرتان در کدام کشور قابلیت اجرایی داشته و یا در آینده قابلیت اجرایی خواهد داشت.

از نقطه‌نظر جستجو، کل پتنت‌های منتشر شده در یک خانواده پتنت، به اختراعی مشابه اشاره داشته و تنها درخواست‌هایی متفاوت به زبان‌های متفاوت (ترجمه‌های رسمی به زبان‌های مختلف) هستند. برای مثال، نسخه‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، فنلاندی، اسپانیایی و کره‌ای از یک ثبت اختراع که در کشورهای مذکور و در قالب یک پتنت فامیلی به ثبت رسیده‌اند.

 

دقت تا نهایت امکان؛ بررسی استنادات پتنت

همان‌طور که مقالات علمی معمولی ارجاعاتی به مقالات دیگر دارند، اسناد پتنت نیز شامل استنادهای مختلفی هستند. موضوع استنادها و تحلیل استناد، موضوعی پیچیده ولی بسیار دقیق برای فهم روندهای فناورانه و یافتن یک سند کلیدی در حوزه مدنظر است.

استناداتی که به یک پتنت ارجاع داده می‌شوند، بیانگر میزان اهمیت این پتنت برای دستیابی به فناوری‌های جدید بوده و حاکی از آن است که این پتنت، به عنوان دانش پیشینی برای اختراعات دیگر مورد استفاده قرار است. تعداد استنادات پتنت‌ها، به عنوان یکی از فاکتورهای مهم در زمان جستجوی پتنت‌ها به شمار رفته که با توجه به اهمیت بالای پتنت‌های با تعداد استناد بالاتر نسبت به سایر پتنت‌ها، بایستی مورد توجه قرار گرفته و با ظرافت خاصی مورد نظر قرار گیرد.

 

منبع : sciencedirect

گام به گام تا تجاری سازی ایده های دانشگاهی

خلاقیت ، اختراع و نوآوری را می‌توان به عنوان ابزاری کلیدی برای پیشی گرفتن از رقبا در فضای کسب‌وکار فعلی دانست. این امر، از چنان اهمیتی برخوردار است که امروزه بسیاری از شرکت‌های خصوصی، سازمان‌های دولتی و حتی دانشگاه‌ها، به شکلی جدی به آن روی آورده‌اند. در دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی، معمولاً دفتری تحت عنوان دفتر « انتقال فناوری »، مسئولیت هدایت فناوری‌ ها در راستای توسعه و تجاری‌ سازی را بر عهده دارد. بدیهی است، در چنین شرایطی که سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی بر روی فعالیت‌های تحقیق و توسعه صورت می‌پذیرد، تجاری‌سازی اختراعات و نوآوری‌ها، در صدر اولویت‌های شرکت‌ها و سازمان‌ها جای خواهد داشت.

در این نوشتار، سعی شده تا توضیحاتی پیرامون فرآیند تجاری ‌سازی اختراع توسط این دفاتر، ارائه گردد.

 

 

شاید در نگاه اول، تجاری‌سازی اختراع به نظر امری ساده باشد. از نگاه مخترع، دستاورد او که یک اختراع جدید، منحصربه‌فرد و کارآمد است، حتماً در بازار متقاضی خاص خود را خواهد داشت. این ذهنیت بسیاری از مخترعین فردی است. اما در عمل، اوضاع کمی متفاوت است. اگر خواسته‌ها و انتظارات مشتریان بالقوه لحاظ نشود، حتی اگر اختراعتان از منظر فنی هم عالی باشد، باز هم شکست محتمل است. از سوی دیگر، ده‌ها مسئله جانبی، نظیر حفاظت از اختراع، توسعه محصول نهایی و بحث‌های مرتبط با بازاریابی و فروش هم وجود دارد که عدم توجه و اهتمام نسبت به آن‌ها، خود آفتی کشنده برای فرایند تجاری‌سازی خواهد بود.

تمامی این عوامل و فاکتورها، موجب شده که فرآیندهای منسجم و یکپارچه‌ای برای تجاری ‌سازی اختراعات شکل گیرد، فرآیندهایی که بنا به تجارب قبلی شرکت‌های صنعتی و با در نظر گرفتن آخرین روش‌های تخصصی و فنی توسعه یافته، کمک می‌کنند تا مالک اختراع (اعم از فرد حقیقی، یک شرکت کوچک، یک دانشگاه یا یک شرکت صنعتی بزرگ)، بتواند با توجه به شرایط و امکانات در دسترس خود، بهترین انتخاب را برای تجاری‌سازی اختراع خود برگزیند.

در دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی، معمولاً دفتری تحت عنوان «نوآوری و توسعه کسب‌وکار»، «مدیریت فناوری»، «انتقال فناوری» و یا «تجاری‌سازی فناوری»، مسئولیت هدایت فناوری‌ها در راستای توسعه و تجاری‌سازی را بر عهده دارند. آن‌ها عمدتاً تجاری‌سازی اختراعات را به هفت مرحله تقسیم می‌کنند: ۱) کشف، ۲) افشا، ۳) آنالیز، ۴) تعیین مالکیت، ۵) محافظت، ۶) بهره‌برداری تجاری (صدور مجوز، شرکت استارت‌آپی) و ۷) توسعه‌های بیشتر.

در این نوشتار، سعی شده تا توضیحاتی پیرامون هر یک از این مراحل ارائه گردیده و جنبه‌های مختلف فرآیند تجاری‌سازی اختراع، مورد بررسی و تجزیه‌وتحلیل قرار گیرد.

 

۱. کشف (پیش از افشای اختراع) :

تحقیق و توسعه علمی در دانشگاه‌ها، معمولاً منجر به کشفیات و اختراعات جدیدی می‌شود. این اختراعات که مصداقی از آفرینش‌های جدید یا منحصربه‌فرد ذهن انسان است، بهره‌وری بیشتر، افزایش کیفیت محصولات یا خدمات، صرفه‌جویی در مواد و انرژی، استفاده بهینه‌تر از ماشین‌آلات و تجهیزات، بهبود کنترل تولید، امنیت شغلی بیشتر و … را به همراه خواهد داشت.

در کنار موارد یادشده، محافظت از کشفیات جدید از طریق سیستم‌های مختلف مالکیت فکری، نظیر سیستم پتنت، علائم تجاری، طراحی‌های صنعتی، کپی‌رایت و …، امری الزامی است. باید دقت داشت که هر افشای غیرمجاز (انتشار یا ارائه عمومی یا افشای اختراع به اشخاص ثالث)، می‌تواند فرآیند حفاظت از نوآوری را به خطر اندازد. بنابراین، گرفتن مشورت از دفاتر انتقال فناوری و متخصصین مربوطه، امری بسیار مهم و ضروری است.

 

۲. افشای اختراع :

فرآیند تجاری‌سازی اختراع، زمانی به صورت رسمی آغاز می‌گردد که مخترع، فرم افشای اختراع را به دفتر انتقال فناوری ارسال نموده و توضیحات تفصیلی پیرامون نوآوری خلاقانه خود ارائه نماید. این توضیحات، بسیار کلیدی است، چرا که با احاطه مخترع بر موضوع فنی اختراع و اطلاع وی از تمامی دستاوردهای قبلی در این حوزه، امکان بررسی پتانسیل تجاری‌سازی و صدور مجوزهای بالقوه فراهم می‌گردد. توصیه می‌شود که مخترعین، پیش از ارسال اطلاعات، از داده‌های پایگاه‌های اطلاعاتی پتنت، نظیر دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا (USPTO)، سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) و … استفاده نموده و دانش پیشین مرتبط با اختراع خود را به خوبی بررسی نمایند.

گفتنی است که دفتر انتقال فناوری، بر اساس اطلاعات ارسالی و اختراع افشا شده، فعالیت‌های خود را در محورهای مختلف آغاز نموده و پشتیبانی‌ از مخترعین و ارائه خدمات مناسب به آن‌ها را آغاز می‌نماید.

 

۳. آنالیز و ارزش‌گذاری اختراع :

در این مرحله، هزینه‌های ثبت اختراع و گزینه‌های موجود برای محافظت از آن، بر روی میز قرار می‌گیرد. همچنین پتانسیل بهره‌برداری تجاری از اختراع نیز مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. نکته کلیدی، شناسایی دانشگاه‌ها و شرکت‌های مختلفی است که فناوری مشابهی را در اختیار دارند. این کار، از این جهت ضرورت دارد که می‌تواند اطلاعات دقیقی را پیرامون پتانسیل بازار، قابلیت‌های توسعه‌ای در آینده و سایر جنبه‌های مؤثر بر تلاش‌های تجاری‌سازی در دسترس قرار دهد.

ارزیابی ظرفیت اختراع برای محافظت و تجاری‌سازی، بررسی مهلت‌های زمانی ثبت اختراع، انتشار داده‌ها و نیز تجزیه‌وتحلیل بازار، از جمله مواردی است که دفاتر انتقال فناوری به آن‌ها می‌پردازند. در مجموع، این گام به ارزش‌گذاری اختراع، تعیین گزینه‌های نهایی محافظت و حتی شناسایی برخی اخذکنندگان مجوز بالقوه می‌پردازد.

 

۴. تعیین مالکیت اختراع :

یکی از موارد ضروری که می‌بایست پیش از هر اقدام عملیاتی برای تجاری‌سازی اختراع در دستور کار قرار گیرد، تعیین تکلیف مالکیت اختراع است. در این مرحله، بایستی مالکیت دارایی فکری مذکور و وجود هر حق یا التزامی برای اشخاص ثالث (مثلاً دانشجویان و همکاران خارجی، شرکای صنعتی و سرمایه‌گذاران) تعیین گردد.

در صورتی که تمامی هزینه‌ها و یا بخش عمده‌ای از آن توسط دانشگاه تأمین شده باشد، مطابق با قوانین داخلی، سهم هر یک از ذینفعان (مخترع، دانشگاه و سرمایه‌گذار خارجی) مشخص می‌گردد. لازم به ذکر است که رویکردهای مختلفی برای تعیین سهم مخترع وجود دارد.

 

۵. محافظت از اختراع :

یکی از مهم‌ترین اقدامات برای تجاری‌سازی موفق یک اختراع دانشگاهی، محافظت از آن در برابر سوء بهره‌برداری‌های دیگران است. در وهله نخست، این کار با استفاده از سیستم پتنت انجام می‌گیرد، چرا که امکان صدور مجوز بهره‌برداری از پتنت را در مراحل آتی فراهم می‌سازد. البته راهکارهای دیگری نظیر کپی‌رایت، طراحی‌های صنعتی، علائم تجاری و حتی اسرار تجاری هم وجود دارد که کمتر از گزینه پیشین مورد استفاده نهادهای دانشگاهی قرار می‌گیرد.

ثبت پتنت و اخذ گواهی ثبت اختراع، علاقه‌مندی شرکای بالقوه و ظرفیت تجاری‌سازی اختراع را به شدت افزایش می‌دهد. از همین رو، پتنت را می‌توان یک ابزار بازاریابی اختراع و کمک به تجاری‌سازی آن نیز به شمار آورد. همین عامل، موجب شده تا استفاده از سیستم پتنت از سوی دانشگاه‌ها افزایش یافته و هزینه‌ها و فرآیند به نسبت زمان‌بر ثبت درخواست و اخذ گواهی، در حاشیه استراتژی‌های متولیان تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی قرار گیرد. گفتنی است که بسیاری از دانشگاه‌ها، برای برقراری تعادل بین هزینه‌ها و لزوم محافظت از اختراع از طریق ثبت پتنت، تنها مواردی را در سیستم پتنت به ثبت می‌رسانند که معیارهای تجاری مدنظر را داشته باشند. به عبارت بهتر، اختراعاتی ثبت می‌شوند که برآورد خوش‌بینانه‌ای نسبت به تجاری‌سازی موفق آن‌ها وجود دارد. اینجا است که اهمیت مرحله ارزش‌گذاری اختراعات و لزوم بهره‌گیری از یک فرآیند مرحله‌به‌مرحله و کاملاً پیوسته در تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی مشخص می‌گردد.

 

۶. بهره‌برداری تجاری از اختراع :

به منظور بهره‌برداری تجاری از اختراع، دفاتر انتقال فناوری اقدام به شناسایی شرکای صنعتی واجد شرایط نموده (داشتن تخصص مرتبط با اختراع، منابع مالی و شبکه تجاری مناسب) و اختراع پتنت شده را به آن‌ها پیشنهاد می‌دهند.

باید به این نکته توجه داشت که بهره‌برداری از یک فناوری پیشرفته، مستلزم داشتن مجموعه‌ای از قابلیت‌ها و توانمندی‌های فناورانه، مدیریتی و مرتبط با بازار است که بسیاری از نهادها، از جمله دانشگاه‌ها، از آن‌ها بی‌بهره‌اند. سیستم پتنت، این امکان را فراهم نموده تا به جای ورود مستقیم به مسئله و بهره‌برداری شخصی از اختراع، آن را به یک شرکت واجد شرایط واگذار نموده و از طریق صدور مجوز بهره‌برداری از پتنت، از منافع آن بهره‌مند شویم. شرکت صنعتی نیز، با پرداخت حق امتیاز و استفاده از اختراع در توسعه محصولات و خدمات خود، بازارهایی جدید یافته و یا جایگاه خود را در بازارهای فعلی مستحکم می‌سازد. یک بازی «برد برد» که برای هر دو طرف، منافع فراوانی به همراه دارد. گفتنی است که صدور مجوز، می‌تواند به صورت انحصاری و یا غیرانحصاری انجام گیرد که در نوع انحصاری آن، امکان واگذاری مجدد به یک بازیگر جدید (در طول مدت قرارداد)، وجود نخواهد داشت.

در کنار استراتژی صدور مجوز، گزینه دیگری هم پیش روی مخترعین دانشگاهی و دفاتر انتقال فناوری و تجاری‌سازی دانشگاه‌ها قرار دارد: «راه‌اندازی یک شرکت جدید».

اگر بررسی‌های دفتر انتقال فناوری و تجاری‌سازی نشان دهد که بهترین روش برای بهره‌برداری تجاری از اختراع، تأسیس یک شرکت جدید است، راه‌اندازی یک شرکت زایشی (Spin Off) در دستور کار قرار می‌گیرد. در بحث فناوری‌های پیشرفته و نوظهور، اخذکننده مجوز فناوری، برای توسعه محصول یا خدمتی جدید مبتنی بر آن، معمولاً نیازمند همکاری ادامه‌دار مخترع، آزمایش‌های بالینی، آموزش و حتی کمک به توسعه‌های آتی است و همین عامل، موجب می‌شود که حمایت از مخترعین برای ورود به فعالیت‌های کارآفرینانه، به یک گزینه جدی بدل گردد. این امر، به‌ویژه با رواج بیش از پیش پارادایم «دانشگاه کارآفرین»، شایع‌تر از گذشته شده و بسیاری از شرکت‌های فناور جدید و موفق امروزی، کار خود را از یک ایده دانشگاهی و با حمایت این نهاد آغاز نموده‌اند.

در هر حال، چه از طریق صدور مجوز و چه از طریق راه‌اندازی یک شرکت جدید، تقسیم درآمد حاصل از بهره‌داری تجاری اختراع، به یک موضوع جذاب برای همه طرف‌های درگیر بدل می‌گردد. درست است که بر اساس سیاست مالکیت فکری دانشگاه‌ها، معمولاً اختراعات پتنت شده تحت مالکیت آن‌ها قرار می‌گیرد، اما مخترع هم مستحق پاداش مناسبی است. همان‌طور که قبلاً اشاره شد، اساس محاسبه سهم مخترع، رویکرد دانشگاه به این موضوع، وجود مخترعین متعدد و البته، ساختار تأمین سرمایه فرآیند توسعه اختراع (سرمایه‌گذاران خارجی، مشارکت صنعت و …) می‌باشد.

 

۷. توسعه‌های آتی :

یک نکته بسیار مهم، لزوم توسعه‌های آتی و نقش آن در تجاری‌سازی اختراع است. برخی اوقات، مخترعین با این پیش‌فرض که اختراع به ثبت رسیده و دیگر همه چیز تمام است، انتظار یک تجاری‌سازی موفق را دارند. این در حالی است که حتی ممکن است به دلیل نیاز به توسعه بیشتر و تبدیل اختراع به یک محصول نهایی مورد تأیید بازار، مجبور به توقف همه فرآیند تجاری‌سازی شویم. از سوی دیگر، اگر اختراع تنها در مرحله اثبات مفهومی و یا نمونه‌سازی اولیه باشد، حتی ثبت پتنت هم نمی‌تواند دلیل خوبی برای تجاری‌سازی (به معنای درآمدزایی از اختراع) باشد. در این حالت، اخذکنندگان بالقوه مجوز، پرداخت حق امتیاز و دریافت مجوز بهره‌برداری را منوط به همکاری مخترعین و کمک به ساخت محصول نهایی می‌کنند و عملاً کار تجاری‌سازی را نمی‌توان تمام‌شده دانست.

فراموش نکنید که دانش و فناوری، یک تونل یک‌طرفه و بی‌پایان است و همیشه توسعه‌های جدیدی وجود دارند که ممکن است به دست شما (به‌عنوان مخترع اولیه) و یا دیگر نوآوران صورت گیرند. پس برای عقب نماندن از دیگران و موفقیت در تجاری‌سازی، توسعه مداوم اختراع را در دستور کار خود قرار دهید.

 

منبع : اکسیر

شیوه ‌نامه بکارگیری کارکنان وظیفه مامور ( امریه سربازی ) در شرکت­‌های دانش‌بنیان

امریه دانش بنیان – دانش بنیان – امریه سربازی – سرباز وظیفه – سرباز دانش بنیان – امریه شرکت های دانش بنیان – سرباز فناور – سرباز وظیفه

نکات مهم

متقاضیان استفاده از تسهیلات امریه در شرکت دانش بنیان به نکات زیر توجه فرمایند.

مهلت ارسال و تایید مدارک برای هر اعزام در سال به شرح زیر است:

امریه شرکت های دانش بنیان

– متقاضیان توجه نمایند که حتما ماه اعزام مورد نظر خود را در کاربرگ مشخص نمایند.

– صرفا درخواست هایی که تا تاریخ های اعلام شده تایید شده باشند (بدون نقص مدرک) مورد بررسی قرار خواهند گرفت و درخواست‌هایی که ناقص باشند و یا پس از تاریخ اعلام شده فرستاده شوند برای دوره اعزام مورد نظر مورد بررسی قرار نخواهد گرفت.

– پس از بررسی مدارک و امتیاز بندی متقاضیان، لیست افراد اعزامی به عنوان ماموران وظیفه در شرکت دانش بنیان بر اساس کسب بیشترین امتیاز نهایی شده و اعلام می‌گردد. بدیهی است که افرادی که امتیاز کمتری را کسب کرده اند حتی در صورت کسب حداقل 80 امتیاز، عدم تایید خواهند بود و این افراد مجاز می باشند با ارتقای فعالیت‌های فناورانه خود یک‌بار دیگر (در محدودة دورة مجاز پس از دانش‌آموختگی)، درخواست خود را در سامانه بارگذاری کنند و بارگذاری درخواست‌های دیگر تنها پس از شش ماه از زمان آخرین درخواست آنهاامکان پذیر است.

– لیست اعلام شده مربوط به افراد اعزامی در هر ماه زوج، سه ماه پیش از تاریخ اعزام مشخص و در سامانه­ های مربوط اطلاع رسانی خواهد شد. بر این اساس لیست اعلام شده به منزله تایید قطعی امریه فرد در شرکت نمی‌باشد و تایید نهایی مستلزم تکمیل اطلاعات فرد و شرکت در سامانه سرباز امریه (tinet.ir) و تایید نهایی ستاد کل نیروهای مسلح خواهد بود.

– چنانچه در هر مرحله از بررسی مشخص شود متقاضی اطلاعاتی را خلاف واقع اظهار‌کرده است، از تمامی تسهیلات مرکز شرکتها و موسسات دانش بنیان محروم می‌شود و عدم صداقت وی به دستگاه‌های ذیربط اعلام و موضوع به لحاظ حقوقی پیگیری می‌شود.همچنین در صورتی که فرد به عنوان مامور وظیفه در شرکت دانش بنیان نیز در حال خدمت باشد، در صورت ارائه اطلاعات خلاف واقع لغو امریه خواهد شد.

– فارغ التحصیلان رشته‌های پزشکی امکان استفاد از تسهیلات امریه در شرکت دانش بنیان را نخواهند داشت.

– افرادی که دارای برگ اعزام با غیبت می‌باشند نمی‌توانند از امریه در شرکت دانش‌بنیان استفاده نمایند.

 

مقدمه :

به منظور اجرایی‌سازی بند ج نامه شماره 2213/1/231/20 مورخ 1397/03/13 حسب دستور مقام معظم فرماندهی کل قوا و در راستای اجرایی نمودن بند 3-5 تفاهم‌نامه همکاری متقابل معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و ستاد کل نیروهای مسلح به شماره 11/7378 مورخ 1396/10/04 و نامه شماره 11/12903 مورخ 1397/04/19 و پیرو دستورالعمل استفاده از خدمت کارکنان وظیفه در شرکت‌های دانش‌بنیان به شماره 2213/1/231/24 مورخ 1397/05/09، افراد طبق این شیوه‌نامه می‌توانند از تسهیلات کارکنان وظیفه مامور(امریه سربازی) در شرکت‌های دانش بنیان استفاده نمایند.

 

ماده 1 : تعاریف

برای رعایت اختصار تعاریف زیر در این شیوه‌نامه رعایت می‌شود:

الف. مرکز : مرکز شركت‌ها و مؤسسات دانش‌بنيان معاونت علمي و فنّاوري ریاست جمهوری

ب. شرکت : شرکت‌ها و مؤسسات دانش­‌بنیانِ مشمول مزایای قانون «حمایت از شرکت­‌ها و مؤسسات دانش­‌بنیان و تجاری­‌سازی نوآوری و اختراعات» مصوّب مجلس شورای اسلامی مورخ 1389/08/05 می‌باشد.

ج. سرباز فناور : هر یک از افرادی که بر اساس این شیوه‌نامه و به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی می‌شوند.

 

ماده 2 : تسهيلات

مشمولان این تسهیلات با معرفي مرکز، دورة خدمت نظام‌وظيفة خود را، مشتمل‌بر «دورة آموزش نظامي» و «انجام خدمت (امریه سربازی) در شرکت دانش‌بنیان» طي کرده و كارت پايان خدمت دريافت مي‌كنند.

 

ماده 3 : سهمیۀ شرکت

هر یک از شرکت­‌های مشمول می‌تواند حداقل یک نفر و به ازای هر شش میلیارد ریال فروش ساليانه ( براساس اظهارنامۀ مالیاتی) یا به ازای هر ده نفر کارکنان شاغلِ تمام وقت در شرکت (بر اساس فهرست بیمه)، یک نفر دیگر را با شرایط شیوه‌نامه معرفی کند.

تبصره 1 : سهمیۀ مذکور تا سقف 3 نفر برای هر شرکت دانش‌بنیان در سال و برای مدت یک سال (سال شمسی) تعیین می‌شود و صرفاً برای همان سال قابل استفاده است، سهمیه شرکت برای سال‌های بعد به همین شکل قابل استفاده خواهد بود.

تبصره 2 : با توجه به محدودیت ظرفیت ابلاغی از طرف ستاد کل نیروهای مسلح، افراد بر اساس اولویت زمانی ثبت نام و امتیاز کسب شده به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی خواهند شد و در صورت اتمام ظرفیت، افراد باید تقاضای جدید خود را در دوره بعدی ارسال نمایند.

تبصره 3 : مرکز مجاز است با توجه به ارزیابی­‌های دوره‌­ای صورت گرفته از نحوه بکارگیری ماموران وظیفه در شرکت دانش‌بنیان سقف سهمیه مذکور را تغییر دهد.

 

ماده 4 : شرایط مشمولان

الف. شرایط شرکت

 شركت بايد یکی از شرایط زیر را دارا باشد:

     1. دارای اظهارنامۀ مالیاتی باشد و بر مبنای اظهارنامه مالیاتی فروش شرکت بیش از یک میلیارد ریال باشد.

     2. کارکنان شاغلِ تمام‌وقت در شرکت (بر اساس فهرست بیمه) حداقل 20 نفر باشد.

     3. فروش شرکت بر مبنای آخرین گزارش صورت معاملات فصلی حداقل 500 میلیون ریال باشد.

ب. شرایط سرباز فناور

فرد بايد داراي شرايط زير باشد:

     1. فارغ التحصیل و دارای مدرک کارشناسی و یا بالاتر باشد.

     2. با توجه به امتیازبندی پیوست شيوه‌نامه «بهره‌مندی دانش آموختگان برترِ فنّاور از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی»، حداقل 80 امتیاز از جدول امتیاز فناورانه (آورده شده در پیوست) در شرکت کسب نموده باشد.

     3. فرد در 3 ماه اخیر دارای سابقه بیمه تمام وقت در شرکت بکارگیرنده باشد.

     4. موضوع فعالیت فرد باید در راستای کالا و خدمات دانش بنیان شرکت باشد.

تبصره 4: افرادی که مدرک تحصیلی آنها در برگ سبز اعزام، علوم پزشکی ثبت گردیده باشد امکان استفاده از تسهیلات امریه در شرکت دانش بنیان را نخواهند داشت.

 

ماده 5 : فرایند اجرا

فرايند اجراي اين تسهیلات به شرح زير است:

     1. فرد در سامانه سرباز امریه (tinet.ir) اطلاعات خود را تکمیل نموده و معرفی‌نامه مربوط را مطابق فرمت مشخص، از شرکت دریافت و در سامانه مذکور بارگذاری نماید.

     2. در صورت تایید درخواست توسط مرکز، اطلاعات تکمیلی (شامل برگ اعزام و فرم اداری مربوط) از سوی فرد به مرکز ارائه خواهد شد.

     3. مبلغ مربوط به دوره آموزشی و سایر هزینه های مصوب و هزینه نظارت بر فرآیند با توجه به مصوبات ابلاغی ستاد کل نیروهای مسلح و معاونت علمی و فناوری رییس جمهور توسط شرکت در زمان مشخص شده، پرداخت خواهد شد.

     4. شرکت مبالغ مربوط به هزینه آموزشی، ارزیابی و بیمه خدمات درمانی نیروهای مسلح فرد را به صورت چک­‌های نقدشونده با توجه به ابلاغیه معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری به کارگزار معین تحویل دهد.

     5. پس از تکمیل اطلاعات و تایید استعلام حراست از سوی مرکز، فرد برای گذراندن دوره آموزشی به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی خواهد شد.

     6. فرد پس از گذراندن دوره آموزشی از سوی یگان خدمتی به معاونت علمی و فناوری رییس جمهور معرفی خواهد شد و سپس توسط مرکز به شرکت تخصیص خواهد یافت.

     7. معاونت علمی و فناوری رییس جمهور هیچ تعهدی نسبت به پرداخت حقوق، مزایا و بیمه درمانی و تکمیلی افراد ندارد و تمامی مسئولیت پرداخت‌­ها بر مبنای مقررات ستاد کل نیروهای مسلح برعهده شرکت خواهد بود.

     8. در صورت عدم  پرداخت هزینه­‌ها توسط شرکت، سهمیه شرکت لغو شده و فرد جهت ادامه خدمت به مرکز تخصیص خواهد یافت.

     9. شرکت موظف است هر سه ماه گزارشی از شرح فعالیت و حضور فرد (به همراه میزان مرخصی استحقاقی و استعلاجی) و مستندات پرداختی به فرد را به مرکز ارسال نماید.

     10. فرد و شرکت موظفند ضوابط ابلاغی مصوب ستاد کل نیروهای مسلح در رابطه با نحوه حضور فرد، میزان پرداختی و تعامل با سازمان بکارگیرنده را رعایت نماید.

     11. در صورتی که شرکت از کارکنان وظیفه مامور رضایت نداشته باشد، می­‌تواند با ارائه دلایل و مستندات فرد را به مرکز معرفی نماید.

     12. چنانچه در هر مرحله از بررسي مشخص شود متقاضي اطلاعاتي را خلاف واقع اظهار‌كرده است، از تمامي تسهيلات مرکز محروم مي‌شود و عدم صداقت وي به دستگاه‌هاي ذي‌ربط اعلام و موضوع به لحاظ حقوقي پيگيري مي‌شود.

     13. در صورتی که حضور و فعالیت فرد در شرکت توسط مرکز احراز نشود، مرکز اقدامات مقتضی را با هماهنگی ستاد کل نیروهای مسلح انجام می‌دهد.

     14. چنانچه با درخواست فرد موافقت نشود، متقاضي مجاز است با ارتقاي فعاليت‌هاي فناورانه خود صرفاً يك‌بار ديگر، درخواست خود را در سامانه بارگذاري كند.

 

ماده 6 : ضوابط و الزامات اجرایی

شرکت و فرد متعهد به رعایت موارد زیر خواهند بود:

     1. ارسال درخواست جذب فرد توسط شرکت به مرکز حداقل 5 ماه پیش از اعزام فرد باید صورت پذیرد.

     2. زمان دورة خدمت نظام‌وظيفه به صورت امریه در شرکت دانش بنیان به همراه دوره آموزشی 24 ماه است و فرد در تمام طول خدمت در شرکت، تابع مقررات شرکت خواهد بود.

     3. محل خدمت و موضوع فعالیت فرد در شرکت باید به تایید مرکز برسد و هرگونه تغییر در این رابطه باید به طور رسمی به مرکز اطلاع رسانی شود.

     4. شرکت موظف است ورود و خروج فرد را در شرکت ثبت نماید و مستندات لازم درباره درخواست مرخصی و ماموریت کاری را با امضای مدیر ذیربط بصورت مکتوب در شرکت نگهداری نماید و در صورت درخواست مرکز یا ناظر در فرایند بازدید از شرکت، ارایه دهد.

     5. مرخصی استعلاجی و استحقاقی کارکنان وظیفه مامور تابع مقررات و بخشنامه‌های ابلاغی از سوی ستاد کل می‌باشد.

     6. هرگونه صدور تاییدیه خدمتی کارکنان وظیفه مامور برای ارائه به اداره راهنمایی رانندگی، دفترخانه اسناد رسمی و… از طریق شرکت ممنوع می‌باشد و توسط یگان خدمتی انجام خواهد شد.

     7. شرکت موظف است کارکنان وظیفه را در موضوع شرح فعالیت مشخص شده برای وی به خدمت گیرد و استفاده فرد در خارج از این موضوع ممنوع می­باشد.

     8. شرکت اجازه واگذاری انجام کار به صورت دورکاری به کارکنان وظیفه را ندارد.

     9. خروج از کشور برای ماموران وظیفه در شرکت دانش بنیان صرفا به منظور زیارت و یا درمان امکان پذیر خواهد بود.

     10. در صورتی که ستاد کل و یا مرکز در نظارت‌های خود مطلع شود که شرکت خارج از دستورالعمل به کارگیری و یا خارج از بخشنامه های صادره رفتار نموده است، اقدام به لغو امریه نموده و شرکت باید در اسرع وقت نسبت به تسویه حساب و اعاده فرد به مرکز و ستاد کل نیروهای مسلح اقدام نماید.

 

ماده 7 : ملزومات اجرایی و نظارت

     1. شرح مواد مسكوت، تفسير مفاد، طراحی نظام اجراییِ شیوه‌نامه و نظارت بر اجراي صحيح مفاد آيين‌نامه ‌و شيوه‌نامه، بر عهدة مرکز خواهد بود.

     2. رئیس مرکز مجاز است در طول زمان اجراي شيوه‌نامه، مصاديق ديگر فعاليت فناورانه و تغيير امتياز مصاديق موجود را شناسايي و درصورت نهايي شدن، به‌طور دائمي در شيوه‌نامه لحاظ کند.

 

ماده 8 : تصویب و اجرا

این شیوه نامه مشتمل بر یک مقدمه، هشت مادّه و پنج تبصره در تاریخ 1398/11/06 به تصویب معاون علمی و فناوری رییس جمهور رسید.

انجام پروژه جایگزین خدمت در دستگاه‌های دفاعی و دولتی

پروژه جایگزین خدمت

تسهیلات نظام وظیفه تخصصي براي افراد فعال در شرکت‌هاي دانش‌ بنيان، شرکت‌های مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم‌وفناوری و شرکت‌های فناور

 معاونت علمی و فناوری رییس جمهور و بنیاد ملّی نخبگان به منظور پشتیبانی از فعالیت‌­های تخصصی دانش‌آموختگان برترِدانشگاهي که به فعالیت‌­های فنّاورانه اشتغال دارند، تسهیلات نظام ­وظیفۀ تخصصی را براي افراد فعال در شرکت‌هاي دانش بنيان ، مستقر در مراکز رشد و پارک های علم و فناوری و فناور در نظر گرفته است.

 

توجه مهم:

–  فرد متقاضی پس از احراز امتیازهای لازم، به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی می شود و بعد از اجرای پروژه پژوهشی مورد نیاز یکی از سازمان‌های دفاعی یا دولتی کشور، کارت پایان خدمت خود را دریافت می نماید.

–  در طول انجام پروژه تحقیقاتی، فرد متقاضی بر حسب صلاح‌دید سازمان دفاعی یا دولتی، می تواند بصورت پاره وقت در محل آن سازمان حضور یابد و ارتباط کاری خود را با شرکت دانش بنیان حفظ نماید.

–  افرادی که در شرکت‌های همکار دفاعی (عضو مرکز سمتا، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح) فعالیت دارند، می توانند بر روی پروژه مرتبط در داخل خود شرکت فعالیت نمایند و کارت پایان خدمت دریافت کننند که لازم است برای هماهنگی به مرکز سمتا مراجعه نمایند. 

 

شيوه‌نامه بهره‌­مندی دانش ­آموختگان فنّاور

از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی (مصوب بهمن 1396)

 

مقدمه

در راستای افزایش اثر بخشی خدمت سربازی و به استناد تبصره‌های مواد 3 و 4 آیین‌نامۀ «شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی»، مصوّب هیئت امنای بنیاد ملّی نخبگان در تاریخ 13/3/1394، و به منظور اجرایی‌سازی بند «الف- 3» از مادّۀ 4 آیین‌نامه و با هدف پشتیبانی از فعالیت‌­های نوآورانۀ دانش‌­آموختگان برترِ دانشگاهی و نیز حمایت از نهادهای فنّاورانه، دانش‌­آموختگان برترِ فنّاور، طبق شرایط این شیوه‌­نامه، در چارچوب قوانین و مقررات کشور،  می‌­توانند از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی بهره­‌مند شوند.
 

ماده 1: تعاریف

برای رعایت اختصار تعاریف زیر در این شیوه‌­نامه رعایت می‌­شود:

الف. بنیاد: منظور بنیاد ملّی نخبگان است.

ب. معاونت برنامه‌ریزی: منظور معاونت برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد است.

ج. مرکز: منظور مرکز شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان معاونت علمی و فنّاوری ریاست جمهوری است.

د. نهادهای توسعه فنّاوری‌ و نوآوری:  منظور ستادهای توسعه فناوری‌­های راهبردی، شتاب­دهنده‌­های کسب و کار دارای مجوز از مرکز شتاب­دهی نوآوری، صندوق­‌های سرمایه‌­گذاری جسورانه دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوق­‌های پژوهش و فناوری غیردولتی، شرکت‌­های سرمایه‌گذاری خطرپذیر به تایید انجمن صنفی کارفرمایی صندوق‌­ها و نهادهای سرمایه گذاری خطرپذیر است.
ه. شرکت: منظور  شرکت‌های فعال در حوزة فنّاوری از جمله شرکت‌­ها و مؤسسه­‌های دانش­‌بنیانِ مشمول مزایای قانون «حمایت از شرکت­‌ها و مؤسسات دانش­‌بنیان و تجاری‌­سازی نوآوری و اختراعات» مصوّب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 5/8/1389 و شرکت‌های مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم و فنّاوری، شرکت‌های خلاق و شرکت‌های معرفی شده از سوی نهادهای توسعة فنّاوری و نوآوری که از سوی مرکز تأیید می‌شود، است.

 و. دانش­‌آموخته برتر: منظور هر یک از دانش‌­آموختگان مؤسسه‌های علمی، موضوع بند الف- 3 از مادّۀ 4 آیین‌­نامۀ «شناسایی و پشتیبانی از دانش­‌آموختگان برتر دانشگاهی» است.

 

ماده 2: شرایط مشمولان

چنانچه دانش‌­آموختۀ دانشگاهی در هریک از مقاطع کارشناسی،کارشناسی‌ارشد یا دکتری تخصصی در یکی از شرکت­ها به فعالیت مشغول باشد، با شرایط زیر مجاز است از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی بهره‌­مند ‌شود.

تبصرة 1: دانش‌آموختگان دوره‌های «دکتری حرفه‌ای» و نیز دوره‌های «تخصص بالینی، تخصص پزشکی و فوق تخصص» موردتأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ به ترتیب معادل با دانش‌آموختگان دورة «کارشناسی ارشد» و دورة «دکتری تخصصی» محسوب می‌شوند.
 

الف. شرایط شرکت
شرکت  بنا به بررسی و تأیید  مرکز، باید دارای شرایط زیر باشد:

الف-1. دارای اظهارنامۀ مالیاتی باشد.

 

ب. شرایط دانش‌­آموخته برترِ فنّاور
 

ب-1. دانش‌آموختگان برترِ دوره کارشناسی
 

ب-1-1. بیش­ از سه سال از تاریخ دانش­ آموختگی وی نگذشته باشد. چنانچه متقاضی دانش‌آموختة مؤسسه‌ای خارج ازکشور باشد این مهلت به شش سال ارتقا می‌یابد.

ب-1-3. در حال حاضر به صورت تمام وقت در شرکتِ مورد نظر، به فعالیت مشغول باشد و برای دست‌­کم سه­‌ماهِ اخیر، سابقۀ بیمۀ پرداختی در شرکت داشته باشد.

ب-1-4. دارای امتیاز مذکور در جدول 1 باشد.

ب-1-5. با توجه به اینکه این افراد برای انجام پروژه به شرکتهای خود معرفی خواهند شد، لازم است حداقل امتیاز انجام پروژه در شرکت را کسب نماید.

 

ب-2. دانش‌آموختگان برترِ دوره کارشناسی‌ارشد و دکتری تخصصی
 

ب-2-1. بیش­از سه سال از تاریخ دانش‌­آموختگی وی نگذشته باشد. چنانچه متقاضی دانش‌آموخته مؤسسه‌ای خارج ازکشور باشد این مهلت به شش سال ارتقا می‌یابد.

 

ب-2-2. در حال حاضر به صورت تمام وقت در شرکتِ مورد نظر، به فعالیت مشغول باشد و برای دست­کم  سه ­ماهِ اخیر، سابقه بیمه پرداختی در شرکت داشته باشد.

ب-2-3. دارای امتیاز مذکور در جدول 1 باشد.

تبصرة 2: چنانچه فرد در حین گذراندن دورة خدمت نظام‌وظیفه باشد، سابقة بیمة پرداختی تا قبل از تاریخ شروعِ ‌خدمت وی در نظرگرفته می‌شود.

 

جدول 1: حد نصاب امتيازهاي مورد نياز

مقطع دانش‌آموختگي

فعاليت‌هاي فنّاورانه

مجموع امتياز مورد نياز

كارشناسي

دست‌كم 60 امتياز

*دست‌كم250

كارشناسي‌ارشد

دست‌كم 60 امتياز

دست‌كم 110

دكتري تخصصي

دست‌كم 60 امتياز

دست‌كم 120

 

تبصره 3: ملاک محاسبه امتیازهای جدول1، فعالیت‌های نخبگانیِ مذکور در جدول 2 است. حداقل امتیازات حاصل از فعالیت‌های علمی صفر منظور می‌شود.

تبصره 4: دانشجویان دورۀ دکتری تخصصی که از پیشنهاد رسالۀ دکتریِ خود با موفقیت دفاع کرده باشند، نیز مشمول مزایای این شیوه­نامه می­شوند و ‌باید امتیاز جدول 1 را مشابه دانش‌آموختگانِ دورة دکتری کسب کنند.

تبصره 5: در دوره خدمت نظام‌وظیفة تخصصی، فرد باید در ایران حضور داشته باشد و هرگونه خروج از کشور تنها با مجوز بنیاد نخبگان نیروهای مسلح امکان پذیر است.

تبصره 6: مشمولان، همزمان با انجام خدمت نظام‌وظیفة تخصصی مجاز نیستند  (مگر در دوره گذراندن رساله دکتری) به تحصیل اشتغال داشته باشند. در صورت ادامه تحصیلِ فرد مشمول در حین خدمت نظام‌وظیفة تخصصی در دوره تحصیلیِ دیگر، بهره‌مندی از این تسهیلات در پایان دوره بعد، منوط به احراز شرایط این شیوه‌نامه برای‌ مقطع جدید خواهد بود.

تبصره 7: چنانچه متقاضی، حداکثر ده درصد کمتر از مجموع امتیاز جدول 1 را کسب کرده باشد، پرونده او در فرایند وارد می‌شود و تصمیم­گیری نهایی درباره اعطای تسهیلات به وی، به نظرکارگروه موضوع مادّه 5 بستگی دارد.

 

ماده 3: سهمیه شرکت­‌ها

هر یک از شرکت­‌های مشمول بند «الف» مادّۀ 2، می­تواند در بدو امر یک تن و به ازای هر سه میلیارد ریال فروش سالیانه ( براساس اظهارنامۀ مالیاتی) یا به ازای هر پنج نفر کارشناس شاغلِ تمام وقت در شرکت (بر اساس فهرست بیمه)، یک تن دیگر را با شرایط مذکور در بند «ب» مادّۀ 2 معرفی کند.

تبصره: سهمیۀ مذکور برای مدت یک­سال (و بر اساس سال مالیِ شرکت) تعیین می­شود و صرفاً برای همان سال قابل استفاده است.

 

ماده 4: تسهیلات
مشمولان این جایزه با معرفی بنیاد، دوره خدمت نظام‌وظیفه خود را، مشتمل‌بر « دوره آموزش نظامی» و « اجرای طرحی پژوهشی، فنّاورانه، فرهنگی یا مشابه‌آن»، طی وکارت پایان خدمت دریافت می‌کنند.

 

تبصره 1: موضوع و مکان اجرای طرح­های این بند بر اساس تشخیص ستادکلّ نیروهای مسلح تعیین می‌شود. بنیاد می‌تواند شرکت‌ها و مؤسسات مجاز براساس تفاهم‌نامه فیمابین را به ستاد کل نیروهای مسلح پیشنهاد دهد.

تبصره 2: زمان دورة خدمت نظام‌وظیفه تخصصی حداقل برابر با نیمی از دوره رسمی نظام‌وظیفه سایر مشمولان هم‌تراز پس از کسر خدمت‌های قانونی دیگر است که براساس مدت زمان اجرای طرح تعیین می‌شود.

تبصره 3: مشمولان این شیوه‌نامه مجازند قبل از دریافت کارت پایان خدمت و پس از طی دوره آموزش نظامی، در دستگاه‌های غیر نظامی به استخدام درآیند.

تبصره 4: پرداخت حقوق دوره نظام‌وظیفه تخصصی، حداقل مطابق مقررات ستادکلّ نیروهای مسلح صورت می‌پذیرد.

 

ماده 5: فرایند اجرا

فرایند اجرای این جایزه به شرح زیر است:

الف. شرکت بر اساس سهمیۀ تخصیص‌یافته از سوی مرکز و مطابق مفاد این شیوه­نامه، افراد متقاضی را به  مرکز معرفی می­‌کند.

ب. فرد متقاضی، اطلاعات خود را در سامانۀ اطلاعاتی بنیاد  (sina.bmn.ir) بارگذاری می‌­کند.

ج. پس از تأیید اطلاعات شرکتِ متقاضی از سوی مرکز، افرادی که 90 درصد حد نصاب مجموع امتیاز را کسب کرده‌اند به عنوان برگزیده اولیه انتخاب می‌شوند. 
 

د. پس از راستی آزمایی اطلاعات برگزیدگان اولیه به کمک بنیادهای نخبگان استانِ محل تحصیل/ سکونت متقاضی و محاسبه امتیاز متقاضیان، چنانچه متقاضی شرایط ماده 2 را احراز کرده‌ باشد، به عنوان برگزیده نهایی انتخاب می‌شود. در غیر این‌صورت و در موارد خاص «کارگروه نظام وظیفة فنّاور» متشکل از معاون برنامه‌ریزی و نظارت یا  یکی از مدیران حوزة

 

معاونت برنامه‌ریزی (رئیس کارگروه)، نماینده  مرکز، دست‌کم دو نفر از صاحب‌نظران فعالیت‌های نخبگانی و نماینده اداره کلّ حراست بنیاد، بعد از ارزیابی و محاسبة امتیاز متقاضیان، برگزیدگان نهایی را تعیین می­کند. اعضای حقیقی این کارگروه با تأیید رئیس بنیاد برگزیده و با حکم معاون برنامه‌ریزی منصوب می‌شوند.
 

ه. پس از تکمیل کاربرگ «اطلاعات فردی دانش‌آموخته برتر» از سوی برگزیدگان و تأیید معاونت برنامه‌ریزی، بنیاد مشمولان را به ستاد کلّ نیروهای مسلّح معرفی می­کند.
 

تبصره 1: چنانچه در هر مرحله از بررسی مشخص شود متقاضی اطلاعاتی را خلاف واقع اظهار‌کرده است، از تمامی تسهیلات بنیاد محروم می‌شود و عدم صداقت وی به دستگاه‌های ذی‌ربط اعلام و موضوع به لحاظ حقوقی پیگیری می‌شود.
 

تبصره 2: چنانچه با درخواست متقاضی موافقت نشود، متقاضی مجاز است با ارتقای فعالیت‌های نخبگانی خود یک‌بار دیگر (در محدوده دوره مجاز پس از دانش‌آموختگی)، درخواست خود را در سامانه بارگذاری کند و بارگذاری درخواست‌های  دیگر تنها پس از شش ماه از زمان آخرین درخواست وی  امکان پذیر است.
 

تبصره 3: دریافت درخواست‌ها و بررسی فعالیت‌های فنّاورانه در مرکز انجام می‌شود و بررسی پروندة علمی متقاضیان، تشکیل جلسه‌های کارگروه،‌ تنظیم صورت‌جلسه و تدوین گزارش دوره‌ای از اجرای شیوه‌نامه را معاونت برنامه‌ریزی برعهده دارد.
 

 

ماده 6: تفسیر مفاد و نظارت
شرح مواد مسکوت، تفسیر مفاد، طراحی نظام اجراییِ شیوه­نامه و نظارت بر اجرای صحیح مفاد آیین‌نامه ‌و شیوه‌نامه، بر عهدة معاونت برنامه‌ریزی است و لازم است در هر سال،گزارشی از اجرای شیوه‌نامه را تهیه ‌و ارائه کند.

تبصره: معاون برنامه‌ریزی مجاز است در طول زمان اجرای شیوه‌نامه، مصادیق دیگر فعالیت نخبگانی و تغییر امتیاز مصادیق موجود را شناسایی و با تأیید رئیس بنیاد در جدول 2 اعمال کند.

 

ماده 7: تصویب و اجرا

این شیوه‌­نامه مشتمل بر یک مقدمه، هفت ماده و شانزده تبصره در تاریخ 96/11/07 به تصویب رئیس بنیاد ملّی نخبگان رسید و اجرای آن از تاریخ 96/12/01 لازم است.

________________________________________________________________

 

نکات تکمیلی اجرایی:

 با توجه به بازخوردهای دریافتی، برای اجرای هرچه بهتر شیوه‌­نامه مذکور، تغییرات زیر اعمال گردیده است:

1-     با توجه به اینکه افراد فعال در استارتاپ‌های مستقر در شتاب‌دهنده، عموما دارای بیمه نیستند، صرفا شتاب‌دهنده­‌های کسب وکار مجازند بر مبنای سهمیه خود، افرادی را که سابقه بیمه ندارند و در حال حاضر در شتابدهنده مستقر هستند، برای بهره‌­مندی از تسهیلات نظام وظیفه تخصصی معرفی نمایند.

2-     با توجه به اینکه مدیرعامل شرکت بر مبنای قانون، ملزم به بیمه نمودن خود نیستند، شرط دارا بودن حداقل سه ماه بیمه برای مدیرعامل شرکت‌های دانش بنیان و فناور حذف گردد.

3-     با توجه به اینکه صندوق‌­های سرمایه‌ گذاری جسورانه و شتابدهنده‌­های کسب وکار، در اظهارنامه مالیاتی خود عموما به طور مستقیم فروشی درج نمی‌نمایند، به جای محاسبه فروش مندرج در اظهارنامه، از میزان سرمایه گذاری در شرکت‌ها برای سهمیه و امتیازبندی این نهادها استفاده می‌­گردد.

4-     در صورتی که بیمه افراد فعال در صندوق­‌های سرمایه‌‌گذاری جسورانه توسط صندوق پرداخت گردد، مبنای محاسبه بیمه پرداختی از طریق صندوق خواهد بود و در صورتی که این بیمه از طریق مدیر صندوق پرداخت شده باشد، مبنای محاسبه بیمه پرداختی از طریق مدیر صندوق خواهد بود.

5-     شرکت‌هایی که از تاریخ معین، معیارهای مربوط به آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان را احراز نمی‌­نمایند، به مدت شش ماه فرصت بهره‌­مندی از تسهیلات نظام وظیفه تخصصی نخبگان فناور را خواهند داشت.

6-     شرکت‌های متقاضی نیازی به دارا بودن فروش در اظهارنامه مالیاتی خود نیستند و فروش شرکت‌ها بر مبنای اظهارنامه در امتیازبندی و ارائه سهمیه موثر خواهد بود.

7-     افراد متقاضی استفاده از تسهیلات نخبگان فناور نیازی به دارا بودن شرط حداقل معدل نخواهند بود.

 

________________________________________________________________

 

دانلود فایل شیوه‌نامه+جداول1 و 2

ثبت نام در سامانه سینا (sina.bmn.ir)

 

 

پست های مرتبط :

تسهیلات سربازی کارکنان شرکت های دانش بنیان

تسهیلات سربازی کارکنان شرکت های دانش بنیان

تسهیلات سربازی اعضای فعال در شرکت های دانش بنیان

با توجه به اهمیت و نقش نیروی انسانی خلاق برای شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور ، تسهیلات سربازی اعضای فعال در شرکت‌های دانش‌بنیان به دو صورت در حال پیگیری است:

پروژه جایگزین خدمت

نخبگان فناور در صورت احراز شرایط و کسب امتیازهای مصوب می‌توانند به‌عنوان انجام خدمت نظام‌وظیفه، از طریق معرفی به مرکز نخبگان نیروهای مسلح پروژه‌ای را برای یکی از صنایع دفاعی و کشوری انجام دهند.

برای مطالعه بیشتر این مورد اینجا کلیک کنید

امریه در شرکت های دانش بنیان

نخبگان فناور در صورت احراز شرایط و کسب امتیازهای لازم می‌توانند به‌عنوان انجام خدمت نظام‌وظیفه، به‌عنوان مامور (امریه) در طول مدت خدمت، در یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان فعالیت نمایند.

برای مطالعه بیشتر این مورد اینجا کلیک کنید

پروژه جایگزین خدمت در شرکت های دانش بنیان

نخبگان فناور در صورت احراز شرایط و کسب امتیازهای مصوب می‌توانند به‌عنوان انجام پروژه جایگزین خدمت در شرکت های دانش بنیان دوره خدمت نظام‌وظيفه خود را، مشتمل‌بر «دوره آموزش نظامي» و «اجراي طرحي پژوهشي، فنّاورانه در شرکت دانش بنیان»، طي کرده وكارت پايان خدمت دريافت كنند.

برای مطالعه بیشتر این مورد اینجا کلیک کنید

افراد متقاضی می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر با مرکز مشاوره دانش‌بنیان به شماره 02183534 تماس گرفته یا از طریق سامانه پاسخگویی مکتوب crm.daneshbonyan.ir ارسال نمایند.

ارتباط تلفنی با کارگزار تسهیلات سربازی صرفا از ساعت 14 تا 16 روزهای شنبه تا سه شنبه با شماره تماس 02176480045 امکان پذیر می باشد.

امریه نظام وظیفه

کتابچه 110 حمایت از شرکت های دانش بنیان

نسخه الکترونیکی کتاب صد و ده حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش ‌بنیان

ارزیابی و شناسایی شرکت‌های دانش بنیان، فرصت مناسبی را برای ارائه حمایت‌های متنوع از این شرکت‌ها فراهم آورده است که توسط معاونت علمی و فناوری و دبیرخانه کارگروه و در برخی موارد با همکاری سایر دستگاه‌ها در حال اجرا است و در مجموع بالغ بر 110 عنوان حمایت را شامل می‌شود.

قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری و اختراعات که توسط معاونت علمی و فناوری رییس جمهور تدوین و در سال ۱۳۸۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، سرآغاز گسترده ترین برنامه دولت برای حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان در سالهای اخیر بوده است.

در این قانون موضوعات مهمی نظیر تشکیل صندوق نوآوری و شکوفایی و ارائه معافیت های مالیاتی و گمرکی به شرکتهای دانش بنیان مورد تاکید قرار گرفته است و «کارگروه ارزیابی شرکتهای دانش بنیان» به ریاست معاون علمی و فناوری رییس جمهور و عضویت وزارتخانه ها و دستگاههای مرتبط و نمایندگان بخش خصوصی، شرکتهای مشمول استفاده از مزایای این قانون را تایید می کند.

علاوه بر حمایت های مورد نظر قانون، ارزیابی و شناسایی شرکت های دانش بنیان، فرصت مناسبی را برای ارائه حمایت های متنوع از این شرکت ها فراهم آورده است که توسط معاونت علمی و فناوری و دبیرخانه کارگروه و در برخی موارد با همکاری سایر دستگاهها در حال اجرا است و در مجموع بالغ بر 110 عنوان حمایت را شامل می شود.

این برنامه از طریق توانمندنمودن شرکتها، توسعه بازار محصولات دانش بنیان، ارائه خدمات تخصصی و … می تواند زمینه دستیابی به اهداف اقتصادی مبتنی بر دانش و اقتصاد مقاومتی را محقق سازد.

تعدادی از مهم ترین عناوین این حمایت ها را بخوانید :

معافیت مالیاتی شرکت های دانش بنیان

معافیت از حقوق گمرکی

امریه نظام وظیفه در شرکت های دانش بنیان

دریافت جواز تاسیس و پروانه بهره برداری

اصلاح تعرفه گمرکی

رفع نیاز های فناورانه صنایع بزرگ

مشاوره توسعه بازار و فروش

حمایت از ورود شرکت ها به بورس

InstagramInstagramWhatsApp