اخذ کارت بازرگانی اشخاص حقیقی

کارت بازرگانی

در قانون صادارت و واردات کالا در ماده 3 قید شده است اشخاص حقیقی که برای صادارت و واردات کالا نیازمند و مستلزم اخذ کارت بازرگانی هستند . برای اخذ این کارت باید اقداماتی را در اتاق بازرگانی با داشتن شرایط اخذ آن ، انجام دهید .

با در دست داشتن کارت بازرگانی اشخاص حقیقی قادر خواهند بود که به امر تجارت ، صادارت و واردات کالا بپردازند . البته شایان ذکر است که کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی و حقوقی قابل دریافت می باشد . لذا در این مقاله به اخذ کارت بازرگانی افراد حقیقی می پردازیم .

 

مدارک مورد نیاز صدور کارت بازرگانی برای اشخاص حقیقی

برای اخذ کارت بازرگانی الزامی است که مفاصا حساب مالیاتی را مطابق ماده 186 قانون مالیات های مستقیم از اداره مالیات دریافت نموده زیرا در دست داشتن مفاصاحساب برای صدور کارت بازرگانی بلامانع می باشد .

از وب سایت ثبت کارت بازرگانی دو صفحه پرینت گرفته و ذیل آن را امضا نمایید و گواهی امضا را در دفتر اسناد رسمی انجام دهید .

  1. عکس متقاضی با مشخصات ابعادی 4*6 ، تمام رخ ، جدید و ساده باشد
  2. یک سری از اصل اظهارنامه ثبت نام در دفاتر بازرگانی که به گواهی اداره ثبت شرکت ها رسیده باشد (با امضای متقاضی کارت بازرگانی و اصل گواهی پلمپ دفاتر،از اداره ثبت شرکت ها)
  3. اصل مدارک شناسایی متقاضی از جمله کارت ملی جهت برابر با اصل نمودن و یک سری کپی کامل از پشت و روی آن
  4. ارائه اصل و کپی مدرک تحصیلی معتبر(حداقل مدرک دیپلم)
  5. ارائه اصل کارت پایان خدمت یا معافیت دائم ( برای آقایان ) جهت برابر با اصل شدن و یک سری کپی از پشت و روی آن
  6. داشتن حداقل شرلیط سن 23 سال تمام.
  7. اصل گواهی بانک مبنی بر تایید حساب جاری و حسن اعتبار بانکی به نام متقاضی (با مهر امضای رئیس شعبه) ضمناَ حساب های جاری شتاب مربوط به شهرستان ها در صورتیکه روی فرم (الف) تایید شده باشد قابل قبول است.
  8. ارائه یکی از مدارک مالکیت و یا استجاری محل فعالیت متقاضی :
  9. سند مالکیت شش دانگ بنام متقاضی برای محل فعالیت باید اصل و یا کپی برابر اصل آن ارائه داده شود .
  10. درصورت داشتن اجاره نامه محضری معتبر متقاضی ، جهت محل فعالیت و یا آدرس دفتر
  11. برای فعالیتهای تولیدی ارائه اصل و یا کپی برابر اصل مجوز فعالی از ارگانهای مربوطه الزامی می باشد .
  12. اخذ کداقتصادی جدید و یا ارائه پرینت پیش ثبت نام کداقتصادی بدین منظور که تعهد بر آن است که اخذ کد اقتصادی در دست اقدام می باشد .

کاربرد کارت بازرگانی اشخاص حقیقی

از جمله کاربردهایی که شخص حقیقی با در دست داشتن کارت بازرگانی می تواند انجام دهد به شرح ذیل توضیح داده شده است :

واردات از مناطق آزاد ، صادارت کلیه کالاهای مجاز بازرگانی،صدور ویزای تجاری،صدور گواهی مبدا،عضویت در اتاق بازرگانی،ارتباط با تجار خارجی ،مبادله اطلاعات تجاری در سطح جهان،شرکت در نمایشگاه های ملی و بین المللی داخلی و خارجی ،مبادرت به امر صادرات و واردات کالا بصورت تجاری،مبادرت به حق العمل کاری در گمرک،ثبت سفارش و ترخیص کالا

 

شرایط دریافت کارت بازرگانی اشخاص حقیقی

  1. دارابودن حداقل شرایط سنی 21 سال تمام
  2. 3 سال سابقه کار فعالیتهای تجاری (یا تولیدی ) را داشته باشد ، الزامی است برای این مورد 2 نفر از دارندگان کارت بازرگانی آنرا تأیید کنند . ( بدین منظور می توان مدارک دانشگاهی معتبر یا مجوز تولید از وزارتخانه را ارائه داد )
  3. الزامی است که محل کسب مشخص و مناسب فعالیت خود داشته باشد ( ملکی یا استیجاری )
  4. الزامی است که کارت پایان خدمت و یا برگ معافیت داشته باشد ( برای آقایان )
  5. در یکی از بانک های داخلی یک حساب جاری معتبر افتتاح کرده و تأییدیه بانکی اخذ گردد .
  6. الزامی است که در دستگاه های دولتی استخدام و یا فعالیت نداشته باشند.
  7. عدم سابقه کیفری
  8. عدم ورشکستگی به تقصیر و تقلب

 

نکات مهم در دریافت کارت بازرگانی

  • کارمندان دستگاه های دولتی نمی توانند درخواست کارت بازرگانی را داشته باشند .
  • اشخاص حقیقی که در صدد اخذ کارت بازرگانی هستند فقط می توانند 1 کارت را دریافت نمایند
  • دو برگ اظهارنامه پلمپ دفاتر تجاری را اخذ و امضا نمایند
  • برگه اظهارنامه کارت بازرگانی را در 3 صفحه پرینت گرفته و امضا نمایید .

 

مراحل اخذ کارت بازرگانی در سامانه اتاق بازرگانی

به طور خلاصه مراحل اخذ کارت بازرگانی اشخاص حقیقی را به صورت ذیل شرح داده شده است .ابتدا متقاضیان بهتر است قبل از اقدام به ثبت درخواست مدارک خود را تکمیل نموده و از صحت و عدم نقص مدارک اطمینان حاصل نمایند .

ورود به سامانه اخذ کارت بازرگانی هوشمند .

درج کلیه اطلاعات خواسته شده از متقاضی در سامانه به صورت کامل
درج اطلاعات ثبتی مطابق با برگه اظهارنامه ثبت در دفاتر بازرگانی

اطلاعات تماس و آدرس را در سامانه درج نمایید .
تأیید فرمهای مورد نیاز جهت صدور کارت بازرگانی بعد از دریافت
گزینش حداقل یک رشته فعالیت برای واردات و حداکثر سه رشته
اسکن تمامی مدارک شخص حقیقی مورد نیاز جهت اخذ کارت بازرگانی که بالا ذکر شده است . (عکس پرسنلی رنگی با پشت زمینه سفید، حداکثر حجم 300 کیلو بایت.)
سپس بعد از اسکن ، بارگذاری مدارک مربوطه
اطلاعات مربوط به فیش های پرداختی را درج نمایید .
در انتهای پایان ثبت نام ثبت درخواست و تأیید نهایی.
با ثبت درخواست و تایید نهایی، پرونده به صورت الکترونیکی برای اتاق مربوطه ارسال می گردد. بررسی پرونده به صورت غیر حضوری انجام خواهد شد. در صورت مشاهده نواقص و مغایرت در اطلاعات متقاضی ، از طریق پست الکترونیکی و پیامک به شخص اطلاع رسانی می شود تا به تکمیل اطلاعات و مدارک لازم اقدام نمایند.
اما در صورت عدم نقص در پرونده ، از طریق پیامک و پست الکترونیکی به شخص اطلاع رسانی می شود تا جهت تکمیل ثبت نام اقدام نمایند.
مدت اعتبار کارت بازرگانی 5 سال از تاریخ صدور می باشد مشروط بر این که همه ساله عضویت دارنده کارت بازرگانی و صنایع و معادن نیز تایید و به وزارت بازرگانی اعلام شود.

 

انواع کارت بازرگانی

1-کارت بازرگانی تجاری : برای شخص حقیقی صادر می شود که نوع فعالیت صادارت و واردات باشد .
2- کارت بازرگانی خدماتی : از نام آن مشخص است فعالیت آنها در حیطه خدمات می باشد این کارت فقط برای اشخاص حقوقی صادر می شود و برای اشخاص حقیقی صادر نمی شود . عموما کالاهایی که وارد می کنند منوط به زمینه فعالیت آنها هستند .
3-کارت بازرگانی موردی: اگر شخص حقیقی فقط یک بار بخواهد کالای خود را از گمرک مرخص کند. نیاز به این کارت دارد.
4-کارت بازرگانی تولیدی صنعتی : با استفاده از این کارت فرد فقط می تواند مواد و وسایل مورد نیاز خود را در ضمینه ی تولید کالای خود وارد و سپس صادر کند.

 

منبع : ایلیا

خودمان ثبت اختراع کنیم !

دراین مقاله بخوانید : خودمان ثبت اختراع کنیم !

آشنایی با مراحل و مدارک مورد نیاز + وبسایت های مورد نیاز برای ثبت پتنت

 

مراحل ثبت اختراع

در قوانین مربوط به مالکیت معنوی و حقوق حاصله از آن برخورداری از این حقوق مشروط برثبت اختراع می باشد و ثبت اختراع منوط بر تسلیم اظهارنامه ثبت به مرجع مربوطه می باشد . این اظهارنامه شامل توصیف و توضیحات فنی در مورد محصول به همراه ارائه تصاویر و نقشه های آن ( در صورت وجود ) می باشد. ثبت اختراع سبب حراست از ایده های نوآورانه شده واز هرگونه کپی برداری غیر مجاز ، عرضه یا صادرات محصول بدون اجازه مالک یا مالکان اختراع جلوگیری می کند.

 

مراحل ثبت اختراع چیست ؟

1- ورود به پورتال اداره کل مالکیت صنعتی به نشانی http://iripo.ssaa.ir و ورود به بخش ثبت اظهارنامه مراحل ثبت اظهارنامه در سامانه :
_ قبول تعهد نامه جهت رعایت مواد قانونی.
_ انتخاب نوع اظهارنامه ( مبنی بر ثبت یک اظهار نامه جدید و اعتراض به ثبت اظهارنامه اختراع)
_ وارد کردن اطلاعات اظهارنامه

 

وارد کردن اطلاعات اظهارنامه به این شرح می باشد:

* مالکیت اظهارنامه:
مالک اظهارنامه کسی است که اختراع به نام او و با تقاضای او ثبت می شود که می تواند یک شخص حقیقی باشد یا یک شخص حقوقی. در این مرحله چنانچه متقاضی یک شخص باشد به عنوان مالک درج و اطلاعات مربوط به او وارد می شود و اگر مالک بیش از یک نفر باشد سایر مالکین با رعایت اولویت درج می گردند.

*نماینده قانونی:
نماینده ی قانونی که می تواند صاحب امضاء شرکت، وکیل دادگستری، دفتر حقوقی و نماینده قانونی معرفی نشده باشد. چنانچه متقاضی، نماینده قانونی یا وکیل نداشته باشد گزینه مرحله بعد را باید انتخاب نماید و مشخصات مالک درج می گردد و اگر دارای وکیل دادگستری باشد اطلاعات آن وکیل. دفاتر حقوقی نیز به عنوان نماینده قانونی محسوب می شوند.

*دریافت کننده ابلاغ:
دریافت کننده ی ابلاغ،می تواند شخصی حقوقی باشد یا یکی از مالکین یا یکی از نمایندگان قانونی باشد.

*مشخصات مخترع:
نوشتن مشخصات شخص مخترع ضروری است که الزاما باید شخص حقیقی باشد و در صورتی که نمی خواهد نام او در گواهی نامه اختراع قید شود باید کتباَ نامه ی عدم قید نام مخترع را ضمیمه اظهارنامه کند.

*عنوان و خلاصه ی اختراع :
قید عنوان اختراع امری الزامی است که باید نو آورانه، تکنیکی و مختصر باشد. خلاصه اختراع صرفاَ برای اطلاعات فنی است که در واقع وضعیت موجود در زمینه اختراع و راه حل ارایه شده به طور خلاصه درج می شود.

*ادعای حق تقدم:
ادعای حق تقدم،توسط اشخاصی که اختراع خود را در قلمرو یکی از اعضای کنوانسیون پاریس ثبت کرده اند پر می شود. ( پر نمودن فرم به زبان اصلی و با ترجمه رسمی دادگستری)
2_بارگذاری ضمائم.
کلیک بر روی گزینه بارگزاری پیوست جهت پیوست نمودن ضمائم. انتخاب تصویر مدرک مورد نظر و ارسال پیوست.
3_ بازبینی اطلاعات و ضمائم.
مشاهده ی خلاصه ای از اطلاعات وارد شده و تأیید در صورت صحیح بودن. این مرحله تأیید اطلاعات مربوط به مرحله ی اول و دوم می باشد که به طور خلاصه نمایش داده می شود.
4_ پرداخت هزینه و دریافت شماره اظهارنامه.
پرداخت هزینه ها به صورت اینترنتی و به صورت آنلاین دریافت می شود.( برای مالکین ایرانی) و برای غیر ایرانی ها معادل ارزی هزینه ها و تعرفه های ثبتی بر مبنای فرانک سوئیسی انجام می شود. به صورت واریز به شماره حساب بانک ملی به نام خدمات ثبتی اداره کل مالکیت صنعتی. سپس ارسال تصویر فیش و مراحل ثبت اظهارنامه یا درخواست.

 

مدارک مورد نیاز جهت ثبت اختراع

_ اظهارنامه ثبت اختراع: فرمهایی که متقاضی یا نماینده او باید در سایت مربوطه تکمیل کند.
_ توصیف مشروح اختراع: شرح کامل اختراع مورد ظر.
_ نقشه های اختراع: بستگی به نوع اختراع دارد. شامل نقشه، نمودار یا فرم.
_ ادعا: مزایای اختراع و اطلاعاتی برای ارایه راه حل مشکل مطرح شده.
ثبت اختراع مستلزم تسلیم اظهار نامه است. چنانچه اظهارنامه اختراع تسلیم مرجع ثبت نگردد حقوقی نیز برای شخص ایجاد نمی شود.
در صورتیکه مخترع یا مالک قبل از تسلیم اظهارنامه و ثبت آن به نحوی مورد اختراعی را افشا کند، یا از طریق شفاهی آن را عمومی کند و یا بعد از گذشت شش ماه از افشاء موضوع اظهارنامه اختراع را تسلیم نکند حق اختراع از وی سلب می گردد. پس قبل از هر چیزی این حق باید به ثبت برسد و بعد از ثبت است که مخترع می تواند علیه نقض کننده اختراع یا بهره بردار غیر قانونی به دادگاه شکایت کند.

 

برای انجام مراحل ثبت اختراع از کجا شروع کنیم

به منظور ثبت اختراع ابتدا باید از نحوه ثبت ، مدارک و شرایط لازم و سایر جوانب کار اطلاع حاصل نمایید. لذا پیشنهاد می کنیم پیش از هرچیز با مشاوران ما در دپارتمان تخصصی ثبت اختراع در مجتمع ثبت ایلیا تماس حاصل نمایید.

مراحل ثبت اختراع مدارک ثبت اختراع زمان ثبت اختراع هزینه ثبت اختراع

نخست ثبت نام الکترونیک و ارائه اطلاعات شخصی و فنی و پس از آن ارسال فیزیک مدارک به اداره مالکیت صنعتی انجام می گیرد. پس از آن پیگیری روند اداری کار تا مرحله نهایی و صدور گواهی ثبت اختراع به صورت حضوری انجام می گردد.

اصل و کپی مدارک شناسایی مالک اختراع ( اگر مالک شخص حقوقی می باشد کلیه اوراق ثبتی شخص حقوقی)، اظهارنامه یا ادعانامه ثبت اختراع به همراه نمونه های گرافیکی و نقشه ها و سایر توضیحات فنی لازم مدارک مورد نیاز برای انجام مراحل ثبت اختراع می باشد.

مدت زمان لازم جهت ثبت اختراع بسته به نوع محصول متفاوت می باشد . پیشنهاد می کنیم جهت کسب اطلاع دقیق تر از مدت زمان ثبت اختراع با مشاوران مجتمع حقوقی ایلیا در تماس باشید.

هزینه ثبت اختراع بسته به نوع محصول متفاوت می باشد . پیشنهاد می کنیم جهت کسب اطلاع دقیق تر از هزینه ثبت اختراع با مشاوران مجتمع ثبت ایلیا در تماس باشید.

متن اول

دانلود بروشور مجتمع ثبت شرکت و برند ایلیا

شرایط و مراحل ثبت اختراع

در قوانین مربوط به مالکیت معنوی و حقوق حاصله از آن برخورداری از این حقوق مشروط برثبت اختراع می باشد و ثبت اختراع منوط بر تسلیم اظهارنامه ثبت به مرجع مربوطه می باشد . اگر صاحب اثر به نحوی از انحاء آنرا افشاء نماید اعم از اینکه اختراع مورد نظر را بصورت کتبی درقالب کتاب و مقاله و… منتشر نماید یا ازطریق شفاهی، مصاحبه و شرکت درنمایشگاههای داخلی و بین المللی آنرا در معرض دید عمومی قرار دهد به منزله این است که با علم و اطلاع اقدام به افشاء آن در نزد عموم نموده و به نوعی درجهت عمومی سازی اختراع خود اقدام کرده است و درصورتیکه متقاضی ظرف مهلت 6 ماه پس ازافشا، نیز مبادرت به تسلیم اظهارنامه اختراع ننماید حق اختراع برای وی از دست رفته محسوب می شود. بدین ترتیب کسانی که خواهان استفاده از نظام انحصارات ثبت اختراعات هستند ابتدا به ساکن باید این حق را بهثبت برسانند و معمولاً پس از ثبت اختراع است که مخترع (مالکان اختراع) می توانند علیه ناقض حق اختراع یا علیه هر شخصی که بدون اجازه مالک بهره برداریهای مندرج در قوانین مربوط رااعم از ساخت، صادرات و عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فرآورده را انجام می دهند به دادگاه شکایت کنند .

اظهارنامه اختراع

وفق ماده 2 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب سال 1386 ثبت اختراع مستلزم تسلیم اظهارنامه به مرجع ثبت است و بنابر قاعده “حق تقدم یا نخستین تسلیم کننده اظهارنامه هرشخص که زودتر اظهارنامه خود را تسلیم مرجع ثبت اختراع ( اداره مالکیت صنعتی) نماید ، حق ثبت اختراع را خواهد داشت و تاریخ و زمان تسلیم اظهارنامه معیار اولویت و تقدم او نسبت به سایرین محسوب می شود و بنابر اصل “اولین تسلیم کننده اظهارنامه” شما اولین متقاضی و ثبت کننده اختراع محسوب می شوید و کسی که مدعی خلاف این اصل باشد باید دلیل و مدرک مستند ارائه نماید تاخلاف آنرا اثبات نماید .

ومهمتر اینکه تسلیم اظهارنامه مقدم درصورت احراز شرایط و جمع بودن شرایط خاص حائز اهمیت بوده و عجله در تسلیم اظهارنامه بدون ارائه توصیف و نقشه و ادعاهای گویا و کامل نمی تواند منشاء اثر لازم وموثر باشد و چه بسا اختراعاتی که با سرعت تسلیم می شود فاقد شرایط یا پختگی لازم برای استفاده از قاعده تسلیم اظهارنامه مقدم باشد و در نتیجه مردود شود و یا اینکه شما در آینده خواستار تغییرات کلی در اختراعات خود باشید و این امرشمارا با محدودیتهایی مواجه خواهدکرد و ممکن است توفیق تجاری شما را در آینده دچار خدشه کند لذا مشورت با افراد مطلع و با تجربه در این زمینه، راجع به زمان مناسب برای تسلیم اظهارنامه بسیار راهگشا واثرگذارخواهد بود .

 

محتویات اظهارنامه اختراع

بنابر ماده 5 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات اظهارنامه ثبت اختراع باید حاوی نکات زیر باشد :

1- نام و نام خانوادگی ، کد ملی، آدرس، کدپستی، تابعیت و سمت متقاضی و درصورتیکه متقاضی شخص حقوقی است ذکر نام، نوع فعالیت، اقامتگاه، محل و شماره ثبت، تابعیت، مرکز اصلی و عنداللزوم هرگونه شناسه دیگر آن الزامی است .

2- اسم، شماره ملی، نشانی، کدپستی نماینده قانونی متقاضی درصورت وجود

3- اسم، اقامتگاه و کدپستی شخص یا اشخاصی که صلاحیت دریافت ابلاغ ها در ایران را دارند درصورتیکه متقاضی مقیم ایران نباشد .

در بند 3 درصورتیکه متقاضی مقیم ایران نباشد و بنابر حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس درخواست ثبت اختراع خود را در ایران بنماید باید نام، اقامتگاه و کدپستی شخص یا اشخاصی که صلاحیت دریافت ابلاغ ها را درایران دارند اعلام نماید تا تصمیمات مرجع ثبت در زمان مقتضی به آنها ابلاغ گردد و پرونده معطل نماند.(این بند باید توسط اشخاص غیر ایرانی تکمیل شود وبرای متقاضیان ایرانی که ابتدا به ساکن درایران تقاضای ثبت اختراع می کنند پرکردن این بند الزامی نیست)

4- نام ، نام خانوادگی ، نشانی و شغل مخترع درصورتیکه متقاضی ، شخص مخترع نباشد .

مخترع شخصی است که اختراع حاصل تلاش فکری و ذهنی اوست و حقوق اختراع ثبت شده منحصراً به او تعلق دارد اما در بسیاری از مواقع مخترعین بر طبق قرارداد استخدام یا کار معین و یا قراردادهایی ازاین قبیل اختراع را به دستور و سفارش کارفرما انجام می دهند و برطبق قرارداد فیمابین تمام یا قسمتی از حقوق مادی آن متعلق به کارفرما یا بنگاه و شرکتی است که وی را استخدام کرده است ولیکن نام مخترع (حقوق معنوی) وی محفوظ است و نام وی باید در اختراع ذکر شود . بنابراین چنانچه مخترع غیر از مالک باشد باید این بند تکمیل شود و نکته دیگر اینکه درصورتی که افرادی به صورت مشترک اختراعی کرده باشند حقوق ناشی از اختراع مشترکاً به آنان تعلق می گیرد و درصورت تعدد متقاضیان ثبت اختراع به درخواست آنها میزان سهم هریک در گواهی نامه اختراع به تفکیک قید خواهد شد در غیراینصورت حقوق ناشی از اختراع بالسویه خواهد بود .

5- عنوان اختراع به گونه ای که اختراع ادعایی را مشخص سازد و مشتمل بر کلماتی مثل «بهتر» و غیره نبوده و ترجیحاً بین 3 تا 10 کلمه باشد . در ذیل توضیحات بیشتر در این زمینه داده می شود.

در کشورهای مختلف و خصوصا” کشورما جستجوی بسیاری از اختراعات در بانکهای اطلاعاتی بنابر کلید واژه های عنوان اختراع انجام می پذیرد ، فلذا دارای اهمیت بسیاری برای ادارات ثبت اختراع و کارشناسان و استفاده کنندگان از اختراع می باشد و بدین ترتیب عنوان اعلامی باید در عین اختصار، گویا و مبین ویژگی های فنی اختراع باشد تا علاوه بر قابلیت جستجوی بهتر سوابق پییشین، موجب شود که سایر افراد از اختراع مذکور مطلع شده و بالتبع درصورت نیاز قراردادهای لازم را برای خرید و اجازه استفاده با مخترع (مالک اختراع) منعقد کنند و نکته دیگر اینکه این کلیدواژه ها نباید توصیفی و رنگ و صبغه تبلیغاتی داشته باشند و از درج عباراتی مثل بهتر، بهترین، عالیترین، زیباترین و فنی ترین خودداری شود.(ترجیحاعنوان اختراع صحیح به زبان انگلیسی نیز درج شود)

6- تاریخ، محل و شماره اظهارنامه یا گواهی نامه اختراع در خارج، درصورت درخواست حق تقدم .

بنابه ماده 9 قانون ثبت اختراعات مصوب 1386 متقاضی می تواند همراه با اظهارنامه خود، طی اعلامیه ای حق تقدم مقرر در کنوانسیون پاریس برای حمایت از مالکیت معنوی و اصلاحات بعدی آن را نیز درخواست نماید حق تقدم می تواند براساس یک یا چند اظهارنامه ملی یا منطقه ای یا بین المللی باشد که در هر کشور یا برای هر کشور عضو کنوانسیون مذکور تسلیم شده است و با پذیرش درخواست حق تقدم حمایتهای مذکور در کنوانسیون پاریس شامل آن خواهد بود .

کنوانسیون پاریس بر 3 اصل

  • 1- رفتار ملی NATIONAL TREATMENT) )
  • 2- اصل استقلال INDIPENDENCY) )
  • 3- اصل حق تقدم ( PRIORITY ) استوار است .

بنابر قاعده حق تقدم PROIRITY متقاضی ثبت اختراع از تاریخ تسلیم اظهارنامه یک سال حق تقدم خواهد داشت که برای ثبت اختراع به کشورهای دیگر عضو کنوانسیون پاریس مراجعه و تقاضای ثبت اختراع بنماید واگر در این اثنا اظهارنامه دیگری توسط اتباع سایر کشورها یا همان کشور، تسلیم اداره ملی ثبت اختراع آن کشور شود، شخصی که زودتراز سایرین اظهارنامه خود را در اداره ملی یکی از کشورهای عضو کنوانسیون پاریس تسلیم وفایل نموده بردیگران مقدم است و اگر در این فاصله زمانی یک سال(حتی آخرین روز12ماهه حق تقدم) به آن اداره ملی برای ثبت اختراع مراجعه کند نسبت به سایرین که بعداز تاریخ تسلیم اظهارنام مقدم درکشورمبدا اظهارنامه تسلیم نموده اند حق تقدم خواهد داشت (این بند بیشتر مشمول اختراعاتی است که ازطرف اشخاص متقاضی غیر ایرانی برطبق کنوانسیون پاریس تقاضا می شود)

7- اطلاعات مربوط به اظهارنامه اصلی درصورت تکمیلی بودن اختراع

براساس آیین نامه اجرایی توسعه یا بهبود یک اختراع می تواند موضوع اظهارنامه تکمیلی قرار گیرد مشروط بر اینکه مکمل و مبین همان اختراعی باشد که در اظهارنامه اصلی ادعا شده است در این صورت :

شماره و تاریخ اظهارنامه اصلی در اظهارنامه تکمیلی ذکر می گردد .

در بند 4 ماده یک کنوانسیون پاریس عنوان اختراع تکمیلی یا بهبود یافته ( PATENT of IMPROVEMENT )نیز بکار گرفته شده است و در ماده 25 آئین نامه نیز به این امر اشاره شده است و صدور گواهی نامه اختراع تکمیلی تابع همان مقرراتی خواهد بود که برای گواهی نامه اصلی تعیین شده است وهمچنین برابر ماده 9آیین نامه اجرایی اظهارنامه تقسیمی باید دارای الزامات اظهارنامه اصلی بوده ودر تسلیم آن نکات زیررعایت گردد :

1- شماره و تاریخ اظهارنامه اولیه؛

2- در صورت درخواست حق تقدم از سوی متقاضی، ذکر شماره و تاریخ اظهارنامه

اولیه ، همراه با محل حق تقدم؛

3- اصلاح ، ادعا، نقشه و خلاصه توصیف مذکور در اظهارنامه اصلی؛

4- مدارک مربوط به پرداخت هزینه اظهارنامه های تقسیمی

تبصره- در صورت ادعای حق تقدم های متعدد برای اظهارنامه اصلی، متقاضی اظهارنامه

تقسیمی می تواند از حق تقدم یا حق تقدم هایی که از نظر موضوعی مرتبط با آن

اظهارنامه تقسیمی باشد، استفاده کند .

8- تعداد صفحات توصیف، ادعا، خلاصه توصیف اختراع و نقشه ها،

با توجه به قوانین مصوب شماره گذاری صفحات باید به عدد فارسی و به نحوی باشد که شروع قسمت توصیف اختراع با شماره یک آغاز و به ترتیب تا پایان ادعاها و خلاصه اختراع شماره گذاری شود چنانچه اظهارنامه همراه با نقشه نمودار و جدول باشد ابتدا آنها باید با شماره های جدید از یک شماره گذاری شوند .

9- مشخص سازی طبقه اختراع براساس طبقه بندی بین المللی اختراعات

یکی از شیوه های بازیابی و جستجو در سامانه اختراعات، استفاده ازسیستم کلاسمان و دسته بندی اختراعات باتوجه به حوزه های مختلف فناوری است و برای جستجو و بازیابی اختراعات، علاوه بر سیستم جستجو برطبق کلیدواژه سیستم دیگری که مبتنی بر موضوع ثبت اختراع ( ( – PATENT SUBJECT )است موجود می باشد و فرآیند جستجوی اختراعات در سیستم طبقه بندی، شکل تکامل یافته سیستم های پیشین است و تضمین و امنیت آن بیشتر از سیستم کلیدواژه است،درابتدا کشورهای اروپایی بین خود، پایه و مبنای ایجاد یک سیستم واحد و متحدالشکل طبقه بندی بین المللی اختراعات را پایه ریزی کرده‌اند که مبتنی بر سیستم سلسه مراتبی ( HIERARCHICAL )است که براساس بخش،زیربخش، گروه و زیرگروه، حوزه های مختلف تکنولوژی بصورت سلسله مراتبی طبقه بندی می شود و این امر براساس موافقتنامه استراسبورگ که در سال 1971 میلادی به تصویب رسیده و پایه و سنگ بنای سیستم طبقه بندی بین المللی IPC) ) است انجام می شود و علیرغم اینکه کشورهای زیادی عضو این موافقتنامه نیستند ولیکن در عمل از این سیستم واحد بین المللی برای طبقه بندی اختراعات تبعیت می کنند . برای کسب اطلاعات بیشتر می توانید به آدرس اینترنتی WWW.WIPO.INT/WIPOGOLD/EN/ بخش IPC مراجعه کنید.

 

منبع : ایلیا

حقوق مادی ناشی از ثبت اختراع

حقوق مادی ناشی از ثبت اختراع

حقوق مادی ناشی از اختراع عبارت است از حق بهره برداری انحصاری به وسیله دارنده گواهی نامه اختراع از موضوع آن با انتقال حق مزبور به شخص دیگر به موجب قرارداد یا انتقال قهری آن به ورثه صاحب حق.

بند الف ماده 5 قانون ثبت اختراع ایران می گوید:« حقوق اختراع ثبت شده منحصراً به مخترع تعلق دارد». ودر بند د همین ماده آمده است:« حقوق ناشی از اختراع ثبت شده، قابل انتقال است ودر صورت فوت صاحب حق به ورثه او منتقل می شود»

در بند هـ ماده مذکور مقرر شده است:« در صورتی که اختراع ناشی از استخدام یا قرارداد باشد، حقوق مادی آن متعلق به کارفرما خواهد بود مگر آن که خلاف آن در قرارداد شرط شده باشد»

حقوق مادی ناشی از اختراع، شامل حق همه گونه بهره برداری قانونی از موضوع اختراع است وبدون اجازه صاحب گواهی نامه اختراع، اشخاص دیگر حق بهره برداری از آن را ندارند.

ماده 15 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات در این خصوص می گوید:

 

حقوق ناشی از گواهی نامه اختراع

الف- بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاص غیراز مالک اختراع،مشروط به موافقت مالک آن است.

بهره برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود:

1. درصورتی که اختراع درخصوص فراورده باشد بهره برداری عبارت است از:

یک- ساخت، صادرات و واردات، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فراورده

دو- ذخیره به قصد عرضه برای فروش، فروش یا استفاده از فراورده

2. در صورتی که موضوع اختراع فرایند باشد( روش و تکنیک) بهره برداری عبارت است از:

یک- استفاده از فرایند( روش یا تکنیک)

دو- انجام هریک از موارد در جزء (1) بند الف این ماده در خصوص کالاهایی که مستقمیاً از طریق این فرایند به دست می آید.

ب- مالک می تواند با رعایت بند (ج) این ماده و ماده17،علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره برداری های مندرج در بند (الف) را انجام دهد وبه حق مخترع تعدی کند ویا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود، به دادگاه شکایت کند. مفاد بند ج ماده 15 و ماده17 قانون جدید، ناظر برمواردی است که مشمول حکم انحصاری حق اختراع نبوده یا جزء مستثنیات حقوق انحصاری صاحب گواهی نامه اختراع هستند که به شرح زیرمورد بحث قرار می گیرد.

ج- بند ج ماده 15قانون همان طور اشاره شد ناظر برمواردی است که از حد شمول انحصاری حقوق مادی ناشی از اختراع خارج هستند.

 

ماده 15 ج ثبت اختراع

  1. بهره برداری از کالاهایی که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ایران عرضه می شود.
  2. استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیماها، وسایل نقلیه زمینی یا کشتی های سایر کشورها که به طور موقت با تصادفاً وارد حریم هوایی،مرزهای زمینی یا آب های کشور می شوند.
  3. بهره برداری هایی که فقط با اهداف آزمایشی درباره اختراع ثبت شده انجام می شود.
  4. بهره برداری توسط هر شخص که با حسن نیت قبل از تقاضای ثبت اختراع یا در مواقعی که حق تقدم تقاضا شده است ،قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم همان اختراع، از اختراع استفاده می کرده یا اقدامات جدی و موثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن درایران به عمل می آورده است.

شق 4بند ج ماده15 قانون جدید التصویب با صدر ماده2 همین قانون در تعارض است زیرا بهره برداری اشخاص ولو با حسن نیت و حتی بهره برداری به وسیله شخص مخترع سبب می شود که موضوع دیگر حاوی ابتکار جدید نباشد.

درماده 2 این قانون عنوان شده است :«اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید…..باشد. ابتکار جدید عبارت است از آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته وبرای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد.»

بنابراین در صورتی که موضوع اختراع، قبل از تقاضای ثبت آن، به وسیله خود مخترع یا صاحب اختراع، مورد بهره برداری قرارگرفته باشد، به این معنی است که در فن یا صنعت قبلی وجود داشته وبرای استفاده کننده یا دارنده مهارت عادی در فن مربوط به موضوع اختراع، معلوم و آشکار بوده است که در این صورت طبق مفهوم صور ماده2 اشاره شده قابل ثبت وصدور گواهی نامه اختراع نخواهد بود. علاوه براشکالی که در شق 4 بند ج ماده 15قانون جدید وارد است.به نظر می رسد برشق 2بند ج نیز ایراد وارد است؛ زیرا اگر وسایل موضوع اختراع عرضه شده باشد یا به افراد فروخته شده باشد، مصرف خاص آن قابل بحث نیست. بنابراین دستگاه اختراع شده چه در هواپیمایی داخلی یا وسایل حمل و نقل زمینی یا دریائی متعلق به ایران مورد استفاده قرار گیرد وچه در هواپیماها وسایر وسایل حمل ویا به طور اتفاقی یا اضطراری وارد مرزهای ایران شده باشند تفاوتی نیست، مگر این که گفته شود ، مخترع مورد استفاده موضوع اختراع را محدود به موارد خاص و معین کرده باشد که در این صورت استفاده خارج از مجوز به نحوی که در شق 2بند ج آمده است از باب انسان دوستی و رفع مشکلات فنی وسایل نقلیه بیگانگان، مجاز باشد که در این صورت مخترع یا دارنده گواهی نامه اختراع، حق جلوگیری از این گونه بهره برداری ها را نخواهد داشت.

البته بهره برداری منحصراً با اهداف آزمایشی موضوع اختراع می تواند از شمول حمایت حق اختراع خارج باشد.

با توجه به مطالب عنوان شده باید گفت حقوق مادی ناشی از اختراع به شرح زیر است:

  1. تولید و تکثیر فراورده ها یا تولید کالاهای اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع
  2. عرضه محصولات اختراعی برای فروش
  3. فروش محصولات اختراعی
  4. استفاده از کالاها و تولیدات اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع
  5. ذخیره سازی و نگاهداری کالاها و تولیدات اختراعی، به قصد عرضه برای فروش یا فروش
  6. صادرکردن تولیدات موضوع اختراع یا صدور روش و ابزار اختراع شده به خارج از کشور برای فروش با رعایت مقررات و قوانین ملی ایران در زمینه صادرات
  7. وارد کردن کالاها و فراورده های اختراعی یا روش وابزار اختراع شده به داخل کشور، با رعایت مقررات ملی واردات(بند الف ماده15 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات)

حقوق مادی موضوع اختراع متعلق به مالک گواهی نامه اختراع است که این حقوق طبق بند د ماده 5قانون جدید و مواد47 به بعد آئین نامه اجرایی قانون مزبور، به صورت کلی یا جزئی قابل واگذاری و انتقال به دیگری است و ممکن است صاحب گواهی نامه اختراع اجازه تولید محصول اختراع شده یا استفاده از روش یا ابزار اختراعی را معوض یا بلاعوض، محدود یا نامحدود به اشخاص دیگری واگذار کند.

طبق مواد 47و49 آئین نامه، انتقال یا اعطاء اجازه بهره برداری از اختراع ،باید به صورت کتبی همراه با مدارک مربوط جهت ثبت در سوابق، به مرجع ثبت اعلام گردد.

 

مدارک همراه درخواست نقل و انتقال گواهی نامه اختراع

  1. اصل گواهی نامه اختراع
  2. مدرک قانونی که دلالت برانتقال نماید
  3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود
  4. رسید مربوط به پرداخت هزینه ها
  5. طبق ماده 50آئین نامه تغییر مالکیت اختراع بعد از ثبت نیاز به نشر آگهی دارد ودر آگهی مزبور ذکر موارد زیرضروری است.
  6. عنوان اختراع
  7. تاریخ ثبت انتقال
  8. شماره ثبت اختراع در ایران
  9. اسم، اقامتگاه و تابعیت مالکان قدیم و جدید
  10. اسم و نشانی نماینده قانونی مالک جدید در ایران، درصورت وجود

همان که اشاره شد، صاحب و مالک اختراع،می تواند بهره برداری از موضوع اختراع خود را به طور جزئی یا کلی،برای تمام یا بخشی از مناطق جغرافیایی مورد حمایت، به هرشکلی قانونی، به صورت معوض، مجانی، با تعیین مدت یا با هرگونه قیود و شروط قانونی به دیگران واگذار کند.

ممکن است اجازه بهره برداری به صورت انحصاری یا غیرانحصاری باشد.

مجوز بهره برداری باید در مرجع ثبت اختراع به ثبت برسد. اصولاً هر مجوز بهره برداری که به ثبت برسید غیرانحصاری تلقی می گردد مگر آن که دلایل انحصاری بودن ارائه شده باشد. درخواست بهره برداری باید مشتمل برمدارک زیرباشد:

  1. نسخه ای از مجوز بهره برداری که حاوی امضاء گواهی شده طرفین باشد
  2. اصل گواهی اختراع
  3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود
  4. رسید مربوط به پرداخت هزینه ها

هرگاه درخواست مربوط به اختراعی باشد که قبلاً در مورد آن مجوز بهره برداری انحصاری به ثبت رسیده یا اختراع مورد اعتراض واقع شده ودر حال رسیدگی در مراجع قضایی باشد یا هزینه سالانه گواهی نامه اختراع در مهلت قانونی و مهلت ارفاقی با جریمه آن پرداخت نشده باشد، اداره ثبت اختراعات از ثبت مجوز بهره برداری خودداری و مراتب را به اطلاع متقاضی خواهد رساند.

درصورتی که مانعی برای ثبت مجوز بهره برداری از اختراع وجود نداشته باشد، مرجع ثبت، مجوز مربوط را به صورت محرمانه حفظ و مراتب را در روزنامه رسمی منتشر می کند.

 

آگهی مزبور مشتمل برموارد زیرخواهد بود:

اسامی مالک و بهره بردار

عنوان اختراع

تاریخ و شماره ثبت اختراع

مدت بهره برداری

انحصاری یا غیرانحصاری بودن مجوز

فسخ قرارداد مجوز یا اقاله آن پیش از خاتمه مجوز بهره برداری در صورت قانونی بودن، باید در صفحات مربوط به تغییرات به ثبت برسد(مواد51 تا 53 آئین نامه)

 

در مورد هر نوع انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا قرارداد مجوز بهره برداری توجه به نکات زیرضروری است:

  1. سند قرارداد منعقده ممکن رسمی یا عادی باشد؛زیرا در قانون ثبت اختراعات و آئین نامه اجرایی آن، ذکری از نوع سند انتقال یا سند اعطاء مجوز نشده است و در قانون ثبت اسناد نیز در این زمینه قاعده آمره ای وجود ندارد و این گونه قراردادها مشمول مواد 46 و 47 و 48 قانون ثبت نیست. بنابراین سند قرارداد انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا مجوز بهره برداری، ممکن است در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود، یا به صورت غیررسمی وعادی تنظیم گردد. البته باید سند مجوز بهره برداری که به امضاء طرفین می رسد، گواهی شده باشد ولی لازم نیست گواهی امضاء طرفین، در دفتر اسناد رسمی انجام شود. بلکه گواهی افراد عادی ذیل سند نیز کافی است. اما با توجه به وضع کنونی جامعه،شایسته آن است که این گونه اسناد به صورت رسمی تنظیم گردد یا ترتیبی اتخاذ گردد که طرفین قرارداد در مرجع ثبت اختراع، حضور یابند ودر نزد مسئولان آن مرجع، ذیل قرارداد را امضاء کنند و مرجع ثبت مراتب را گواهی نماید. این امر سبب می شود که از مشکلات عملی بعدی در این زمینه جلوگیری شود.
  2. طبق ماده 57 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، کلیه تغییرات، انتقالات، فسخ قرارداد نقل و انتقال گواهی نامه اختراع و همچنین فسخ قرارداد، اعطا ء اجازه بهره برداری از موضوع اختراع یا خاتمه مدت جواز بهره برداری ویا اعراض از حق اختراع ثبت شده ،در صفحه مخصوص مربوط به ثبت اختراع، درج وثبت می شود ودر ظهر گواهی نامه اختراع نیز منعکس خواهد شد و جز در مورد تغییر نشانی صاحب گواهی نامه اختراع، برای اطلاع عموم، به هزینه ذی نفع ظرف مدت 30روز از تاریخ ثبت تغییرات، در روزنامه رسمی، آگهی می شود .موارد مذکور تا زمانی که به ثبت نرسیده اند،در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نمی باشد.

منبع : ایلیا

مقدمه‌ای بر اصول و مبانی جستجوی پتنت

داده‌های ثبت اختراع (ثبت پتنت)، یکی از منابع ارزشمند جهت اطلاع از آخرین نوآوری‌ها و پیشرفت‌های صورت گرفته در حوزه‌های مختلف فنی و علمی است. با جستجو و تحلیل پتنت، علاوه بر آشنایی با آخرین روند تحولات فنی و امکان دستیابی به فناوری‌های مدنظر، با بازیگران پیشرو و فضای رقابتی غالب نیز آشنا می‌گردیم. اما تمامی این‌ها منوط به جستجوی دقیق و همه‌جانبه اسناد ثبت اختراع بوده که چنین کاری نیاز به دانش و تجربه دارد.

اگرچه برخی از جنبه‌های جستجوی پتنت، مشابه با جستجوی انواع دیگر متون علمی و فنی، مانند مقالات علمی و گزارشات دانشگاهی است، اما این به معنای همه جنبه‌ها نبوده و تفاوت‌های شایان ذکری در این میان وجود دارد. پیش از جستجو در میان اسناد ثبت اختراع، می‌بایست یک ذهنیت، استراتژی و تاکتیک مشخص، از پیش تعیین شده و متناسب با هدف جستجو اتخاذ گردد. تفاوت بین جستجو در مقالات و اسناد علمی سنتی در مقایسه با پتنت‌ها، از ماهیت اسناد پتنت، روابط متقابل بین آن‌ها و روش منحصربه‌فرد ایجاد پایگاه‌های داده پتنت ناشی می‌شود.

در این نوشتار، رویکرد و روش‌های اولیه برای جستجوی پتنت تشریح شده تا مبتدیانی که می‌خواهند این مسیر پر پیچ‌وخم و جذاب را تازه شروع کنند، بتوانند به تنهایی از عهده این کار برآیند. بدیهی است که جستجوی پتنت، یک کار تخصصی و سرشار از ظرایف است که شاید در پروژه‌های پیشرفته، حتی نیاز به کمک گرفتن از متخصصین این کار باشد.

 

چرا جستجوی پتنت‌ها حائز اهمیت است؟

مطالب فراوانی پیرامون مزایای پتنت و نقش آن در توسعه نوآوری وجود دارد. مهم‌ترین مزیت‌های ثبت یک اختراع، حفاظت از آن در برابر سوء بهره‌برداری‌های دیگران و اشاعه و ترویج نوآوری (از طریق الزام افشای عمومی اختراع) است. با این حال، شاید از خودتان بپرسید که چرا باید در پایگاه‌های داده ثبت اختراع به جستجو بپردازیم؟ پتنت‌ها حاوی چه اطلاعات ارزشمندی هستند و چگونه می‌توان به آن‌ها دست یافت؟

جواب ابتدایی به چرایی جستجوی پتنت، این است که اولاً برخی از اطلاعات فنی موجود در پتنت‌ها را در هیچ منبع دیگری نمی‌توان یافت. یکی از جملاتی که به کرات در میان متخصصین و فعالان حوزه مالکیت فکری به گوش می‌رسد، این است که «بیش از هشتاد درصد اطلاعات فنی، تنها از طریق پتنت‌ها قابل‌دسترس می‌باشند». این مسئله، خود به خوبی نقش کلیدی پتنت به‌عنوان یک منبع ارزشمند فنی را اثبات می‌کند.

علاوه بر این، دلایل قانع‌کننده دیگری هم برای جستجوی پتنت وجود دارد. جستجو پیرامون جدیدترین اختراعات، بررسی روند توسعه یک فناوری خاص، یافتن پتنت‌های مرتبط با یک شرکت رقیب و یا حتی یک استاد دانشگاه مشهور، برخی از کاربردهای جستجوی پتنت است.

اسناد ثبت اختراع، اساساً شامل یک توصیف فنی کامل و جامع از اختراع بوده و با انتشار این اسناد، علاقه‌مندان به آن حوزه فنی، می‌توانند به تمامی این اطلاعات دست یابند. روند رو به رشد ثبت درخواست در سیستم‌های پتنت ملی و منطقه‌ای، موجب شده تا حجم قابل‌توجهی از اطلاعات فنی، به صورت عمومی انتشار یابد. به جز اسناد عمومی و اینترنت، برخی پایگاه‌های داده وجود داشته که خدمات تخصصی‌تری به جستجوگران اسناد پتنت ارائه می‌کنند. در کنار پایگاه‌های داده مشهور مانند «PATENTSCOPE»، «Espacenet»، «Google Patent»، «Free patents Online» و …، پلتفرم‌های تخصصی مالکیت فکری هم وجود داشته که خدمات خود را بعضاً رایگان و یا در قبال پرداخت حق عضویت‌ها ارائه می‌دهند. این پلتفرم‌ها که عمدتاً از سوی شرکت‌های فعال در حوزه «IP» توسعه یافته‌اند، بسته‌های متغیر و پیچیده‌ای از خدمات مختلف ارائه می‌نمایند. بدیهی است که یک همبستگی عمومی بین هزینه خدمات و پیچیدگی توانمندی‌های جستجو وجود داشته و احتمالاً هر چه پول بیشتری پرداخت کنید، خدمات پیشرفته‌تری دریافت خواهید کرد.

گفتنی است که حجم اسناد ثبت اختراع به شدت در حال فزونی است، به‌طوری که بنا بر گزارش اخیر سازمان جهانی مالکیت فکری، تنها در سال ۲۰۱۸ میلادی، بالغ بر «۳.۳۲۶.۳۰۰» درخواست از سوی متقاضیان در اقصی نقاط جهان به ثبت رسیده است. از سوی دیگر، طبقه‌بندی‌های صورت گرفته، جستجوی پتنت را تا حدی تسهیل نموده و این رشد انفجاری اسناد پتنت، خللی در یافتن اسناد مدنظر پدید نمی‌آورد.

نکته بسیار مهمی که باید به آن دقت نمود، کاربردهای جستجوی پتنت از منظر رقابتی است. پتنت‌ها نه‌تنها حاوی اطلاعات فنی هستند، بلکه به‌عنوان یک سند حقوقی، مالکین پتنت را مشخص نموده و وضعیت حقوقی اختراع را نشان می‌دهند. همچنین اسناد پتنت، شامل فهرست مخترعینی هستند که مسئولیت فنی اختراع و توسعه آن را بر عهده داشته‌اند. بر این اساس، شما می‌توانید از طریق جستجوی پتنت و یافتن ثبت اختراعات مرتبط با حوزه فنی مدنظرتان، مخترعین، افراد و شرکت‌های فعال در این حوزه را شناسایی نمایید؛ اطلاعاتی که از لحاظ تجاری می‌تواند بسیار حائز اهمیت و کارساز باشد.

 

گام اول: شناسایی هدف و استراتژی جستجو

به منظور جستجوی پتنت، در گام نخست نیاز به یک تجزیه‌و‌تحلیل برای شناسایی هدف و استراتژی جستجو می‌باشد. نوع کسب‌وکار، جایگاه آن در فضای رقابتی، نقش کاربر جستجوی پتنت در کسب‌وکار مذکور و مواردی از این دست، استراتژی اولیه جستجوی پتنت و هدف از آن را مشخص می‌کند. لذا ابتدا بهتر است سؤالاتی شبیه به موارد زیر را در نظر بگیرید:

  • چه کسی هستید؟
  • پیشینه شما چیست؟
  • وظیفه جستجوی پتنت، چگونه و از سوی چه کسی به شما سپرده شده است؟
  • ماهیت کسب‌وکار شما چیست؟

سؤال بسیار مهم‌تر، هدف از جستجوی پتنت است. به عبارت دیگر، شما باید مشخص کنید که چرا به دنبال اطلاعات پتنت هستید؟ برای این کار، به سؤالات زیر پاسخ دهید:

  • آیا این کار بخشی از فرآیندهای معمول است؟
  • آیا هدف دیگری مانند بررسی پیشرفت‌های فناورانه مدنظر است؟
  • آیا شرکت برای تولید محصولات جدید برنامه دارد؟
  • آیا هدف دفاع از سبد دارایی‌های فکری شرکت است؟
  • آیا به دنبال ادغام با شرکت دیگر یا تملک آن هستید؟

پرسش دیگری که باید به آن پاسخ دهید، سطح جستجویی است که می‌خواهید انجام دهید. برای این کار نیز، سؤالات زیر را در نظر داشته باشید:

  • آیا جستجوی شما راهبردی و طولانی‌مدت است، یا تاکتیکی و کوتاه‌مدت؟
  • آیا درگیر یک جستجوی موقتی و یک‌باره هستید، یا این‌که می‌خواهید به صورت مستمر و دوره‌ای نسبت به امر جستجوی پتنت اقدام نمایید؟
  • چه تصمیماتی بر اساس نتایج جستجو اتخاذ می‌گردد و چه کسی این تصمیمات را می‌گیرد؟
  • آیا فرمت گزارش و تحلیل‌های صورت گرفته مشخص شده است؟

در بحث جستجوی پتنت، کاملاً باید مشخص کنید که دنبال چه نوع اطلاعاتی هستید. این پرسش که در ادامه چرایی جستجوی پتنت و هدف از آن مطرح می‌گردد، رویکرد شما به جستجوی پتنت و روش احتمالی برای انجام جستجو را آشکار می‌سازد. برای مثال، نوع اطلاعات می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

  • اطلاعات کاملاً فنی
  • اطلاعات حقوقی (اعتبار اسناد شناسایی شده و وضعیت حقوقی آن‌ها)
  • اطلاعات لازم برای جلوگیری از نقض پتنت توسط دیگران
  • اطلاعات لازم برای ثبت اختراع
  • اطلاعات تجاری مرتبط با فناوری
  • اطلاعات مرتبط با رقبا
  • اطلاعات مرتبط با مخترعین توانمند و فعال
  • اطلاعات مرتبط با متقاضیان فعال
  • نقاط کانونی فناوری

اگر یک جستجوگر مبتدی هستید، درک و پاسخگویی به سؤالات فوق، به شما اعتمادبه‌نفس داده و با یک جهت‌دهی اولیه، مسیر جستجو را به شما می‌شناساند.

پیش از آن‌که جستجوی پتنت را آغاز نمایید، بررسی کنید که از قبل چه چیزهایی می‌دانید و چه اطلاعاتی می‌توانید به دست آورید. از موتورهای جستجوی اینترنتی، دائره‌المعارف‌ها و فرهنگ‌های آنلاین استفاده کنید. روزنامه، مجله، نشریات تجاری و مقالات علمی، می‌توانند منابع مفیدی برای این کار باشند. از اطلاعات مذکور، برای کمک به شروع جستجو استفاده کنید. در مورد دور و بر خود هوشیاری به خرج دهید. گاهی اوقات محصولات موجود در محیط پیرامونی شما، یک ایده خوب برای شناسایی پتنت‌های کلیدی هستند. اگر برای محصول خاص مورد نظرتان، یک رهبر بازار را می‌شناسید، یافتن پتنت‌های وی می‌تواند سرنخی برای یافتن پتنت‌های سایر رقبا باشد.

 

انواع جستجوی پتنت

با توجه به سؤالاتی که در بخش‌های پیشین مطرح شد و هدف شما از جستجوی پتنت، انواع مختلفی از جستجو وجود دارد. در ادامه، با مهم‌ترین انواع جستجوی پتنت آشنا می‌شویم.

۱-     جستجوی دانشی (State of the Art Search):

جستجوی دانشی، احتمالاً ساده‌ترین نوع جستجو است که در آن بررسی کلیه اسناد انتشار یافته در یک حوزه فنی خاص یا درخواست‌های به ثبت رسیده از سوی متقاضیان یا مخترعین خاص، در دستور کار قرار می‌گیرد. این نوع از جستجو، مطابق با گستره حوزه فنی مورد نظر یا حجم فعالیت‌های مخترعین یا شرکت‌های هدف، ممکن است با ارائه اسناد زیادی همراه باشد. این نوع از جستجو، به عنوان پیش‌نیازی برای اقدامات بعدی مانند ثبت درخواست جدید نبوده و صرفاً کسب دانش و اطلاعاتی را دنبال می‌کند که با استفاده از توصیفات مکتوب یا شفاهی از طریق استفاده، نمایش، تبلیغ، در معرض عموم قرار دادن و یا هر روش دیگری در دسترس قرار می‌گیرد.

۲-    جستجوی دانش پیشین یا بررسی قابلیت پتنت شدن (Prior Art / Novelty/ Patentability Search)

این نوع از جستجو، یک نوع خاص از جستجوی آخرین دستاوردهای علمی است. جستجوی دانش پیشین که با هدف بررسی دقیق احتمال پتنت شدن یک اختراع صورت می‌پذیرد، بر جدید بودن اختراع تأکید داشته و یک امر رایج در صنعت، پیش از اقدام به ثبت درخواست در سیستم پتنت محسوب می‌شود. علاوه بر آن، اغلب دفاتر ثبت اختراع، از این جستجو به‌عنوان بخشی از فرآیند ارزیابی درخواست‌های ثبت شده استفاده می‌کنند. هدف از جستجوی دانش پیشین، بررسی این مسئله است که آیا اختراع مدنظر برای ثبت در سیستم پتنت، شروط جدید بودن، گام ابتکاری و کاربرد صنعتی را احراز می‌کند یا خیر. نتیجه این جستجو (در حالت ایده‌آل)، یک لیست نسبتاً کوتاه از موارد انتشار یافته، به‌ویژه پتنت و سایر مطالب فنی است که نزدیک‌ترین اطلاعات به دانش پیشین در یک حوزه خاص از فناوری یا محصول را پوشش می‌دهد.

۳-    جستجوی آزادی عمل (Freedom to Operate Search-FTO)

جستجوی آزادی عمل که گاهی مواقع، جستجوی آزادی برای اقدام هم نامیده می‌شود، احتمالاً پر ریسک‌ترین و در عین حال پرهزینه‌ترین نوع جستجو است. پتنت‌ها نوعی حقوق انحصاری هستند که به دارندگان حق جلوگیری از سوءاستفاده دیگران از فناوری پتنت شده را می‌دهند. البته پتنت‌ها با محدودیت زمانی و منطقه‌ای مواجه می‌باشند و همین مسئله، می‌تواند موضوعی جذاب برای یافتن مناطقی باشد که می‌توان از یک اختراع، فناوری یا محصول خاص، بدون ترس و نگرانی از نقض پتنت دیگران، استفاده نمود. هدف اصلی در جستجوی آزادی عمل، کشف این امر است که از لحاظ جغرافیایی و با توجه به محدودیت‌های زمانی ثبت اختراع، در چه کشورها و مناطقی، هیچ محافظتی وجود نداشته و اگر پتنتی یافت می‌شود، آن پتنت در چه زمانی منقضی خواهد شد.

برای درک بهتر، تصور کنید که شما یک فناوری منحصربه‌فرد، مثلاً نوع خاصی از دستگاه جمع‌آوری زباله خانگی را تولید کرده‌اید. بازار را بررسی نموده و یک فرصت ارزشمند برای حضور در یک بازار بین‌المللی و گسترده را مشاهده می‌کنید. منطقاً باید فوراً نسبت به تجاری‌سازی و عرضه محصول به بازارهای مذکور اقدام نمایید. اما یک مشکل وجود دارد. یک شرکت دیگر هم در بازار فعال است که فناوری مشابهی در اختیار دارد، آن هم یک فناوری پتنت شده و تحت محافظت! برای این‌که بدانید آیا می‌توانید از اختراع خود استفاده تجاری ببرید، لازم است یک جستجوی «FTO» انجام دهید. شما در می‌یابید که این شرکت، پتنت‌های معتبری برای اختراع خود در کل کشورهای اروپایی و آمریکا دارد، اما در جاهای دیگر این‌چنین نیست. به عبارت دیگر، شما در کشورهایی مانند استرالیا، کانادا، آمریکای جنوبی و حتی آسیا آزادی عمل دارید. بنابراین به فکر فروش و توزیع محصول در آن کشورها می‌افتید، چراکه شرکت رقیب، هیچ اقدام محافظتی در آن بازارها انجام نداده است.

اجازه دهید این مثال را کمی تغییر دهیم. فرض کنید بزرگ‌ترین بازارها برای محصول شما، اروپا و آمریکا است، جایی که شرکت رقیب دارای پتنت‌های متعدد می‌باشد. جستجوی آزادی عمل شما، باید معطوف بر شناسایی زمان منقضی شدن این پتنت‌ها باشد. این کار البته ریسک‌های خاص خود را دارد. برای مثال، یک پتنت می‌تواند به ظاهر نامعتبر باشد (به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینه‌های تمدید و نگهداری)، اما ممکن است مدتی بعد تأیید شود که البته جمع‌آوری صحیح اطلاعات در این خصوص، می‌تواند این موارد استثنا را هم تا حدودی مرتفع نماید. دانستن این‌که پتنت قابلیت اجرایی دارد یا خیر، بسته به وضعیت حقوقی و اعتبار آن دارد. روش قطعی برای تعیین فعال بودن یا عدم اعتبار یک پتنت در یک کشور خاص، این است که از دفتر مالکیت فکری آن کشور استعلام نمایید. این مسئله آنقدرها هم ساده نیست؛ همه دفاتر مالکیت فکری، امکان ارتباط آنلاین برای استعلام وضعیت را ندارند و دسترسی به این اطلاعات، کمی دشوار است. برخی پایگاه‌های داده ثبت اختراع، نظیر «Google Patents»، آخرین وضعیت حقوقی پتنت‌ها را ارائه می‌دهند که البته برای اطمینان، می‌بایست از دفتر اعطاکننده استعلام نمود.

شاید تصور کنید که جستجوی آزادی عمل و بررسی پتنت‌ها در مناطق جغرافیایی مختلف و وضعیت حقوقی آن‌ها، آنقدرها هم سخت نیست. اما در عمل این‌طور نیست، به‌ویژه زمانی که یک اختراع خاص به اختراع دیگری وابسته باشد. در این حالت، شرایط پیچیده‌تری رخ می‌دهد. مصداق بارز این وضعیت، خودروهای خودران و یا فناوری‌های ارتباطی به‌عنوان محصولات بسیار پیچیده‌ای است که متشکل از چندین و چند زیرفناوری بوده و عملاً شما با پتنت‌های متعدد و البته متقاضیان فراوان سر و کار دارید. در این حالت، اخذ مجوز بهره‌برداری از پتنت برای برخی از زیرفناوری‌ها، به شما کمک می‌کند تا بتوانید آزادی عمل کافی برای ارائه محصول در برخی مناطق جغرافیایی را بیابید.

۴-    جستجوی تعارض (Opposition search)

این مدل از جستجو، عموماً از سوی دیگران و به‌ویژه رقبا انجام می‌گیرد. آن‌ها با این باور که یک پتنت خاص نباید توسط دفتر ثبت اختراع به متقاضی آن اعطا گردد، نسبت به این مدل جستجوها آقدام می‌کنند. زمان‌بندی مجاز این نوع جستجو، کمی به فرآیند ارزیابی و اعطای گرنت وابسته است، اما عموماً می‌تواند در هر زمانی در طول فرآیند بررسی و اعطای گواهی ثبت اختراع صورت پذیرد (برای مثال، در دفتر ثبت اختراع اروپا، این مهلت تا 9 ماه پس از تاریخ اعطای گواهی است).

اساس و بنیان یک جستجوی تعارض، بر این اصل استوار شده که چرا یک درخواست خاص نباید مورد تأیید قرار گرفته و گواهی ثبت اختراع به متقاضی آن اعطا گردد. از منظر عملی، جستجوی تعارض به معنای یافتن دستاوردهای علمی قبلی (دانش پیشین) بوده که ارزیابان پتنت و مقام رسمی اعطاکننده گواهی، ممکن است آن‌ها را نادیده گرفته باشند.

۵-    جستجوی اعتبار یا عدم اعتبار ((In)Validity Search)

این نوع جستجو، هم قیاس با جستجوی تعارض است، اما در دوره زمانی دورتری در طول عمر پتنت مطرح می‌شود. هدف این نوع جستجو، این است که دستاورد علمی پیشینی آشکار شود که بر اساس آن، یک پتنت گرنت شده رد اعتبار گردد.

 

کلیدواژه‌های جستجو

اگر از یک شخص عادی بخواهید که یک اختراع را توصیف نماید، احتمالاً واژه‌هایی را بکار می‌گیرد که از طریق آن‌ها، کاری که اختراع انجام می‌دهد را تشریح کند. نحوه ساخت، نام آن (اگر نامی عمومی و رایج داشته باشد) و حتی برخی اجزای کلیدی اختراع، از سایر مواردی است که افراد به آن‌ها اشاره می‌کنند. کلیدواژه‌ها، جزئی مهم در جستجوی پتنت محسوب می‌شوند و استفاده از کلیدواژه‌های درست و مناسب، می‌تواند دستیابی به اطلاعات مدنظر را تسهیل نماید. با این حال، موانعی بر سر راه وجود دارد که باید به آن‌ها توجه نمود.

مشکل جستجو بر حسب کلیدواژه، اول از همه این است که ممکن است دقیق و متناسب انتخاب نشده باشد. مثلاً واژه پل (Bridge) را در نظر بگیرید. این واژه، به زمینه‌های زیادی مرتبط است. یک پل می‌تواند یک سازه برای ایجاد مسیری بر روی یک رودخانه باشد. حتی می‌تواند پل جاده‌ای، پل ریلی یا پل کانالی باشد. سازه‌های پل متفاوتی وجود دارند، مانند پل‌های معلق یا پل‌های کابلی. یک پل همچنین می‌تواند بخش پشتیبان، تنظیم‌کننده و انتقال‌دهنده آلات موسیقی مانند ویولن، گیتار و غیره باشد و یا حتی یک تجهیز دندانی برای پر کردن شکاف‌های دندان کشیده شده. از پل در مدارات الکترونیکی هم استفاده می‌شود. بدیهی است که استفاده از این کلیدواژه، ممکن است شما را به حوزه‌های فنی کاملاً پرت و نامرتبط با فناوری مدنظرتان هدایت نماید. نکته دیگری که در این زمینه باید به خاطر داشته باشد، تفاوت‌های معنایی و کاربردی در حوزه‌های مختلف است. به عنوان مثال در حوزه احتراق سوخت فسیلی، واژه «Boiler» در اروپا و «Furnace» در آمریکا رایج‌تر است.

مترادف‌های ثانویه یا «Secondly Synonyms»، اغلب در حوزه شیمی استفاده می‌شوند. برای مثال، فرمول شیمیایی «CH3COOH»، برای هر شیمیدانی قابل تشخیص است. استیک اسید (نام غیرعلمی)، اتانوئیک اسید (نام سیستماتیک)، اتان-۱-کربوکسیلیک اسید و برخی دیگر معادل‌ها نیز گاهاً بجای این فرمول شیمیایی مور  استفاده قرار می‌گیرند. این معادل‌های تخصصی، ممکن است روند جستجوی پتنت را کاملاً تغییر داده و منجر به یافتن پتنت‌هایی ارزشمند شوند.

سومین چالش جستجوی پتنت از منظر کلیدواژه‌ها، زبان پتنت‌ها است. اغلب بنا به دلایل حقوقی و گاهی اوقات برای پنهان کردن پتنت‌ها از دسترس افراد، مخترعین و تدوین‌کنندگان اسناد پتنت، اقدام به استفاده از اصطلاحات، کلمات و دستور زبان‌های تخصصی و مبهم می‌کنند. این رویکرد عامدانه، کار را برای جستجو و یافتن چنین پتنت‌هایی دشوار می‌کند. برای درک بهتر، چنین تصور کنید که در یک درخواست ثبت اختراع، به جای «قلم» از «ابزار نوشتن» استفاده شود و یا «فنر» را یک «قطعه کشسانی» و «پیچ» را «ابزار سفت کردن» بنامند. در هنگام جستجوی کلیدواژه‌ها، خلاقیت مخترعین و متقاضیان در آماده‌سازی اسناد پتنت را فراموش نکنید.

 

چرا نباید به جستجو در عنوان پتنت‌ها اکتفا نمود؟

عنوان‌ها همیشه بهترین مکان برای جستجو با کلیدواژه‌ها نیستند. برخی مواقع استفاده از عنوان‌ها به منظور جستجو، می‌تواند مبهم یا حتی منحرف‌کننده هم باشد. هنگامی‌که با کلیدواژه جستجو می‌کنید، بهترین کار این است که جستجو را گسترش داده و آن را حداقل شامل چکیده پتنت نمایید. درخواست‌های ثبت اختراع، می‌بایست چکیده‌هایی مختصر، واضح و توصیفی داشته باشند و به همین دلیل، در صورت مدنظر قرار دادن چکیده در فرآیند جستجو، احتمال نتایج مطلوب بیشتر می‌شود. (لازم به ذکر است که عنوان و چکیده هیچ تأثیر حقوقی برای متقاضی نداشته و استفاده از واژه‌های غیردقیق و گمراه‌کننده، می‌تواند در هر دو مورد رخ دهد.)

تعمیم دادن جستجو به چکیده و سایر قسمت‌های پتنت، یک شمشیر دو لبه است. از یک‌سو، نتایج را دقیق‌تر نموده و برخی پتنت‌ها که عامدانه کلی‌گویی کرده و عناوینشان مبهم است، شناسایی می‌شوند. با این حال، معمولاً فرصت لازم برای جستجوی متن پتنت‌ها موجود نیست. بدیهی است، در صورتی که این زمان در اختیار شما باشد، جستجوی متن کامل پتنت‌ها می‌تواند ریسک از دست دادن اسناد مرتبط را به شدت کاهش دهد.

 

طبقه‌بندی پتنت‌ها

همان‌طور که اشاره شد، حجم عظیمی از اسناد پتنت وجود دارد و هر لحظه هم بر تعداد آن‌ها افزوده می‌شود. اگر نوعی فهرست‌بندی یا طبقه‌بندی وجود نداشته باشد که به شما کمک کند تا جالب‌ترین و مرتبط‌ترین پتنت‌ها را پیدا کنید، بسیاری از پتنت‌ها برای شما غیرقابل دسترسی خواهند بود. بزرگ‌ترین مزیت طبقه‌بندی‌های صورت گرفته، همین است که امکان جستجو و دسترسی به اسناد پتنت را تسهیل نماید.

سیستم‌های طبقه‌بندی مختلفی وجود دارند که برخی از آن‌ها به صورت بین‌المللی به رسمیت شناخته شده است. استفاده از این سیستم‌های طبقه‌بندی، فرایند جستجو را آسان‌تر می‌سازد. به‌عنوان یک قیاس، فرض کنید وارد یک کتابخانه عمومی با هزاران کتاب می‌شوید. بخش‌های مختلفی با برچسب‌هایی نظیر علم، مهندسی، هنر، علوم انسانی و غیره وجود دارد. فرض کنید وارد بخش علوم شوید و می‌بینید که به زیر بخش‌های مختلفی مانند فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی، ریاضی و … تقسیم شده است. بدیهی است که چنین طبقه‌بندی‌هایی، یافتن کتاب مدنظرتان را ساده‌تر می‌کند.

مرور تاریخچه توسعه و تکامل سیستم‌های طبقه‌بندی پتنت، دو نکته مهم را روشن می‌سازد. اول این‌که طبقه‌بندی پتنت با هدف مرتب‌سازی اسناد ثبت اختراع و تسهیل جستجو و بازیابی آن‌ها، در کشورهای مختلف و به صورت کاملاً مستقل آغاز گردیده است. از طرف دیگر، نوعی روند همگرایی و بین‌المللی شدن در توسعه سیستم‌های طبقه‌بندی وجود داشته که نقطه اوج آن، سیستم‌های بین‌المللی «IPC» و «CPC» است.

۱-     سیستم طبقه‌بندی بین‌المللی پتنت (IPC):

این سیستم، بر اساس توافقنامه استراسبورگ (مصوب سال ۱۹۷۱ میلادی) و مبتنی بر یک ساختار سلسله مراتبی از نمادهای مستقل زبانی توسعه یافته و از آن برای طبقه‌بندی و کدگذاری پتنت‌ها و یوتیلیتی مدل‌ها در حوزه‌های مختلف فناوری، استفاده می‌شود. سیستم «IPC»، ذیل سازمان جهانی مالکیت فکری قرار داشته و طی آن، فناوری‌ها به هشت بخش اصلی تقسیم شده که تقریباً ۷۰ هزار زیرمجموعه برای آن‌ها ایجاد می‌گردد. هشت زیرشاخه اصلی، عبارتند از:  نیازهای انسانی / عملیات اجرایی؛ حمل‌ونقل / شیمی؛ متالورژی / منسوجات؛ کاغذ / سازه‌ها و بناهای ثابت / مهندسی مکانیک؛ روشنایی؛ گرمایش؛ جنگ‌افزارها؛ انفجار / فیزیک / الکتریسیته».

۲-    سیستم طبقه‌بندی مشترک پتنت (CPC):

این سیستم، به‌طور مشترک توسط دفاتر ثبت اختراع اروپا و آمریکا و با هدف هماهنگ‌سازی سیستم‌های طبقه‌بندی قبلی، توسعه یافته است. برخلاف «IPC» که در حدود ۷۰.۰۰۰ زیرمجموعه در خود جای داده است، سیستم «CPC» دارای بیش از ۲۵۰.۰۰۰ زیرمجموعه بوده و از این منظر، بسیار دقیق‌تر از سایر سیستم‌های طبقه‌بندی پتنت می‌باشد.

 

مسئله مهمی که در استفاده از سیستم‌های طبقه‌بندی باید به خاطر داشته باشید، یافتن مرتبط‌ترین اسناد پتنت از طریق کدهای طبقه‌بندی است. برای این کار: ۱) مرتبط‌ترین طبقه با حوزه مدنظرتان را بیابید، ۲) از آن طبقه برای پیدا کردن مرتبط‌ترین پتنت‌ها استفاده کنید، ۳) اگر نتایج بیش از حدی یافتید، با استفاده از کلیدواژه‌ها و مترادف‌های ثانویه، آن‌ها را محدود کنید. فراموش نکنید که ترکیب کلیدواژه‌ها (و مترادف‌ها) همراه با عبارت‌های طبقه‌بندی، می‌تواند روشی به شدت کارآ برای جستجوی پتنت باشد.

 

جستجوی نام مخترعین و متقاضیان (در یک نام چه چیزی وجود دارد؟)

دو نوع نام را باید در هنگام جستجوی پتنت در نظر بگیرید. اولین مورد، نام متقاضی است (سازمانی که پتنت را درخواست نموده و در نهایت گواهی ثبت اختراع به وی اعطا می‌گردد). متقاضیان عموماً اشخاص حقوقی هستند، اما در برخی موارد هم، مخترعین به صورت فردی اقدام به ثبت اختراع خود می‌کنند که در اینجا متقاضی همان فرد یا افراد مخترع خواهند بود.

مسائلی که مخصوصاً در هنگام جستجوی نام متقاضی باید در نظر بگیرید، شامل شکل‌های مختلف اسم شرکت است. از آنجاکه پتنت‌ها از کشورهای مختلفی ارسال می‌شوند، لذا لازم است که به هجی متفاوت نام‌ها در کشورهای مختلف توجه داشته باشید. در بسیاری مواقع نیز، یک شرکت هلدینگ، از طریق بازوی سرمایه‌گذاری یا یکی از زیرمجموعه‌های خود اقدام به ثبت درخواست می‌کند. تحلیل وضعیت پتنت‌های جستجوی شده از این منظر، کمی دقت و آگاهی نسبت به فضای رقابتی حال حاضر دارد. البته ممکن است شرکت‌های مختلف تغییر وضعیت داده و یا حتی نام و نشان آن‌ها، به دلایلی نظیر ادغام در شرکت‌های دیگر، تغییر یافته باشد. مجموعه پتنت‌های در اختیار یک بازیگر رقیب را با توجه به این نکات ظریف و در عین حال مهم، جستجو نمایید.

دومین مورد، نام مخترع یا مخترعین است. در ارتباط با نام مخترع، شما باید از تغییرات زیاد در هجی، ترتیب نام‌ها و … مطلع باشید. اسم افراد را می‌توان جابه‌جا نوشت، اشتباهی هجی کرد و اشتباه تایپی نیز ممکن است رخ دهد. برخی اوقات مخترعین از نام میانی استفاده کرده‌اند و گاهی اوقات نه. مطمئن شوید که نام «جک اسمیتی» که شما یافته‌اید همان «جک ایبنزر اسمیت» است که به دنبال آن هستید.

 

مشابه اما متفاوت؛ خانواده‌های پتنت

یک متقاضی پتنت، می‌تواند برای اختراعی مشابه، درخواست‌های متعددی را به دفاتر ثبت اختراع مختلف ارسال نماید (طی 12 ماه پس از تاریخ ثبت درخواست اولیه). این درخواست‌ها، در اصل مرتبط با اختراعی مشابه بوده و همه آن‌ها به پرونده ثبت اختراع اولیه اشاره دارند. به این مجموعه از پتنت‌ها، خانواده پتنت یا «Patent Family» گفته می‌شود.

مفهوم خانواده پتنت، در جستجوی پتنت‌ها می‌تواند بسیار راهگشا باشد. شناسایی این پتنت فامیلی‌ها، در وهله اول استراتژی پتنت شرکت و در نتیجه استراتژی تجاری احتمالی را برای عرضه محصول نهایی به بازارهای مختلف روشن می‌سازد (با توجه به کشورهایی که در آن‌ها اقدام به ثبت درخواست شده است).

علاوه بر این، با توجه به زمان ثبت درخواست، اعطای گواهی و مدت اعتبار پتنت‌ها، قابلیت تجاری‌سازی و عرضه محصول فناورانه مشابه از سوی شما، مشخص خواهد شد. بدیهی است که در هر مورد، شما خواهید دانست که فناوری مدنظرتان در کدام کشور قابلیت اجرایی داشته و یا در آینده قابلیت اجرایی خواهد داشت.

از نقطه‌نظر جستجو، کل پتنت‌های منتشر شده در یک خانواده پتنت، به اختراعی مشابه اشاره داشته و تنها درخواست‌هایی متفاوت به زبان‌های متفاوت (ترجمه‌های رسمی به زبان‌های مختلف) هستند. برای مثال، نسخه‌های انگلیسی، فرانسوی، آلمانی، فنلاندی، اسپانیایی و کره‌ای از یک ثبت اختراع که در کشورهای مذکور و در قالب یک پتنت فامیلی به ثبت رسیده‌اند.

 

دقت تا نهایت امکان؛ بررسی استنادات پتنت

همان‌طور که مقالات علمی معمولی ارجاعاتی به مقالات دیگر دارند، اسناد پتنت نیز شامل استنادهای مختلفی هستند. موضوع استنادها و تحلیل استناد، موضوعی پیچیده ولی بسیار دقیق برای فهم روندهای فناورانه و یافتن یک سند کلیدی در حوزه مدنظر است.

استناداتی که به یک پتنت ارجاع داده می‌شوند، بیانگر میزان اهمیت این پتنت برای دستیابی به فناوری‌های جدید بوده و حاکی از آن است که این پتنت، به عنوان دانش پیشینی برای اختراعات دیگر مورد استفاده قرار است. تعداد استنادات پتنت‌ها، به عنوان یکی از فاکتورهای مهم در زمان جستجوی پتنت‌ها به شمار رفته که با توجه به اهمیت بالای پتنت‌های با تعداد استناد بالاتر نسبت به سایر پتنت‌ها، بایستی مورد توجه قرار گرفته و با ظرافت خاصی مورد نظر قرار گیرد.

 

منبع : sciencedirect

انجام پروژه جایگزین خدمت در دستگاه‌های دفاعی و دولتی

پروژه جایگزین خدمت

تسهیلات نظام وظیفه تخصصي براي افراد فعال در شرکت‌هاي دانش‌ بنيان، شرکت‌های مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم‌وفناوری و شرکت‌های فناور

 معاونت علمی و فناوری رییس جمهور و بنیاد ملّی نخبگان به منظور پشتیبانی از فعالیت‌­های تخصصی دانش‌آموختگان برترِدانشگاهي که به فعالیت‌­های فنّاورانه اشتغال دارند، تسهیلات نظام ­وظیفۀ تخصصی را براي افراد فعال در شرکت‌هاي دانش بنيان ، مستقر در مراکز رشد و پارک های علم و فناوری و فناور در نظر گرفته است.

 

توجه مهم:

–  فرد متقاضی پس از احراز امتیازهای لازم، به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی می شود و بعد از اجرای پروژه پژوهشی مورد نیاز یکی از سازمان‌های دفاعی یا دولتی کشور، کارت پایان خدمت خود را دریافت می نماید.

–  در طول انجام پروژه تحقیقاتی، فرد متقاضی بر حسب صلاح‌دید سازمان دفاعی یا دولتی، می تواند بصورت پاره وقت در محل آن سازمان حضور یابد و ارتباط کاری خود را با شرکت دانش بنیان حفظ نماید.

–  افرادی که در شرکت‌های همکار دفاعی (عضو مرکز سمتا، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح) فعالیت دارند، می توانند بر روی پروژه مرتبط در داخل خود شرکت فعالیت نمایند و کارت پایان خدمت دریافت کننند که لازم است برای هماهنگی به مرکز سمتا مراجعه نمایند. 

 

شيوه‌نامه بهره‌­مندی دانش ­آموختگان فنّاور

از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی (مصوب بهمن 1396)

 

مقدمه

در راستای افزایش اثر بخشی خدمت سربازی و به استناد تبصره‌های مواد 3 و 4 آیین‌نامۀ «شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی»، مصوّب هیئت امنای بنیاد ملّی نخبگان در تاریخ 13/3/1394، و به منظور اجرایی‌سازی بند «الف- 3» از مادّۀ 4 آیین‌نامه و با هدف پشتیبانی از فعالیت‌­های نوآورانۀ دانش‌­آموختگان برترِ دانشگاهی و نیز حمایت از نهادهای فنّاورانه، دانش‌­آموختگان برترِ فنّاور، طبق شرایط این شیوه‌­نامه، در چارچوب قوانین و مقررات کشور،  می‌­توانند از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی بهره­‌مند شوند.
 

ماده 1: تعاریف

برای رعایت اختصار تعاریف زیر در این شیوه‌­نامه رعایت می‌­شود:

الف. بنیاد: منظور بنیاد ملّی نخبگان است.

ب. معاونت برنامه‌ریزی: منظور معاونت برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد است.

ج. مرکز: منظور مرکز شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان معاونت علمی و فنّاوری ریاست جمهوری است.

د. نهادهای توسعه فنّاوری‌ و نوآوری:  منظور ستادهای توسعه فناوری‌­های راهبردی، شتاب­دهنده‌­های کسب و کار دارای مجوز از مرکز شتاب­دهی نوآوری، صندوق­‌های سرمایه‌­گذاری جسورانه دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوق­‌های پژوهش و فناوری غیردولتی، شرکت‌­های سرمایه‌گذاری خطرپذیر به تایید انجمن صنفی کارفرمایی صندوق‌­ها و نهادهای سرمایه گذاری خطرپذیر است.
ه. شرکت: منظور  شرکت‌های فعال در حوزة فنّاوری از جمله شرکت‌­ها و مؤسسه­‌های دانش­‌بنیانِ مشمول مزایای قانون «حمایت از شرکت­‌ها و مؤسسات دانش­‌بنیان و تجاری‌­سازی نوآوری و اختراعات» مصوّب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 5/8/1389 و شرکت‌های مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم و فنّاوری، شرکت‌های خلاق و شرکت‌های معرفی شده از سوی نهادهای توسعة فنّاوری و نوآوری که از سوی مرکز تأیید می‌شود، است.

 و. دانش­‌آموخته برتر: منظور هر یک از دانش‌­آموختگان مؤسسه‌های علمی، موضوع بند الف- 3 از مادّۀ 4 آیین‌­نامۀ «شناسایی و پشتیبانی از دانش­‌آموختگان برتر دانشگاهی» است.

 

ماده 2: شرایط مشمولان

چنانچه دانش‌­آموختۀ دانشگاهی در هریک از مقاطع کارشناسی،کارشناسی‌ارشد یا دکتری تخصصی در یکی از شرکت­ها به فعالیت مشغول باشد، با شرایط زیر مجاز است از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی بهره‌­مند ‌شود.

تبصرة 1: دانش‌آموختگان دوره‌های «دکتری حرفه‌ای» و نیز دوره‌های «تخصص بالینی، تخصص پزشکی و فوق تخصص» موردتأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ به ترتیب معادل با دانش‌آموختگان دورة «کارشناسی ارشد» و دورة «دکتری تخصصی» محسوب می‌شوند.
 

الف. شرایط شرکت
شرکت  بنا به بررسی و تأیید  مرکز، باید دارای شرایط زیر باشد:

الف-1. دارای اظهارنامۀ مالیاتی باشد.

 

ب. شرایط دانش‌­آموخته برترِ فنّاور
 

ب-1. دانش‌آموختگان برترِ دوره کارشناسی
 

ب-1-1. بیش­ از سه سال از تاریخ دانش­ آموختگی وی نگذشته باشد. چنانچه متقاضی دانش‌آموختة مؤسسه‌ای خارج ازکشور باشد این مهلت به شش سال ارتقا می‌یابد.

ب-1-3. در حال حاضر به صورت تمام وقت در شرکتِ مورد نظر، به فعالیت مشغول باشد و برای دست‌­کم سه­‌ماهِ اخیر، سابقۀ بیمۀ پرداختی در شرکت داشته باشد.

ب-1-4. دارای امتیاز مذکور در جدول 1 باشد.

ب-1-5. با توجه به اینکه این افراد برای انجام پروژه به شرکتهای خود معرفی خواهند شد، لازم است حداقل امتیاز انجام پروژه در شرکت را کسب نماید.

 

ب-2. دانش‌آموختگان برترِ دوره کارشناسی‌ارشد و دکتری تخصصی
 

ب-2-1. بیش­از سه سال از تاریخ دانش‌­آموختگی وی نگذشته باشد. چنانچه متقاضی دانش‌آموخته مؤسسه‌ای خارج ازکشور باشد این مهلت به شش سال ارتقا می‌یابد.

 

ب-2-2. در حال حاضر به صورت تمام وقت در شرکتِ مورد نظر، به فعالیت مشغول باشد و برای دست­کم  سه ­ماهِ اخیر، سابقه بیمه پرداختی در شرکت داشته باشد.

ب-2-3. دارای امتیاز مذکور در جدول 1 باشد.

تبصرة 2: چنانچه فرد در حین گذراندن دورة خدمت نظام‌وظیفه باشد، سابقة بیمة پرداختی تا قبل از تاریخ شروعِ ‌خدمت وی در نظرگرفته می‌شود.

 

جدول 1: حد نصاب امتيازهاي مورد نياز

مقطع دانش‌آموختگي

فعاليت‌هاي فنّاورانه

مجموع امتياز مورد نياز

كارشناسي

دست‌كم 60 امتياز

*دست‌كم250

كارشناسي‌ارشد

دست‌كم 60 امتياز

دست‌كم 110

دكتري تخصصي

دست‌كم 60 امتياز

دست‌كم 120

 

تبصره 3: ملاک محاسبه امتیازهای جدول1، فعالیت‌های نخبگانیِ مذکور در جدول 2 است. حداقل امتیازات حاصل از فعالیت‌های علمی صفر منظور می‌شود.

تبصره 4: دانشجویان دورۀ دکتری تخصصی که از پیشنهاد رسالۀ دکتریِ خود با موفقیت دفاع کرده باشند، نیز مشمول مزایای این شیوه­نامه می­شوند و ‌باید امتیاز جدول 1 را مشابه دانش‌آموختگانِ دورة دکتری کسب کنند.

تبصره 5: در دوره خدمت نظام‌وظیفة تخصصی، فرد باید در ایران حضور داشته باشد و هرگونه خروج از کشور تنها با مجوز بنیاد نخبگان نیروهای مسلح امکان پذیر است.

تبصره 6: مشمولان، همزمان با انجام خدمت نظام‌وظیفة تخصصی مجاز نیستند  (مگر در دوره گذراندن رساله دکتری) به تحصیل اشتغال داشته باشند. در صورت ادامه تحصیلِ فرد مشمول در حین خدمت نظام‌وظیفة تخصصی در دوره تحصیلیِ دیگر، بهره‌مندی از این تسهیلات در پایان دوره بعد، منوط به احراز شرایط این شیوه‌نامه برای‌ مقطع جدید خواهد بود.

تبصره 7: چنانچه متقاضی، حداکثر ده درصد کمتر از مجموع امتیاز جدول 1 را کسب کرده باشد، پرونده او در فرایند وارد می‌شود و تصمیم­گیری نهایی درباره اعطای تسهیلات به وی، به نظرکارگروه موضوع مادّه 5 بستگی دارد.

 

ماده 3: سهمیه شرکت­‌ها

هر یک از شرکت­‌های مشمول بند «الف» مادّۀ 2، می­تواند در بدو امر یک تن و به ازای هر سه میلیارد ریال فروش سالیانه ( براساس اظهارنامۀ مالیاتی) یا به ازای هر پنج نفر کارشناس شاغلِ تمام وقت در شرکت (بر اساس فهرست بیمه)، یک تن دیگر را با شرایط مذکور در بند «ب» مادّۀ 2 معرفی کند.

تبصره: سهمیۀ مذکور برای مدت یک­سال (و بر اساس سال مالیِ شرکت) تعیین می­شود و صرفاً برای همان سال قابل استفاده است.

 

ماده 4: تسهیلات
مشمولان این جایزه با معرفی بنیاد، دوره خدمت نظام‌وظیفه خود را، مشتمل‌بر « دوره آموزش نظامی» و « اجرای طرحی پژوهشی، فنّاورانه، فرهنگی یا مشابه‌آن»، طی وکارت پایان خدمت دریافت می‌کنند.

 

تبصره 1: موضوع و مکان اجرای طرح­های این بند بر اساس تشخیص ستادکلّ نیروهای مسلح تعیین می‌شود. بنیاد می‌تواند شرکت‌ها و مؤسسات مجاز براساس تفاهم‌نامه فیمابین را به ستاد کل نیروهای مسلح پیشنهاد دهد.

تبصره 2: زمان دورة خدمت نظام‌وظیفه تخصصی حداقل برابر با نیمی از دوره رسمی نظام‌وظیفه سایر مشمولان هم‌تراز پس از کسر خدمت‌های قانونی دیگر است که براساس مدت زمان اجرای طرح تعیین می‌شود.

تبصره 3: مشمولان این شیوه‌نامه مجازند قبل از دریافت کارت پایان خدمت و پس از طی دوره آموزش نظامی، در دستگاه‌های غیر نظامی به استخدام درآیند.

تبصره 4: پرداخت حقوق دوره نظام‌وظیفه تخصصی، حداقل مطابق مقررات ستادکلّ نیروهای مسلح صورت می‌پذیرد.

 

ماده 5: فرایند اجرا

فرایند اجرای این جایزه به شرح زیر است:

الف. شرکت بر اساس سهمیۀ تخصیص‌یافته از سوی مرکز و مطابق مفاد این شیوه­نامه، افراد متقاضی را به  مرکز معرفی می­‌کند.

ب. فرد متقاضی، اطلاعات خود را در سامانۀ اطلاعاتی بنیاد  (sina.bmn.ir) بارگذاری می‌­کند.

ج. پس از تأیید اطلاعات شرکتِ متقاضی از سوی مرکز، افرادی که 90 درصد حد نصاب مجموع امتیاز را کسب کرده‌اند به عنوان برگزیده اولیه انتخاب می‌شوند. 
 

د. پس از راستی آزمایی اطلاعات برگزیدگان اولیه به کمک بنیادهای نخبگان استانِ محل تحصیل/ سکونت متقاضی و محاسبه امتیاز متقاضیان، چنانچه متقاضی شرایط ماده 2 را احراز کرده‌ باشد، به عنوان برگزیده نهایی انتخاب می‌شود. در غیر این‌صورت و در موارد خاص «کارگروه نظام وظیفة فنّاور» متشکل از معاون برنامه‌ریزی و نظارت یا  یکی از مدیران حوزة

 

معاونت برنامه‌ریزی (رئیس کارگروه)، نماینده  مرکز، دست‌کم دو نفر از صاحب‌نظران فعالیت‌های نخبگانی و نماینده اداره کلّ حراست بنیاد، بعد از ارزیابی و محاسبة امتیاز متقاضیان، برگزیدگان نهایی را تعیین می­کند. اعضای حقیقی این کارگروه با تأیید رئیس بنیاد برگزیده و با حکم معاون برنامه‌ریزی منصوب می‌شوند.
 

ه. پس از تکمیل کاربرگ «اطلاعات فردی دانش‌آموخته برتر» از سوی برگزیدگان و تأیید معاونت برنامه‌ریزی، بنیاد مشمولان را به ستاد کلّ نیروهای مسلّح معرفی می­کند.
 

تبصره 1: چنانچه در هر مرحله از بررسی مشخص شود متقاضی اطلاعاتی را خلاف واقع اظهار‌کرده است، از تمامی تسهیلات بنیاد محروم می‌شود و عدم صداقت وی به دستگاه‌های ذی‌ربط اعلام و موضوع به لحاظ حقوقی پیگیری می‌شود.
 

تبصره 2: چنانچه با درخواست متقاضی موافقت نشود، متقاضی مجاز است با ارتقای فعالیت‌های نخبگانی خود یک‌بار دیگر (در محدوده دوره مجاز پس از دانش‌آموختگی)، درخواست خود را در سامانه بارگذاری کند و بارگذاری درخواست‌های  دیگر تنها پس از شش ماه از زمان آخرین درخواست وی  امکان پذیر است.
 

تبصره 3: دریافت درخواست‌ها و بررسی فعالیت‌های فنّاورانه در مرکز انجام می‌شود و بررسی پروندة علمی متقاضیان، تشکیل جلسه‌های کارگروه،‌ تنظیم صورت‌جلسه و تدوین گزارش دوره‌ای از اجرای شیوه‌نامه را معاونت برنامه‌ریزی برعهده دارد.
 

 

ماده 6: تفسیر مفاد و نظارت
شرح مواد مسکوت، تفسیر مفاد، طراحی نظام اجراییِ شیوه­نامه و نظارت بر اجرای صحیح مفاد آیین‌نامه ‌و شیوه‌نامه، بر عهدة معاونت برنامه‌ریزی است و لازم است در هر سال،گزارشی از اجرای شیوه‌نامه را تهیه ‌و ارائه کند.

تبصره: معاون برنامه‌ریزی مجاز است در طول زمان اجرای شیوه‌نامه، مصادیق دیگر فعالیت نخبگانی و تغییر امتیاز مصادیق موجود را شناسایی و با تأیید رئیس بنیاد در جدول 2 اعمال کند.

 

ماده 7: تصویب و اجرا

این شیوه‌­نامه مشتمل بر یک مقدمه، هفت ماده و شانزده تبصره در تاریخ 96/11/07 به تصویب رئیس بنیاد ملّی نخبگان رسید و اجرای آن از تاریخ 96/12/01 لازم است.

________________________________________________________________

 

نکات تکمیلی اجرایی:

 با توجه به بازخوردهای دریافتی، برای اجرای هرچه بهتر شیوه‌­نامه مذکور، تغییرات زیر اعمال گردیده است:

1-     با توجه به اینکه افراد فعال در استارتاپ‌های مستقر در شتاب‌دهنده، عموما دارای بیمه نیستند، صرفا شتاب‌دهنده­‌های کسب وکار مجازند بر مبنای سهمیه خود، افرادی را که سابقه بیمه ندارند و در حال حاضر در شتابدهنده مستقر هستند، برای بهره‌­مندی از تسهیلات نظام وظیفه تخصصی معرفی نمایند.

2-     با توجه به اینکه مدیرعامل شرکت بر مبنای قانون، ملزم به بیمه نمودن خود نیستند، شرط دارا بودن حداقل سه ماه بیمه برای مدیرعامل شرکت‌های دانش بنیان و فناور حذف گردد.

3-     با توجه به اینکه صندوق‌­های سرمایه‌ گذاری جسورانه و شتابدهنده‌­های کسب وکار، در اظهارنامه مالیاتی خود عموما به طور مستقیم فروشی درج نمی‌نمایند، به جای محاسبه فروش مندرج در اظهارنامه، از میزان سرمایه گذاری در شرکت‌ها برای سهمیه و امتیازبندی این نهادها استفاده می‌­گردد.

4-     در صورتی که بیمه افراد فعال در صندوق­‌های سرمایه‌‌گذاری جسورانه توسط صندوق پرداخت گردد، مبنای محاسبه بیمه پرداختی از طریق صندوق خواهد بود و در صورتی که این بیمه از طریق مدیر صندوق پرداخت شده باشد، مبنای محاسبه بیمه پرداختی از طریق مدیر صندوق خواهد بود.

5-     شرکت‌هایی که از تاریخ معین، معیارهای مربوط به آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان را احراز نمی‌­نمایند، به مدت شش ماه فرصت بهره‌­مندی از تسهیلات نظام وظیفه تخصصی نخبگان فناور را خواهند داشت.

6-     شرکت‌های متقاضی نیازی به دارا بودن فروش در اظهارنامه مالیاتی خود نیستند و فروش شرکت‌ها بر مبنای اظهارنامه در امتیازبندی و ارائه سهمیه موثر خواهد بود.

7-     افراد متقاضی استفاده از تسهیلات نخبگان فناور نیازی به دارا بودن شرط حداقل معدل نخواهند بود.

 

________________________________________________________________

 

دانلود فایل شیوه‌نامه+جداول1 و 2

ثبت نام در سامانه سینا (sina.bmn.ir)

 

 

پست های مرتبط :

تسهیلات سربازی کارکنان شرکت های دانش بنیان

جذب سرمایه برای شرکت‌های نوپا تسهیل می‌شود

به گزارش مرکز ارتباطات و اطلاع رسانی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، یکی از اهداف اصلی شبکه فن بازار ملی معاونت علمی، کمک به شرکت‌های نوپا و استارتاپ‌ها است تا بتوانند با شرایط تسهیل شده‌تری به سرمایه مورد نیازشان دسترسی داشته باشند.

عدم توفیق برای جذب سرمایه می‌تواند به ناکامی تیم استارتاپی و شرکت فناور در رشد و ارائه محصول منتهی شود.

یکی از راهکارهای شبکه فن بازار معاونت علمی، معرفی شرکت‌های نوپا به شرکت‌های بزرگ و سرمایه گذاران  است. بسیاری از صنایع و شرکت‌های بزرگ با مشکلاتی مواجه هستند که برای حل آنها به پاسخ های فناورانه نیاز دارند. هم سو کردن این دو نیاز با یکدیگر از جمله وظایفی است که شبکه فن بازار ملی با کمک بروکرهای آموزش دیده انجام می‌دهد.

شبکه فن بازار به همین منظور رویدادهای منظمی را برنامه‌ریزی کرده است که در طول سال و به مناسبت‌های مختلف برگزار می‌شود.

این رویدادها که به نام استارتاپ دمو شناخته می‌شوند ، فرصتی را برای کار آفرینان، صاحبان ایده و ابتکارات و محصولات فناورانه ایجاد می‌کند تا با سرمایه گذاران احتمالی ملاقات کنند، نقطه نظرات خود را به آنها ارائه دهند و به سوالات آنها پاسخ دهند.

 

خدمات فن بازار برای جذب سرمایه

فن بازارهای استانی ایجاد شده در سراسر کشور توسط شبکه فن بازار ملی وابسته به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، خدمات مختلفی را برای محقق شدن جذب سرمایه ارائه می‌کنند.

آموزش کار آفرینان برای انجام یک ارائه علمی و جذاب به سرمایه گذار از جمله خدماتی است که در این راستا انجام می‌گیرد. همچنین آماده سازی محتوای فنی کسب و کار برای آنان ، رایزنی با سرمایه گذاران و دعوت آنها به رویداد و  موارد متعدد دیگر از جمله وظایفی است که کارگزاران تخصصی شبکه فن بازار معاونت علمی انجام می‌دهند.

سرمایه گذاران و علاقه‌مندان به سرمایه گذاری در شرکت‌های نوپا می‌توانند درخواست برگزاری چنین رویدادهای را به شبکه فن بازار ملی ارائه دهند.

 

تاریخ درج خبر : شنبه ١٣ ارديبهشت ١٣٩٩

 

منبع : معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری

لزوم توجه به مقیاس‌پذیری و تکرارپذیری در طراحی مدل کسب و کار

شرکت آریا پلیمر پیشگام‌ در سال 1387 تاسیس گردیده و در زمینه تولید افزودنی‌های پلیمری برای پلاستیک‌ها فعالیت می‌کند. اضافه کردن این مواد پلیمری، خواص منحصر به فردی به پلاستیک‌ها می‌دهد و منجر به بهبود خواص فیزیکی-مکانیکی آنها می‌شود که در صنایع مختلفی کاربرد دارد. در این مصاحبه به گفتگو با آقای مهندس محمد علی‌آبادی فراهانی، مدیرعامل شرکت آریا پلیمر پیشگام‌ پرداخته‌ایم. این مصاحبه دارای محورهای مختلفی است که از جمله آنها می‌توان به این موارد اشاره کرد؛ توسعه و فروش دانش فنی، فروش محصول و ارائه خدمات مشاوره، ثبت اختراع، آزمایش‌ها و استانداردها، رقابت با رقبای داخلی و خارجی، منابع انسانی و توسعه ساختار شرکت. مرور تجربیات این شرکت در توسعه محصولات متنوع دانش‌بنیان و در عین حال فروش یک محصول به صنایع گوناگون، لزوم درک بحث مقیاس‌پذیری و تکرارپذیری را به خوبی نشان می‌دهد و چالش‌های این مسیر را مشخص می‌کند.

 

مصاحبه با: آقای مهندس محمد علی‌آبادی فراهانی، مدیرعامل شرکت آریا پلیمر پیشگام‌؛

مصاحبه کننده: آقای دکتر علیرضا عالمی، مرکز کارآفرینی و شتابدهنده تهران سایت؛

 

●      لطف کنید خودتان، شرکتتان و محصولی که دارید را معرفی کنید.

 

o       محمد علی‌آبادی فراهانی، مدیرعامل شرکت «آریا پلیمر پیشگام‌» هستم. ما تولیدکننده‌ افزودنی‌های پلیمری هستیم که به مواد اولیه‌ پلاستیک‌ها اضافه ‌شده و خواص منحصر به فردی به پلاستیک‌ها می‌دهند؛ با اضافه کردن چیزی در حدود یک تا پنج درصد از افزودنی‌های ما، مواردی مثل افزایش مقاومت به ضربه‌ی‌ UPVC ، افزایش مقاومت به ضربه‌ی ظروف پلی‌پروپیلنی، افزایش استحکام در مقابل خراش محصولات پلیمری، افزایش استحکام کششی ترکیبات و در کل بهبود خواص فیزیکی-مکانیکی ترکیبات محصولات مختلف پلیمری، می‌تواند اتفاق بیفتد.

 

●      آیا مشتری شما، شرکت‌های تولیدی هستند یا اینکه شما محصول را به مشتری نهایی می‌دهید؟

 

o       کسب و کار ما کاملاً B2B است. ما فروش محصول به مصرف کننده نهایی نداریم و همه‌ی محصولاتمان را به تولیدکنندگان دیگر می‌فروشیم.

 

●      آیا شما این نگاه را دارید که خودتان محصولی را تولید کنید که به مشتری و مصرف کننده نهایی بدهید؟

 

o       در این مرحله چنین برنامه‌ای نداریم ولی مطمئناً در برنامه‌های پنج سال آینده، تکمیل زنجیره‌ی ارزش شرکت، یکی از اهداف بلند مدت ما خواهد بود.

 

●      الآن چند محصول افزودنی دارید؟

 

o       ما بیش از ۳۲ محصول مختلف داریم.

 

●      محصولات شما در چه مقیاسی قابل فروش‌ هستند؟ آیا شما محصولاتتان را در مقیاس آزمایشگاهی تولید می‌کنید؟

 

o       نه، کل محصولات ما در مقیاس صنعتی هستند. ما برای تولیدکنندگان ظروف پلی‌پروپیلن، تولیدکنندگان لوله، تولیدکنندگان اتصالات و تولیدکنندگان قطعات خودرو و در کل برای 20 صنعت مختلف، محصول داریم و می‌توانیم کارخانه‌های مختلفی را تأمین کنیم.

 

●      این تنوع کار شما را سخت نمی‌کند؟

 

o       همه محصولات ما افزودنی هستند و باید بگویم طبیعت صنعت مهم است. خیلی از این صنایعی که من خدمت شما عرض می‌کنم، افزودنی‌های مشابهی دارند.

 

●      شما با چه صنایعی شروع کردید؟ چگونه این صنایع را انتخاب کردید؟ آیا صنایع دیگری هستند که در آینده بخواهید به آن‌ها ورود کنید؟

 

o       ما طی یک فرآیند تحقیق و توسعه، وارد یک محصول شدیم و پس از آن، تحقیق و توسعه‌ خود را تبدیل به تحقیق و توسعه‌ تطبیقی کردیم و به توسعه‌ کاربردهای دیگر محصول اول خود در صنایع دیگر پرداختیم. اولین قرارداد ما در بحث UPVC و با تولیدکننده‌ی اتصالات بود. در مرحله‌ی بعد آمدیم و به تولیدکنندگان لوله‌ پُلیکا محصول دادیم‌؛ شاید در ظاهر، شکل آن‌ها مثل هم باشد اما فرمولشان خیلی با هم متفاوت است. ولی ما با یک تحقیق و توسعه‌ تطبیقی، توانستیم این کار را انجام دهیم.

 

●      برای اولی و دومی چقدر زمان صرف کردید؟

 

o       حدود ۶ تا ۸ ماه زمان برد.

 

●      چند نفر این کار را انجام دادند؟

 

o       دو نفر انجام دادند و بعد از آن از لوله به سمت پروفیل UPVC رفتیم که هم زمان کمتری برد و هم اینکه هزینه‌ کمتری داشت و سریع‌تر انجام شد.

 

●      آیا به جای اینکه سراغ محصولات جدید رفته و دائماً سبد محصولاتتان را گسترش دهید، بهتر نبود که وقتی شما در یک صنعتی مثل صنعت اتصالات وارد شدید، بروید و تمام شرکت‌های مختلفی که این اتصالات را نیاز دارند، تولید می‌کنند و می‌فروشند را پیدا کنید و به آن‌ها خدمات ارائه بدهید؟

 

o       ما چند واحد متفاوت و در حقیقت چند SPU [1] مختلف داریم. واحد تولید، بازرگانی و تحقیق و توسعه‌ ما از هم جدا هستند. در فرآیندی که ما ترسیم کرده‌ایم، نیروهای واحد تحقیق و توسعه‌ ما یک محصول را برای یک صنعت خاص توسعه داده و آن را تحویل بازرگانی می‌دهند؛ از آن به بعد، واحد بازرگانی کار خودش را انجام خواهد داد و واحد تحقیق و توسعه هم به توسعه‌ محصولات دیگر خواهد پرداخت و منتظر واحد بازرگانی نخواهد ماند.

 

●      به هر حال شما دارید هزینه می‌کنید. پس فرض شما بر این است که باید یک بخشی به نام تحقیق و توسعه داشته باشید که همواره روی توسعه‌ی محصول کار کنند؟

 

o       بله، ما از ابتدای شروع شرکت، وقتی که یک مقدار به سمت بحث‌های تولیدی رفتیم، واحد تحقیق و توسعه را تشکیل دادیم و مدیر آن را هم شخصی قرار دادیم که متخصص این کار بود.

 

●      شرکت شما در چه سالی تأسیس شده است؟

 

o       در سال ۱۳۸۷ تأسیس شده است. ما در ابتدای کار ۴ نفر بودیم.

 

●      آیا الآن همه‌ی این 4 نفر در شرکت سهامدار هستید؟

 

o       از تیمی که در ابتدا شروع کردیم، الآن فقط من هستم.

 

●      یعنی همه رفتند؟

 

o       بله ولی همه‌‌ی مدیران ما سهامدار هستند. سهامداران جدید هستند.

 

●      در این فاصله، در تعداد نیروهای فروش و نیروهای تحقیق و توسعه‌ی شما چه تغییراتی رخ داده است؟

 

o       نیروهای فروش ما همیشه بیشتر از نیروهای تحقیق و توسعه بوده‌اند اما اگر نیروی فروش ما مثلاً دو برابر شده‌اند، نیروهای تحقیق و توسعه‌ی ما هم دو برابر شده‌اند و خیلی با هم در تداخل و تضاد نبوده‌اند.

 

●      آیا اینطور نبوده است که شرکت به نقطه‌ای رسیده باشد که بگوید ما یک فناوری‌ و کسب و کار مرکزی‌ داریم و می‌خواهیم آن را توسعه دهیم و تا می‌توانیم روی آن تمرکز کنیم و آن را بفروشیم؟

 

o       بله، فناوری مرکزی ما مشخص است و تمرکز اصلی ما بر روی آن است ولی گاهی روی محصولاتی کار کردیم که محصولات خاصی بودند.

 

●      از چه نظر خاص بودند؟

 

o       اندازه‌ی بازارشان کوچک بوده است. بعضی از محصولاتی که ما روی آن‌ها کار کردیم، خاص بوده است. چرا این کار را کردیم؟ با فکر این کار را کردیم. وقتی شما می‌خواهید که به یک بازار وارد شوید، باید چند ویژگی و چند بازو داشته باشید. باید توان مالی، تجربه، سابقه و دانش داشته باشید. ما که توان مالی نداشتیم. ما چند دانشجو بودیم که تازه شروع کرده بودیم و توان مالی نداشتیم و نمی‌توانستیم به بازاری برویم که در آنجا پول حرف اول را می‌زند. مثلاً جنس را دارند نسیه می‌دهند. دو ماهه می‌دهند. چهار ماهه می‌دهند. ما نمی‌توانستیم این کارها را بکنیم. تجربه هم نداشتیم و تازه از دانشگاه آمده بودیم. سابقه هم نداشتیم که ما را بشناسند و به ما اعتماد کنند که در بازار باشیم و به ما مواد اولیه بدهند. تنها چیزی که داشتیم، فقط دانش بود. پس تصمیم گرفتیم تا وارد بازارهایی شویم که دانش در آن‌ها حرف اول را می‌زند.

 

●      در ابتدا وارد تولید چه محصولاتی شدید؟

 

o       ما وارد تولید محصولات[2]Graft شدیم. پلی‌پروپیلن و پلی‌اتیلن دو ماده‌ی غیرقطبی هستند و با مواد معدنی و مواد قطبی، خوب ترکیب نمی‌شوند. ما یک سری سازگارکننده‌هایی را تولید کردیم که باعث می‌شوند پراکندگی بهتر صورت گیرد. در تولید ترکیبات الیاف شیشه، ترکیبات چوپ پلاست، تولید نانوکامپوزیت‌ها کاربرد دارد. در این تولیدات برای اینکه پراکندگی بهتر باشد، ما می‌آییم مولکول‌های مالئیک انیدرید[3] را با روش اکستروژن واکنشی روی تنه[4] پلی‌اتیلن می‌نشانیم. چون از یک طرف قطبی‌اند و از یک طرف غیر قطبی، به هم متصل می‌شوند.

 

●      آیا به راحتی وارد این صنعت شده‌اید؟

 

o       این صنعت بسیار سخت و پیچیده است و دانش بالایی برای تولید آن لازم است چون برای تولید آن به اکستروژن واکنشی نیاز داریم.

 

●      منظورم این است که خود صنعتش چگونه صنعتی است؟ آیا به راحتی این فناوری جدید را می‌پذیرد؟

 

o       نه، باید امتحان کنند. راحت نمی‌پذیرند. همین الآن هم ممکن است جذب یک مشتری جدید، شش ماه طول بکشد چون چند مرتبه آزمایش و بررسی می‌کنند.

 

●      آیا مجوز یا استاندارد خاصی هم دارد؟

 

o       مجوزها، آزمایش‌های خود کارخانه است.

 

●      آیا خودشان آزمایش می‌کنند یا اینکه باید مثلاً به اروپا بفرستند؟

 

o       نه، خودشان آزمایش می‌کنند. خودشان باید آزمایش‌های کنترل کیفیت را انجام دهند و تصدیق کنند. مثلاً اگر کسی تودری یا طاقچه‌ی عقب تولید می‌کند، این محصول نباید بشکند و باید انعطاف‌پذیر بوده یا استحکام کششی خاصی داشته باشد که با استفاده از ماده‌ی ما، استحکام آن بالا می‌رود. خودشان دائماً آزمایش می‌کنند. پس از استفاده از محصول ما، آن‌ها باید بهبود خواص را ببینند و اگر نبینند اصلاً استفاده نمی‌کنند.

 

●      چقدر از محصولات شما مرتبط با فناوری نانو است؟

 

o       ما چند مدل محصول داریم. یک سری محصولات عادی داریم که نانو نیستند ولی دانش‌بنیان‌ هستند؛ مثلاً همین graft، یک محصول دانش‌بنیان است که نانو نیست ولی در فرآیند تولید نانوکامپوزیت‌ها استفاده می‌شود. اصلاً از اینجا بود که ما با graft آشنا شدیم. ما دیدیم که برای ایجاد پراکندگی و همچنین در صنایع دیگر هم کاربرد دارد. ولی یک سری محصولات هم نانو هستند. می‌خواهم بگویم که همه‌ی محصولات ما نانو نیست. مثلاً این محصولی که الآن خدمت شما گفتم، نانویی نیست. جالب است بگویم فروش محصولات دانش‌بنیان ما بیشتر از محصولات نانویی است. در واقع در مورد محصولات نانویی، خیلی روی فروش محصول متمرکز نبوده‌ایم و بیشتر بحث انتقال دانش فنی مطرح بوده است.

 

●      به چه شرکتی انتقال دادید؟ آیا شرکت داخلی بود؟

 

o       بله، ما دانش‌فنی کارهای نانویی را به حدود 6 شرکت مختلف فروختیم.

 

●      آیا ابتدا دانش‌فنی خود را ثبت اختراع کردید و بعد آن ثبت اختراع را انتقال دادید؟

 

o       نه، صنعت UPVC یک سری ویژگی‌های خاص خودش را دارد که در آن پایه، دستگاه، فرآیند، فرمولاسیون و شرایط کارخانه خیلی مهم است. ما متناسب با هر کارخانه، دانش‌فنی را برای آن‌ها پیاده‌سازی می‌کردیم. ما دما و شرایط کنترلی، دورها و فشارها و درصد ترکیب را متناسب با آن کارخانه قرار می‌دادیم و خود آن‌ها هم همان‌جا کار ما را می‌سنجیدند و آزمایش‌های لازم را انجام می‌دادند. در واقع آزمایش خروجی لوله را همان‌جا می‌گرفتند.

 

●      همین فرآیند بود که گفتید مثلا شش ماه طول می‌کشد؟

 

o       بله.

 

●      نوع مشارکت آن شرکت‌ها چگونه است؟ آیا آن‌ها از ابتدا برای اینکه این کار انجام شود، به شما پیش پرداخت می‌دهند؟ مدل کاری شما برای انتقال دانش فنی چیست؟ آیا همه‌ی خطر و ریسک فنی کار را شما می‌پذیرید یا اینکه آن شرکت هم از ابتدا با شما در ریسک‌ها شریک می‌شود؟

 

o       به ما پیش پرداخت می‌دهند ولی تا به حال در همه‌ی کارها ما به آن‌ها گفته‌ایم که اگر جواب نداد، ما پول شما را پس می‌دهیم. در واقع ما با ضمانت کار می‌کنیم.

 

●      آیا اتفاق افتاده است؟

 

o       نه، تا به حال اتفاق نیفتاده است. حتی ما در یک مورد در ابتدای کارمان فروش لایسنس فناوری داشتیم. کار به این شکل بود که شرکتی داشت ماده‌ای را تولید می‌کرد و ما به آن‌ها گفتیم که می‌توانیم دانش‌فنی‌ای را به شما بدهیم که حاشیه‌ی سود شما 10 برابر شود. آن‌ها خیلی علاقه‌مند شدند. قرارداد بستیم و آن سال مبلغی در حدود چند صد میلیون از آن‌ها پول گرفتیم و قرار شد علاوه بر آن مثلاً 20 درصد از سود سالیانه‌ی شرکتشان را هم به ما بدهند. این در حالی بود که ما هنوز دانش‌فنی را تدوین نکرده بودیم. در قرارداد هم نوشتیم که ما چند سال زمان می‌خواهیم تا این کار انجام شود. آن‌ها گفتند که اگر نشد چه؟ ما گفتیم که پولتان را برمی‌گردانیم. آن‌ها گفتند که این کافی نیست و ممکن است ما لطمه ببینیم. شما باید دو برابر آن پولی که دادیم را برگردانید. ما هم یک چک ضمانت دو برابر به آن‌ها دادیم که اگر نشد، دو برابر مبلغ دریافتی را برمی‌گردانیم ولی خوشبختانه همه‌ی این‌ها شد.

 

●      آیا در حال حاضر لایسنس برقرار است یا اینکه محدودیت زمانی داشته است؟ چگونه بوده است؟

 

o       ما تحویل دادیم ولی به خاطر یک سری مسائل داخلی مربوط به خود آن شرکت، در حال حاضر تولید ندارند.

 

●      شما می‌گویید که به آن‌ها دانش‌فنی می‌دهیم. می‌خواهم بدانم که دقیقاً چه چیزی را به آن‌ها تحویل می‌دهید؟ می‌گویید ثبت اختراع نیست. می‌خواهم بدانم که آیا خودشان بدون شما هم می‌توانند محصول را تولید کنند و کار را انجام دهند؟

 

o       بله.

 

●      آیا قابلیت اینکه کپی کنند و به شرکت دیگری هم بدهند وجود دارد یا ندارد؟

 

o       قسمتی از مواد را خودمان برای آن‌ها تأمین می‌کنیم. فرمولاسیون این مواد، بسته به شرایط و دستگاه‌های هر کارخانه متفاوت است. در کل، صنعت UPVC یک صنعت پیچیده و خاص است؛ شرایط این دستگاه با آن دستگاه فرق می‌کند، دمای این با آن متفاوت است و خیلی از مواقع، دستگاه کالیبره نیست. مثلاً متوجه می‌شوید، این دمایی که اینجا 170 می‌گذارند، واقعاً 170 نیست. به همین خاطر باید برویم روی خط و ببینیم اگر دما پایین است، آن را بالا ببریم. خیلی از مواقع ما اصلاً به عدد نشانگر دما نگاه نمی‌کنیم بلکه روی خط می‌رویم و تشخیص می‌دهیم که مثلاً دمای این کم یا زیاد است و به این شکل می‌رویم و تمام این‌ها را تنظیم می‌کنیم، چون اگر این اتفاق نیفتد خیلی قابلیت انتقال به این شکل را ندارد. علاوه بر این، ما در بحث‌های نانویی همین مسئله‌ UPVC، اوایل کار تجربه‌ی جالبی داشتیم که حتی در آزمایش‌های اولیه‌، خواصمان بدتر هم شد! چون ما یک سری آگلومره شدن داشتیم. اصلاً خودمان یک مقدار متحیر شدیم ولی خوشبختانه دائم کار کردیم و به هر حال با گذشت زمان این مسائل حل شد.

 

●      در بحث دانش‌فنی، علاوه بر مواد چه چیزهای دیگری را به عنوان دانش‌فنی به آن‌ها می‌دهید؟

 

o       فرمولاسیون، مواد، شرایط فرآیندی مثل دماها، دورهای مارپیچ، سرعت دستگاه و تمام مؤلفه‌هایی که تنظیم همه‌ی این‌ها با یکدیگر در نهایت منجر به محصول با کیفیت‌تر می‌شود.

 

●      فکر می‌کنید این کار چقدر قابلیت تکرار پذیری دارد؟

 

o       از یک زمان به بعد ما اصلاً مدلمان را عوض کردیم و الآن دیگر خیلی روی این زمینه تمرکز نمی‌کنیم.

 

●      چرا؟

 

o       کارکردن با شرکت‌ها خیلی سخت است و انرژی می برد. مثلاً اینکه بخواهیم برویم و یک شرکت را قانع کنیم تا مقداری پول به ما بدهد، خیلی از ما انرژی می‌گیرد. ما دیدیم که اگر آن توانی را که برای تحقیق و توسعه‌ کارهای دیگران می‌گذاریم را روی محصولات خودمان بگذاریم، بازدهی خیلی بالاتری خواهیم داشت چون زیرساخت‌هایمان را ایجاد کرده‌ایم.

 

●      یعنی دارید به این سمت می‌روید که خودتان محصول نهایی را تولید کنید، مثلاً قطعه‌ساز بشوید که به یک صنعت دیگر خدمات می‌دهد؟

 

o       منظورم از محصول، همان محصول واسط خودمان بود و نه محصول نهایی که مدنظر شما است. ان‌شاءالله در آینده به سراغ تولید محصول نهایی خواهیم رفت.

 

●      مشکل اصلی‌ای که شما در این صنعت برای مشتریانتان حل می‌کنید، چیست؟

 

o       صنعت پلیمر، یک صنعت خاص است. هر شرکت، بسته به محصولی که تولید می‌کند، خواص ویژه‌ای را می‌خواهد. مثلاً یکی می‌خواهد محصولی را که تولید می‌کند، شفاف باشد و شفافیت برایش مهم است. یکی اصلاً شفافیت برایش مهم نیست. یکی می‌خواهد مقاومت ضربه را بهبود دهد. یکی می‌خواهد استحکام کششی را بهبود دهد. این خاص بودن‌ها با افزودنی‌های مختلف اتفاق میفتد. ممکن است محصولی مقاومت به ضربه را افزایش دهد ولی شفافیت را کم کند که این به آن معناست که این به درد آن کار نمی‌خورد. مثلاً موردی را داشتیم که به خاطر بدست آوردن این ویژگی‌ها، مجبور بوده است که از پلی‌پروپیلن خارجی استفاده کند ولی با محصول ما توانسته است، این را از داخل کشور تهیه کند و به همان خواص دست یابد. یعنی این خاص بودن بر اساس هر محصول و هر نیاز، باعث شده است که تولیدکنندگان نیازهای خیلی متنوعی داشته باشند.

 

●      آیا این موضوع، بحث مقیاس‌پذیری و تکرارپذیری کار شما را کم نمی‌کند؟ آیا پیچیدگی صنعتی برای شما ایجاد نمی‌کند؟ به این معنی که وقتی یک محصولی را تولید کردید، نمی‌توانید همان را به ده نفر دیگر هم بفروشید و باید دوباره بروید روی هر مورد خاصی کار کنید؟

 

o       نه، خیلی از مواقع، ما آن محصول را به ده نفر دیگر هم می‌دهیم تا امتحان کنند زیرا هر محصول، حداقل در سه یا چهار صنعت کاربرد دارد. در دنیا هم کسانی که افزودنی و چیزهایی شبیه به آن می‌سازند، همینطور هستند و درجات مختلفی از محصول را برای کاربردهای متفاوت، دارند. اصلاً ما دفتری داریم که کاربرد محصولات و صنعتی که این محصول در آن کاربرد دارد، مشخص شده است. مثلاً ممکن است، محصولی که برای یک صنعت خاص می‌سازیم برای همکار او هم کاربرد داشته باشد اما در عین حال ممکن است که برای صنعت دیگر خیلی کاربرد نداشته باشد.

 

●      آیا تا به حال این تکرار شدن برای شما اتفاق افتاده است؟ آیا اینطور شده است که یک محصول را بعد از آنکه برای یک نیاز خاص توسعه دادید، در جای دیگری هم استفاده کنید؟

 

o       بله، خیلی اتفاق افتاده است. در واقع ما هیچ یک از محصولاتمان را فقط به یک مشتری نمی‌دهیم.

 

●      آیا شما نوآوری خاصی داشته‌اید که مختص خودتان باشد و قابلیت ثبت اختراع شدن داشته باشد و یا نوآوری‌ای باشد که خاص خود شما باشد؟

 

o       مباحث مواد شیمیایی و محصولاتی از قبیل تولیدات ما، اصلاً قابلیت کپی‌برداری ندارند.

 

●      چرا؟

 

o       شما نمی‌توانید این را مقابل خودتان بگذارید و مشابه آن را بسازید، چون نقشه‌ای ندارد که آن را بکشید؛ ماهیت این مواد براساس یک سری افزودنی‌ها، یک سری تغییرات و واکنش‌های شیمیایی اتفاق افتاده است و شما اصلاً نمی‌توانید با آزمایش بفهمید که این چطور ساخته شده است. شما نمی‌توانید این را به راحتی کپی کنید. تنها استفاده‌ای که می‌شود از آن کرد این است که آن را به عنوان معیار بگذارید و به ویژگی‌های آن برسید. کار کپی کردن این محصول به این راحتی‌ها نیست چون مواد اولیه‌ی موجود در اینجا هم با مواد اولیه‌ی آنجا فرق دارد؛ دسترسی‌ها هم فرق دارد و اصلاً شرایط خیلی متفاوت است.

 

●      پس عملاً ثبت اختراع، خیلی معنایی ندارد.

 

o       به هر حال ثبت اختراع مزایای خود را دارد.

 

●      آیا شرکت‌های خارجی هم این کار را نمی‌کنند؟

 

o       بعضی از شرکت‌های خارجی، برای بعضی از محصولاتشان ثبت اختراع دارند.

 

●      اگر شما محصولی داشته باشید که مشابه محصول آن‌ها باشد، آیا آن‌ها می‌توانند ادعا کنند و بگویند که شما کار آن‌ها را کپی کرده‌اید؟ آیا این کار به آسانی امکان‌پذیر است؟

 

o       خود شما هم می‌دانید که ادعای کپی کردن مواد شیمیایی به این آسانی‌ها نیست، چون شکل ظاهری نیست که بتوانند بگویند که این دقیقاً مثل آن است. فرآیندها واقعاً متفاوت است. در واقع فرآیند ما با فرآیند آن‌ها و فرمولاسیون ما با فرمولاسیون آن‌ها حتماً متفاوت است. هیچ دو شرکتی وجود ندارند که مثل هم باشند.

 

●      پس آیا شما به راحتی می‌توانید وارد بازارهای خارجی شوید و رقابت کنید؟

 

o       بله، اگر ما خودمان به میزان بلوغی که مدنظر داریم، برسیم، حتماً این امکان وجود خواهد داشت. اصلاً جزء برنامه و راهبردهای ما است که این کار را بکنیم.

 

●      فکر می‌کنید که چند وقت دیگر به سراغ آن بروید؟

 

o       ما امسال چند هدف صادراتی تعیین کردیم، کمیته‌ صادراتی خود را تشکیل دادیم و با تمرکز زیاد روی این بحث فعال هستیم.

 

●      شما در ایران چند شرکت رقیب دارید؟

 

o       توضیح دادن آن سخت است. ما محصول رقیب نداریم. شاید بهتر باشد بگوییم که یک سری رقیب‌های جایگزین داریم.

 

●      منظور من از رقیب، کسی نیست که عین کار شما را انجام می‌دهد و محصول مشابه دارد، بلکه منظورم کسی است که مسئله‌‌ای مشابه مسئله‌ی شما را حل می‌کند و نه اینکه راه‌حلی مثل راه‌حل شما را ارائه می‌دهد.

o       دقیقاً! خیلی از شرکت‌ها، راهکارهایی داشته‌اند که ما آمده‌ایم و مثلاً با هزینه‌های کمتر، درصدهای کمتر و قیمت‌های پایین‌تری آن مسئله را حل کرده‌ایم. به عنوان مثال، ما یک سری رقبای خارجی داریم که آمده‌اند مسئله‌ای را حل کرده‌اند.

 

●      کجایی هستند؟

 

o       آلمانی و کره‌ای هستند. ولی ما آمده‌ایم و فروش این‌ها را با قیمت‌های خیلی پایین‌تری حل کرده‌ایم.

 

●      اینکه می‌گویید خیلی، یعنی چند درصد؟

 

o       گاهی وقت‌ها 50 درصد پایین‌تر و گاهی حتی با یک سوم قیمت آن‌ها کار را انجام می‌دهیم که البته به تنوع مواد و چیزهای دیگر هم بستگی دارد.

 

●      آیا الآن به دلیل قیمت بالای ارز اینگونه است یا اینکه شما کلاً می‌توانید محصولی ارزان قیمت را ارائه دهید؟ آیا مدتی قبل هم که ارز اینقدر گران نبود، همینطور بود؟

 

o       بله، قبلاً هم همینطور بود، زیرا ما آمدیم از یک مواد جدیدتری استفاده کردیم، در حالی که آن‌ها مسئله را با روش‌های دیگری حل کردند. در روش ما، مواد ارزان‌تری استفاده می‌شود و خیلی به قیمت ارز ربطی ندارد چون می‌دانید که مواد پتروشیمی موادی هستند که متناسب با ارز قیمت‌گذاری می‌شوند و اینطور نیست که بگوییم مواد داخلی ارزان‌تر است.

 

●      آیا فروش یک محصول به صنایع مختلفی مثل صنعت خودرو، صنعت لوازم خانگی و یا صنایع دیگر متفاوت است؟

 

o       بله. حتماً متفاوت است. فروش ما به هر صنعتی که دانش بالاتری دارد، آسان‌تر است، چون در ‌آزمایش‌هایی که می‌گیرند، مثلاً مشخص می‌شود که استحکام ضربه‌ی ما دو برابر شده است. ولی یک سری از شرکت‌هایی، مثلاً در صنایع لوازم خانگی، هستند که مثلاً وقتی می‌خواهند مقاومت خراش را اندازه‌گیری کنند، می‌آیند و با کلید خش میندازند؛ به هر حال شاید روی این ماده و آن ماده خش بیفتد چون که ضد خش نیست و تنها مقاومت خراش آن افزایش یافته است، ولی چون عددی در دست ندارد که اندازه‌گیری کند، نمی‌تواند تصمیم‌گیری کند و وارد شود. شاید اگر کسی از بیرون نگاه کند، فکر کند که کار با آن انسان‌های سنتی که دانش ندارند، راحت‌تر است، زیرا با خود می‌گویند، این‌ها که نمی‌دانند، پس اگر ما به آن‌ها بگوییم که این کار را بکن، خیلی ذوق می کنند و انجام می‌دهند، اما معمولاً ما با کسانی که دانش دارند، خیلی راحت‌تر می‌توانیم کار ‌کنیم.

 

●      آیا شما به سمت صنایع هواپیمایی و هوافضا هم رفته‌اید؟

 

o       نه، ما به سمت آن‌ها نرفته‌ایم چون در صنعتی که ما کار می‌کنیم، بیشتر پلیمرهایی با مصرف عام هستند که ما آمده‌ایم و خواص آن‌ها را بهتر کرده‌ایم. در آن صنایع، معمولاً از ابتدا از پلیمرهای گران‌قیمت استفاده می‌کنند چون آن‌ها خیلی محدودیت قیمتی و رقابتی ندارند، فقط روی خواص تکیه دارند و برای پایه‌ی پلیمرهایشان از پلیمرهای با کارایی بالا استفاده می‌کنند.

 

●      شما چگونه منابع انسانی خود را پیدا می‌کنید؟ فرآیند جذب شما چگونه است؟ آیا سخت است؟ آیا آسان است؟

 

o       نگاه ما به منابع انسانی به این صورت است که منابع انسانی یک شرکت، بال‌های پرواز آن شرکت هستند. این بال‌ها باید بتوانند شرکت را توسعه دهند و اگر ضعیف باشند، قادر به انجام این کار نخواهند بود. من فکر می‌کنم که اصلاً یکی از بزرگترین وظایف مدیران عامل، انتخاب نیروهای انسانی مناسب است. انتخاب نیروی انسانی در شرکت ما به صورت شایسته‌ای صورت گرفته و به همین دلیل مناسب بودن نیرو بوده است که ما توانستیم تفویض اختیار کنیم تا خیلی از کارها در شرکت ما به صورت فرآیندی انجام شود؛ با این حال، نیروهای توانمند کم هستند و پیدا کردن آن‌ها سخت است.

 

●      آیا تعداد زیاد نیروهای فارغ‌التحصیل از دانشگاه‌ها باعث نشده است که پیدا کردن نیروی انسانی مناسب برای شرکت‌ها آسان شود؟

 

o       من در جایی خواندم که به طور اعجاب‌آوری تنها 20 درصد از علت موفقیت آدم‌ها در کارشان، مربوط به دانش آن‌ها است. برای اینکه شما در کاری موفق بوده و نیروی انسانی مفیدی باشید، 80 درصد از آن، هیچ ربطی به دانش شما ندارد. دانشگاه‌ها معمولاً تنها روی آن 20 درصد کار می‌کنند. با این شرایط، اگر بهترین خروجی علمی را هم داشته باشند، تنها 20 درصد از کار انجام شده است و 80 درصد دیگر آن، بحث کار تیمی، تعامل، خلاقیت، بازخورد دادن، دقت، تعهد و نوع نگرش است و البته آدم‌ها معمولاً در این‌ها مشکل دارند؛ به همین دلیل، پیدا کردن نیروی مناسب، واقعاً خیلی سخت است.

 

●      پس شما چه کار می‌کنید؟

 

o       در یک سری از دانشگاه‌ها و سایت‌ها فراخوان می‌دهیم. همین الآن هم ما می‌خواهیم سرباز امریه جذب کنیم و اگر کسی علاقه‌مند باشد، می‌توانیم او را به عنوان سرباز امریه جذب کنیم. همچنین ما همیشه به اساتید و دوستان هم می‌سپاریم تا اگر نیرویی را مناسب کار ما دیدند، به ما معرفی کنند. ما با تعداد زیادی از افراد مصاحبه می‌کنیم و از بین آن‌ها انتخاب می‌کنیم.

 

●      شکل ارتباط شما با اساتید چگونه است؟

 

o       خیلی از همکلاسی‌های ما، الآن اساتید دانشگاه شده‌اند و با اساتید قبلی هم دائماً در ارتباط هستیم.

 

●      آیا این ارتباط سازمانی است و کار تعریف شده‌ای برای انجام وجود دارد؟ یا اینکه در حد همین روابط شخصی است؟

 

o       در اصفهان، من عضو هیئت مدیره‌ انجمن صنایع پلیمر استان هستم. ما آمدیم و در انجمن پلیمر اصفهان، یک کلینیک صنعت پلیمر ایجاد کردیم که دفتر آن در دانشگاه اصفهان است. این کلینیک، به صورت سازمان‌یافته‌ای بین صنعت و دانشگاه، ارتباط ایجاد می‌کند و این باعث می‌شود که ما در آنجا جلسات مداومی را با اساتید داشته باشیم و از آن طریق به آن‌ها اطلاع‌رسانی کنیم.

 

●      آیا این رابطه، ربطی به شرکت شما دارد یا ارتباطی شخصی است؟

 

o       عضویت من در هیئت مدیره‌ آنجا از طریق شرکت و به عنوان مدیرعامل شرکت آریا پلیمر پیشگام می‌باشد که زیر نظر اتاق بازرگانی قرار دارد. من الآن عضو هیئت مدیره انجمن شرکت‌های دانش بنیان استان اصفهان و انجمن پلیمر اصفهان، هستم. خیلی وقت‌ها جرقه‌هایی در ان انجمن‌ها زده می‌شود، مشورت‌هایی می‌دهند، راهنمایی‌هایی می‌کنند و به ما کمک می‌کنند.

 

●      ده سال آینده، شرکت خود را چگونه می‌بینید؟ دوست دارید که چگونه باشد؟

 

o       ان شاء الله، ما حتماً جزء 10 شرکت و نشان تجاری برتر صنعت اکستروژن واکنشی آسیا خواهیم بود. حداقل به سه کشور مختلف صادرات خواهیم داشت و حتماً دفتر صادرات یا نماینده‌ صادراتی در آنجا خواهیم داشت و گردش مالی ما نیز قرار است که پس از گذشت هر سه سال، دو برابر شود.

 

●      شرکت شما سهامی خاص است. آیا این دید را دارید که روزی وارد بورس شوید؟

 

o       خیلی به آن فکر می‌کنم. اگر اقتصاد ما یک مقدار اقتصاد سالم‌تری شود که البته من دارم می‌بینم که این روند در حال شفاف‌تر شدن است، حتماً به آن سمت می‌روم. فکر می‌کنم که در سه سال آینده، کارهای آن را شروع کنیم و ان شاء الله در 5 سال آینده، پذیرش آن صورت گیرد.

 

●      آیا فکر می‌کنید تا آن موقع، ترازنامه‌های شما همه‌ ویژگی‌هایی که باید داشته باشند را خواهند داشت؟

 

o       همه‌ ترازنامه‌های ما، حسابرسی رسمی شده است. حسابرس‌های رسمی و معتمد بورس در حال حسابرسی کردن، هستند.

 

●      آیا رشد دو برابری طی هر سه سال، تا الان برای شما محقق شده است؟

 

o       الآن که خیلی بیشتر اتفاق افتاده است چون فروش ما در ابتدای کار خیلی کم‌تر بوده است و بعداً سخت‌تر خواهد شد. ولی مسأله این است که برای آینده، کار ما سخت‌تر می‌شود چون هرچه کار بزرگ‌تر شود، کار دشوارتر خواهد بود. ما در برنامه‌‌ی راهبردی‌ای که برای خود تدوین کردیم، از روش کارت امتیازی متوازن ([5]BSC) استفاده کردیم تا ببینیم که برای توسعه‌ی متوازن در آینده باید به چه مؤلفه‌هایی توجه کنیم؟ ما سه مؤلفه‌‌ی اصلی داریم که باید آن‌ها را در نظر بگیریم. یکی از آن‌ها، فرآیندهای داخلی خودمان است که باید خیلی به آن توجه کنیم.

 

●      چرا خیلی مهم است؟

 

o       زیرا وقتی شرکت‌ها رشد پیدا می‌کنند، به خاطر عدم شفافیت فرآیندهای داخلی، کارهایشان خیلی خوب انجام نمی‌شود و بازدهی آن‌ها خیلی پایین می‌آید و خودشان باعث نابودی خودشان می‌شوند. مثلاً از منظر رشد و یادگیری، همه، به خصوص مدیران ما، باید خیلی فعالیت کنند.

 

●      شما در این زمینه چه کار می‌کنید؟

 

o       مثلاً از منظر رشد و یادگیری، کتاب‌هایی را مشخص کرده‌ایم که مدیران ما باید حتماً بخوانند. در بحث رشد مدیران، مراکزی برای ارزیابی مدیران وجود دارد که می‌آیند و توانمندی‌ها و ویژگی‌های مدیران را ارزیابی می‌کنند و به آن‌ها نقشه‌ی راهی را می‌دهند که برای توسعه‌ی خودشان استفاده کرده و رشد کنند. ما تصمیم گرفتیم که امسال این دو را انجام دهیم و در کنار آن‌ها یک‌ سری شاخص‌های کمی هم مثل، رضایت کارکنان و شاخص‌های عملکردی گذاشته‌ایم که با این‌ها، می‌آییم و مدیرانمان را به سمت جلو حرکت می‌دهیم. مثلاً از آن‌ها می‌پرسیم وضعیت رضایت کارکنان شما چرا الآن اینگونه است؟ باید اینطور باشد. شما باید کار کنید. مطالعات مدیریتی، کانون ارزیابی مدیران و شاخص‌های ارزیابی عملکرد، سه مؤلفه‌‌ای هستند که ما باید آن‌ها را در نظر بگیریم.

 

●      الآن شما چند نفر در شرکت هستید؟

 

o       ما بیش از 30 نفر هستیم. یکی از اعضای هیئت مدیره‌ی انجمن شرکت‌های دانش بنیان، آقای مهندس باطنی، همیشه می‌گوید که مدیران شرکت‌های دانش‌بنیان از لحاظ مدیریتی مثل یک بچه‌ معصوم هستند. من توصیه می‌کنم که حتماً دانش مدیریتی خود را تقویت کنند چون اگر می‌خواهند به عنوان یک مدیرعامل عمل کنند، نقش آن‌ها نقش مدیرعاملی است و بحث فنی بودن آن‌ها یک چیز جانبی است. باید بروند و مطالعه کنند. باید بدانند که دانش‌های زیادی هستند که خیلی راحت می‌توان از این دانش‌ها و تجربیات استفاده کرد و لازم نیست که خودشان دوباره بروند و تجربه کنند. یکی از مشکلاتی که معمولاً بچه‌های فنی دارند، این است که دانش‌های علوم انسانی را دانش نمی‌دانند، بلد نیستند از آن استفاده کنند و نسبت به آن احساسی ندارند. من این را خیلی دیر فهمیدم. اگر زودتر می‌فهمیدم، شاید مراحل را خیلی زودتر پشت سر می‌گذاشتم.

 

●      خیلی ممنون. اگر نکته‌ای هست که فکر می‌کنید که می‌تواند برای شرکت‌هایی که می‌خواهند تازه شروع کنند، مفید است، لطفاً بیان کنید.

 

o       من فکر می‌کنم شرکت‌هایی که تازه می‌خواهند شروع کنند، مسئله‌ی اصلی آن‌ها باید این باشد که نگاه به درون داشته باشند و مشکلات را از درونشان پیگیری کنند. ما شدیداً از این عادتی که همه‌ مشکلات را به محیط خارجی نسبت دهیم، دوری می‌کنیم و برای همه‌ی مدیران خود هم این فرهنگ را ایجاد کرده‌ایم.

 

●      ممنون از وقتی گذاشتید.

 

لزوم توجه به همکاران کلیدی در طراحی مدل کسب و کار

شرکت پویا پلیمر تهران توسط بخش خصوصی ایران و با مشارکت شرکت Choi Synthesis Co از کره جنوبی در سال 1378 تاسیس شد. این شرکت نقش رابط بین صنایع بالا دستی پتروشیمی و صنایع پایین دستی پلاستیک را با تولید مستربچ و کامپاند ایفا می‌کند. در این مصاحبه به گفتگو با آقایان محسن هنریان، مدیر عامل و ناصر شیروان دهی، مدیر مالی سابق و مشاور این شرکت پرداخته‌ایم. این مصاحبه دارای محورهای مختلفی است که از جمله آنها می‌توان به این موارد اشاره کرد؛ سرمایه گذاری خارجی، انتقال دانش فنی، تدوین استاندارد مورد نیاز صنایع، صادرات، و درک نیاز مشتریان. مرور تجربیات این شرکت در همکاری با سرمایه گذار خارجی در قالب انتقال دانش فنی، اهمیت جایگاه همکار کلیدی در توسعه کسب و کار را به خوبی نشان می‌دهد و چالش‌های این مسیر را مشخص می‌کند.

 

مصاحبه با: آقایان محسن هنریان، مدیر عامل، و ناصر شیروان دهی مدیر مالی سابق و مشاور شرکت پویا پلیمر تهران؛

مصاحبه کننده: آقای دکتر علیرضا عالمی، مرکز کارآفرینی و شتابدهنده تهران سایت؛

 

 

● لطف کنید شرکت پویا پلیمر تهران و محصولات تولیدی این شرکت را به صورت خلاصه معرفی کنید.

 

o ما این شرکت را در سال 1378 به همراه مرحوم محمد حسین غنایی و یک گروه کره‌ای پایه‌گذاری کردیم. این شرکت با سرمایه‌گذاری مشترک تشکیل شد و با گرفتن مصوبه هیئت دولت کار را شروع کرد. ظرف مدت یک سال بعد از اینکه تفاهمات شکل گرفت، یعنی در سال 79، شروع به تولید کردیم. زمینه فعالیت هم، تولید انواع مستربچ[1] و کامپاند[2] است. شرکت کُره‌ای شریک ما در حدود40-45 سال در کشور کره جنوبی در صنعت پتروشیمی سابقه و تجربه داشته و هم با پتروشیمی‌ها و هم با شرکت‌های پایین‌دست پتروشیمی همکاری داشت. به همین دلیل شرکت ما از بدو تأسیس و سال اول تولید، در طیف گسترده‌ای از فعالیت‌ها با همکاری‌ یک سری از شرکت‌ها شروع به تولید کرد. ابتدا با پتروشیمی‌های اراک و تبریز شروع به همکاری کردیم. در همه‌ی زمینه‌ها در صنعت پلاستیک فعال بودیم، غیر از PVC که البته دانش آن را داشتیم ولی به دلیل متفاوت بودن سیستم تولیدش، به آن ورود نکردیم. شغل ما به نحوی تکمیل کننده محصولات پتروشیمی برای صنایع پایین دستی در زمینه پلاستیک، از جمله لوله، بسته بندی، لوازم خانگی، خودرو و صنایع مرتبط با پلاستیک است، یعنی واسط بین پتروشیمی و صنایع پایین دست هستیم.

 

 

● شما شرکت را با این سرمایه مشترک ثبت کردید و یا شرکت داشتید و دنبال سرمایه‌گذار می‌گشتید؟

 

o شرکت ما از ابتدا بدین صورت شکل گرفت. سهم شریک کُره‌ای 25 درصد است. بخشی از سرمایه‌ی آن‌ها دانش فنی و بخشی هم ماشین‌آلات بود.

 

 

● شما چگونه شرکای خودتان را پیدا کردید؟

 

o ما با شریک دیگرمان، مرحوم محمد حسین غنایی، در ایران در زمینه واردات مستربچ همکاری داشتیم. شرکای ما در کار تولید لوله بودند و به نحوی در این صنعت آشنا بودیم، ولیکن مواد اولیه آن را وارد می‌کردیم. از آلمان و کره وارد می‌کردیم. به همین دلیل ما شناخت کافی در این صنعت داشتیم.

 

 

● پس کار اولیه شما واردات این محصولات بود و بعد با توجه به این ارتباطاتی که داشتید به فکر تولید در این زمینه افتادید؟ چرا اصلاً به فکر تولید افتادید؟

 

o آن زمان ما با صنعت لوله کار می‌کردیم و متوجه نیاز و مصرف مواد اولیه لوله در کشور بودیم و آن زمان عمده‌اش به صورت مستربچ مشکی از خارج وارد می‌شد و پتروشیمی‌های تولید کننده ما در داخل هم فقط اراک و تبریز بود. این جرقه‌ای برای تولید شد و ما اولین کارمان را در سال 84 با اراک شروع کردیم و سه سال پیوسته به این شرکت one pack مشکی می‌دادیم و این شرکت P80 مشکی برای لوله تولید می‌کردند. برای همین، در شرایطی که بیشتر مواد اولیه آماده، انرژی ارزان، کارگر ارزان، مصرف کننده و بازار موجود باشد، پتانسیل خیلی ایده‌آل بود و شریک کُره‌ای ما به آن خیلی علاقه‌مند بود. بازار مصرفی بزرگی در اطراف ما وجود دارد، یعنی آسیای میانه، خود روسیه، آفریقا و بعد هم ایران، و اینکه ما در مرکز نفت و پتروشیمی هستیم. به جای اینکه نفت خام از اینجا خارج شود، بعد تولید صورت بگیرد و برگردد، ما خودمان در ایران این حرکت را زدیم که همین الآن هم خیلی عقب هستیم. ما هر وقت به عسلویه می‌رویم و بر می‌گردیم، نماینده شرکت کُره‌ای می‌گوید باید به جای همه‌ی این کویرهای اطراف پتروشیمی، واحدهای تولید محصولات تکمیلی پتروشیمی باشد و از همین کنار به آفریقا و خاور دور صادر شود. کشور کُره یک قطره نفت ندارد ولی یک واحد تولیدی آن روزی یک میلیون بشکه نفت از ایران در زمانی که تحریم نبود خرید می‌کرد. یعنی عدد و رقم‌های نجومی مطرح است. ولی خب در هر صورت ما مسا‌ئل دست و پا گیر خودمان را همیشه در این مملکت داشته‌ایم، مثل مدیریت ضعیف و تعویض سیستم مدیریت در هر هشت سال. حالا خدا را شکر ما در این شرایط از حدود 9-8 سال پیش که صادرات را شروع کردیم، فکر می‌کنم امسال حدود 25 تا 30 درصد از تولید ما صادر می‌شود. در منطقه حدود 7 تا 8 سالی هست که ما را به عنوان یک برند می‌شناسند و محصولات ما در آنجا معروف شده است.

 

 

● شرکت شما سهامی خاص است، آیا رویکرد شما به این سمت هست که بخواهید وارد بورس و سهامی عام بشوید؟

 

o به این زودی‌ها نه. چون سهامداران سهامشان را دوست دارند و نمی‌خواهند با کسانی دیگر شریک شوند. (با خنده)

 

 

● به جز آن دانش فنی که در ابتدا (در حدود 20 سال قبل) خریدید، دانش فنی‌تان را چگونه توسعه دادید و ارتباطتان با دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی چگونه بوده است؟

 

o ما اصلاً از همان روز اول با مشورت دکتر نازک‌دست، که استاد پلیمر دانشگاه امیرکبیر بودند، به کشور کُره رفتیم و از ابتدای همکاری ما با دانشگاه در کنار ما بوده‌اند. اکثر بچه‌هایی که در شرکت حضور دارند، در اصل دانشجوهای پلیمر دانشگاه امیرکبیر هستند که از بعد از خروج از دانشگاه در مجموعه‌ی ما شروع به فعالیت کرده‌اند. حتی یکسری از آن‌ها با ما همکاری داشته و رفته‌اند. واحد R&D فعالی هم داریم.

 

 

● شما تجربه خرید دانش فنی هم داشته‌اید؟ مثلا اگر شرکتی یک محصول و یا دانش را توسعه دهد، تجربه این را دارید که شما از آن‌ها دانش فنی خریداری کرده و به شرکت اضافه کرده باشید؟

 

o تا حالا اتفاق نیفتاده ولی ما آمادگی آن ‌را در صورت ارائه داریم.

 

 

● الآن کلاً منابع انسانی شرکت چند نفر است؟

 

o ما در حدود 160 تا 170 نفر پرسنل داریم. چیزی در حدود ۲۰ نفر فقط در واحدR&D و QC فعالیت دارند که در ساختمان کارخانه مستقر هستند. هیچ واحدی مثل ما این تعداد شاغل در این واحد ندارد. حدود 10 تا ۱۵ نفر در بخش بازاریابی و فروش، حدود ۲۵ نفر در بخش بازرگانی و اداری و مالی که در مرکز مستقر هستند. از این 170 نفر، حدود 145 نفر در کارخانه هستند که شامل واحدهای تولید، خدمات تولید، انبار و غیره هستند.

 

 

● ارتباط شما با نانو از کجا و چگونه شکل گرفت؟ ارتباط شما چگونه بوده‌ است؟

 

o تقریباً از ۵ سال پیش بود که با نانو ارتباط برقرار کردیم. دو طبقه (گرید) از محصولات تولیدی ما با فناوری نانو هستند که مواد اولیه‌ی آن‌ را در ابتدا از کشور کُره وارد می‌کردیم و بعدها چون نهایتاً جزو شرکت‌های تولید کننده مواد نانو بودیم با ستاد نانو ارتباط برقرار کردیم و هم‌چنان با آن‌ها در ارتباط هستیم. در ابتدا چون مواد اولیه در ایران تولید نمی‌شد از کُره وارد می‌کردیم و بقیه محصول را خودمان توسعه دادیم و در اصل دانش فنی خودمان است.

 

 

● ساختار حقوقی شما فقط یک شرکت است یا مجموعه‌ای از شرکت‌های زیرمجموعه به صورت هلدینگ دارید که یکی از آن‌ها همین پویا پلیمر تهران است؟

 

o شرکت اصلی ما پویا پلیمر است. منتها الآن یکی دو شرکت بازرگانی جانبی داریم. شرکت پویا پلیمر عملاً شرکت مادر است. در کنار این، یک شرکت در شازند اراک داریم که ۹۳ درصد از مالکیت آن از آنِ شرکت پویا پلیمر است که آن هم یک شرکت تولیدی است که به صورت آزمایشی شروع به کار کرده‌ است و تا پایان سال با ظرفیت 14000 تن در مصرف کامپاند تکمیل می‌گردد.

در شرکت‌هایی در خارج از کشور نیز سرمایه‌گذاری کرده‌ایم. یک شرکت بازرگانی در قزاقستان داریم. یک شرکت تولیدی در ازبکستان نیز در حال راه‌اندازی داریم که سرمایه‌گذاری آن‌ها برای شرکت پویا پلیمر است. مثلاً ما یک شرکت بازرگانی داریم که 45 درصد از آن برای پویا پلیمر است و مابقی آن هم برای مدیران و یا مدیران اجرایی میانی شرکت و سهام‌داران است.

 

 

● بحث تحریم در این رابطه تأثیر نگذاشته است؟

 

o نه، چون در بخش خصوصی بوده است. به هر حال در جاهایی امتیازاتی داریم ولی خب بعضی جاها دستمان بسته است و آن‌ها هم این شرایط را دارند. ولی فعلاً بحث خاصی در این رابطه پیش نیامده است و فکر می‌کنم ما تنها شرکت با سرمایه‌گذاری مشترک هستیم که دوام آورده است.

 

 

● آیا کل سرمایه شرکت از آنِ خود شماست یا از روش‌های تامین سرمایه مانند وام‌ها، صندوق‌های سرمایه‌گذاری یا دولت استفاده شده است؟

 

o عمدتاً درون‌زا است و ما برای کمک به جایی مراجعه نداشته‌ایم. به جز کمک اخیر معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری که برای تأمین سرمایه در گردش ما بوده است که شامل 10 میلیارد تومان است. یک طرح توسعه‌ای هم در شرکت پویا پلیمر داریم که درخواست آن را داده‌ایم و امیدواریم که به زودی به انجام برسد.

 

 

● برای توسعه شرکت، بیشتر به دنبال افزایش تولید و بالا بردن مقیاس تولید محصولات هستید یا بیشتر دنبال تنوع در محصولات هستید؟

 

o هر دو به صورت همزمان. در حال حاضر روزی نیست که پرسنل به دنبال یک نو‌آوری جدید نباشند. هم‌اکنون ما در بخش لوله با توجه به نیاز بخش کشاورزی، دو سه نمونه محصول جدید در دست تولید داریم که در زمینه آبیاری قطره‌ای هستند.

 

 

● چگونه نیازها را شناسایی میکنید تا مشخص کنید در چه زمینه‌هایی وارد ‌شوید؟

 

o با توجه به ارتباطی که با مشتریان داریم و نیز تقاضایی که از ما می‌شود. مثلاً شریک کُره‌ای یک پیشنهاد می‌دهد که جنس جدیدی برای فلان صنعت آمده است که ما شروع به تولید آن می‌کنیم. شرکت‌های کامپاندی که در ایران فعالیت دارند، عمدتاً تک محصولی هستند و یا در ۵ الی ۶ طبقه (گرید) خاص فعالیت دارند. مثلاً یک مورد از آن‌ها محصولات رنگی تولید می‌کند. چند شرکت در ایران هستند که کار مستربچ مشکی تولید می‌کنند که برای تولید لوله و کاربردهای مختلف آن مورد استفاده است. پویا پلیمر یک استثنا در ایران است که در زمینه محصولات کامپاندی در بازار ایران ورود کرده است. ما بالغ بر ۳۰۰ طبقه (گرید) محصول داریم که در خط تولید هستند. ما در حال توسعه هم در بُعد کمی هم در بُعد کیفی گریدهایمان هستیم.

 

 

● این مورد کار شما را پیچیده نمی‌کند که هم تعداد محصولات را زیاد کنید و هم حجم تولید آنها را افزایش دهید؟

 

o پیچیده هست ولی ما اکنون به این قضیه ورود کرده‌ایم، مثل کلینگ[3] مستربچ که در خاورمیانه وجود ندارد و ممنوع است. یک مورد دیگر مانند استیل پایپ کوتینگ (SPC) که برای پوشش‌دهی لوله‌های نفت و غیره مورد استفاده است که این را قبلاً ‌لوله‌سازها وارد می‌کردند، حالا ما و چند واحد دیگر، آن نیاز که چیزی در حدود 140 هزار تن بود را خودمان تأمین می‌کنیم. آن نیاز را ما به تبع ذات کارمان و ارتباطی که با صنعت داریم، مشاهده می‌کنیم.

 

 

● چقدر از کار شما در سطح جهانی به صورت نو‌آورانه است و یا چقدر از آن مشابه محصولات شرکت‌های دیگر است؟

 

o ما از روز اولی که شروع کردیم، یک مورد پرکننده (فیلر) مستربچی بود که گونی‌باف‌ها وارد می‌کردند. در ۲ درصد از تولید نخشان (در بحث سفت شدن آن) مورد استفاده قرار می‌دادند. در آن زمان که مواد پلیمری کیلویی 400 تومان بود، این‌ها کیلویی ۱۰۰۰ تومان از کشورهایی مانند کُره، فرانسه یا تایوان وارد می‌کردند. ما اولین طبقه (گرید) که تولید کردیم با توجه به دانشی که داشتیم، کیلویی حدود ۲۵۰ الی 260 تومان به بازار عرضه کردیم، چون 80 درصد آن پرکننده (فیلر) بود. ولی چون گونی‌باف‌ها مجبور به مصرف آن بودند، دو و نیم برابر زمینه پلیمر خریداری می‌کردند. حالا به تَبَع این، در صنعت فیلم، در صنعت لوله و یا در هرکدام از این موارد، ما بر اساس آن دانش کار می‌کردیم. حالا ما یک محصولی داریم در بخش بسته بندی که در این بخش ضعف شدیدی در کشور داریم. همین الآن ما موادی را وارد می‌کنیم که در بخش بسته‌بندی سبزیجات، سیفی‌جات، گوشت و غیره مورد استفاده است. این بسته‌ها یک افزودنی دارند که ماندگاری محصول را افزایش می‌دهد. شاید تا یک ماه دیگر این محصول را تولید کنیم که ماندگاری سبزیجات و سیفی‌جات را چه برای مصرف داخلی و چه برای صادرات (بخشی که بسته‌بندی در آن بسیار مطرح است) به شش روز می‌رساند. فکر کنید محصولی را به کشور روسیه صادر کنیم (صادرات به آسیای میانه و روسیه خیلی داریم) حالا در مسیری که به مقصد برسد، با وسایل یخچال‌دار، چیزی حدود 20 تا 30 درصد آن ضایع می‌شود. در صورتی که این بسته‌بندی یک پوشش معمولی دارد ولی از ضایع شدن آن جلوگیری می‌کند. چون این یک چیز جدیدی است، در دستور کار است و چون در حال حاضر وارد می‌شود، ما به دنبال تولید آن هستیم.

 

 

● این موارد را خود شما به عنوان مدیران شرکت پیدا می‌کنید یا به صورت یک فرایند خاص در شرکت با ارتباط با مشتری شکل می‌گیرد؟ شما در شرکت‌تان سازوکاری برای یادگیری از مشتری دارید یا اینکه خود شما به عنوان مدیران شرکت با ارتباطاتی که دارید این موارد را استنباط می‌کنید؟

 

o مثلاً طرف (به فرض سیفی‌جات کشت می‌کند) می‌گوید که من فیلمی می‌خواهم که ماندگاری نایلونی که روی محصول می‌کشم یا فیلم گلخانه بالا برود. ما در این زمینه با وزارت کشاورزی همکاری‌هایی داشته‌ایم. یک همایش برگزار کردیم در ارتباط با فیلم گلخانه، روی سایه‌افکن‌هایی (شیدهایی) که در حال حاضر مطرح هستند. چون کشور ما بحران دارد، ما در حال تعریف کردن استاندارد سایه‌افکن‌ها (شیدها) با وزارت کشاورزی هستیم. این‌ها مواردی هستند که ما بر اساس نیاز مشتری، وقتی مشکل خود را بازگو می‌کند، با توجه به تجربه و دانشی که موجود هست و با توجه به اعلام نیاز، متوجه می‌شویم و شروع به کار بر روی آنها می‌کنیم. به صورت اتوماتیک و با توجه به سرویس بازاریابی ما و سرویس خدمات پس از فروش، با مشتری ارتباط داریم و میفهمیم که مثلاً مشتری‌ها در بحث چاپ مشکلاتی دارند. مثلا یک شرکت مشکلی در تولید جلد برای تولید کلاسور در مورد مواد PP دارد. در مورد کلاسور، چون پلیمر تنها است، معضلی که دارند این است که بعد از مدتی خم می‌خورد که این مشکل غیر از بحث چاپ است. موادی از ما خواسته‌اند که چند سال پیش تولید کرده‌ و به آن‌ها تحویل داده بودیم و می‌گفتند به خاطر اختلاف وزن توجیه ندارد ولی حالا خودشان تماس گرفته‌اند که این کلاسورها دارد جایگزین کاغذ می‌شود که روی آن نیز می‌توان نوشت. چون فرمولی که ما داریم این قابلیت را دارد که بشود روی آن نوشت ولی روی خود پلیمر نمی‌توان راحت نوشت. خب این از آن چیزهایی است که تقاضا از آن ‌طرف می‌رسد، تجربه‌ی خودمان به‌علاوه دانش فنی شریک کُره‌ای‌مان با آن چیزی که در آن شرکت متقاضی مصرف می‌شود، می‌آیند و آن‌ها ‌را فرموله می‌کنیم. شاید یک چیزی حدود ۶ ماه طول بکشد تا ما به نتیجه و محصول دلخواهمان برسیم.

 

 

● من اینجا یک تفکیکی داشته باشم، شما یک اشاره به جهاد کشاورزی و یک اشاره به بحث کلاسور داشتید. جنس این‌ها فرق دارد. آن‌ها شرکت دولتی و رابطه شما B2G[4] است و این‌ها شرکت هستند و رابطه شما B2B[5] است.

 

o نه ما B2G نداریم. ما با وزارت جهاد کشاورزی برای ایجاد استاندارد فیلم‌های گلخانه‌ای (به خاطر تسهیلات 80 درصدی دولت) یک گروه تشکیل دادیم، متشکل از پویا پلیمر، فیلم‌سازها، سازه سازها و مصرف‌کننده‌ها (خریدارها). ولی وزارت کشاورزی با کمک ما استاندارد فیلم گلخانه را تدوین کرده‌ است. فردا روز که وزارت کشاورزی بخواهد به یک گلخانه‌ای تسهیلات بدهد، می‌گوید باید این فیلم استاندارد را بخرید. ما فقط افزودنی را به فیلم‌ساز می‌دهیم. عملاً این کسب و کاری است که برای فیلم‌سازها است. ولی باز فیلم‌سازها، ضد مه (آنتی‌فاگ) و UV را از ما تحویل می‌گیرند. از وزارت جهاد کشاورزی خواهش کردیم که ریاست این کمیسیون را برعهده بگیرد. هزینه‌ی آن‌ را نیز خودمان تقبل کردیم. عملاً این همایش دو روزه‌ای که سه سال پیش (سال 1395) در دانشگاه امیرکبیر برگزار کردیم و از تمام دنیا دعوت کردیم، بانیان آن، وزارت جهاد کشاورزی، ما، چند شرکت پتروشیمی و به همراه شرکت‌هایی که فیلم گلخانه‌ای تولید می‌کردند بودند. اما در رابطه با تمام این‌ها وزارت جهاد کشاورزی گفت که یک ریال هم بودجه نداریم! در صورتی که وظیفه‌ی آن‌ها بود که بودجه را تأمین کنند. همین موضوع نوشتن استاندارد فیلم‌های گلخانه‌ای موردی است که وظیفه ملی را می‌طلبد و وظیفه یک شرکت خصوصی نیست که هزینه کند و استاندارد بنویسد. پویا پلیمر با شرکت‌های همکار، هماهنگ کرده و استاندارد را نوشتیم و تدوین شد. نهایتاً ‌هزینه‌ی آن‌ را نیز از جیب خودمان پرداخت کردیم. البته ما کاری به این مسائل نداریم. ما بیشتر حمایت دولتی آن‌ها را نیاز داریم. وقتی که به کشاورز بگویند که به جای اینکه پوشش مورد نیازت را از کسی بخری که محصولش تک لایه است و متری 10 تومان می‌دهد، از آن پوشش با دوام‌تر با اینکه متری 18 تومان است بخرد و این را به او تکلیف کند، هم کشاورز اینجا متضرر نمی‌شود و هم اینکه یک مورد استاندارد جایگزین شده است. چراکه به مرور زمان کشاورزها آگاهی پیدا می‌کنند. ولی در مرحله اول کشاورز به دنبال ارزان خریدن است. در صورتی که آن فیلم ۳ سال دوام می‌آورد و فیلم تک لایه 1 سال دوام می‌آورد. بعد از آن هم کیفیت آن چیزی که در گلخانه با پوشش تک لایه به عمل می‌آید، زمین تا آسمان با محصولی که زیر پوشش استاندارد باشد متفاوت است.

 

 

● چرا محصول متفاوت است؟ به خاطر بحث UV؟

 

o یو وی، ضد مه (آنتی‌فاگ)، نوع ترکیباتش، ضد سمومی که داخل آن می‌زنند، گوگرد و تخریبی که در آن ایجاد می‌شود، همه این موارد و هزار و یک فاکتور دیگر هست. ما چندین نوع تولیدکننده فیلم در داخل بازار ایران داریم. یک‌سری بصورت زیرپله‌ای فعالیت دارند، ارزان‌سازی می‌کنند، مواد بازیافت شده استفاده می‌کنند، مواد ارزان استفاده می‌کنند، UV مناسب استفاده نمی‌کنند و نهایتاً فیلمشان ارزان تمام می‌شود. ولی کشاورزها کاری به این ندارند و تصورشان این است که فیلم‌ها با هم فرقی نمی‌کنند. خب خیلی از این‌ها عمدتاً تجربه اولیه را ندارند و سعی می‌کنند ارزان و بدون استاندارد بخرند. تلاش ما این بوده که نهایتاً شرکت‌هایی که کار استاندارد انجام می‌دهند و دستگاه‌های چند لایه دارند در قالبی بتوانند مهر استاندارد بگیرند. این که ‌فرآیندشان چگونه باشد، مشخصات موادشان چگونه باشد، از چه UVای استفاده ‌کنند، و این جور موارد را نهایتاً به صورت استاندارد در آوردیم. UVها را خودمان طراحی کرده‌ایم. هر نوع آب و هوایی نوع خاصی پوشش و فیلم می‌خواهد. مثلاً در جایی که سرما زیاد باشد باید یک فرمول داشته باشید، جایی که تابش آفتاب زیاد است یک فرمول دیگر، جایی که رطوبت دارد هم یک فرمول دیگری نیاز است. خب ما در ایران، چهار نوع آب و هوا را داریم. در آن زمان می‌گفتند مثلاً پلاستیک تهران چون در اینجا جواب داده و همه می‌گویند که خوب است پس برای شمال هم خوب است. به همین خاطر ما الآن همه این موارد را داریم تفکیک می‌کنیم که این مواد با این خواص برای مثلاً منطقه جیرفت که تابش آفتابش اینگونه است، بهتر هست و این UV با این درصد مناسب است.

 

 

● شما این را به کشاورز مشاوره هم می‌دهید یا فقط در قالب استاندارد آورده شده است؟

 

o در استانداردها آورده شده است و در بخش مشاوره، عملاً آموزش را ما نمی‌دهیم و این فیلم‌ساز است که به کشاورز آموزش می‌دهد که فیلم پوشش را به او می‌فروشد. ولی بالأخره ما در استاندارد تعریف کرده‌ایم و بعد هم خودمان اکنون یک تیم داریم که با وزارت جهاد کشاورزی همکاری می‌کنند. الآن در حال استانداردسازی برای سایه‌افکن‌های (شیدهای) گلخانه‌ای هستیم که هر منطقه‌ای (مثلاً جیرفت) چه نوع سایه‌افکنی (شیدی) استفاده کند و تمام استانداردهای این را خودمان تهیه کرده‌ایم.

 

 

● چه مدت است که بحث استانداردسازی را اجرا می‌کنید؟

 

o از ابتدا این کار را می‌کردیم. ولی 20 سال پیش که ما شروع کردیم، بحث بحران آب و کشت گلخانه‌ای اصلاً نبود. الآن 5-4 سال است که خود دولت به این نتیجه رسیده است که اگر به این مورد ورود نکند، فاتحه مملکت خوانده است. چون دیگر مخازن آب سفره‌های زیر زمینی تمام شده است. باید کشت فضای باز به کشت گلخانه‌ای وارد شود و یا مثلاً در کشت‌های نواری (تِیپ) مثل کشت پنبه و یا ذرت در کشت‌های فضای باز، الآن به سراغ لوله‌های نواری یا لوله‌های قطره‌ای می‌روند (دولت 80 درصد یارانه می‌دهد) که به حالت کشاورزی پیشرفته است. خب الآن ما فرمول دو موردش را بدست آورده و با دو شرکت پتروشیمی در ارتباط هستیم. یعنی می‌خواهم بگویم در حال حاضر ۷ الی ۸ مورد را به صورت همزمان در جریان داریم و هرکدام هم در یک صنعت خاص است.

 

 

● پس مشتری شما نه دولت است و نه کشاورز؟

 

o بله، ما به تولیدکننده (واسطه‌ها) می‌فروشیم و واسطه‌ها نیز با کشاورزها در ارتباط هستند. آن‌ها مستربچ را از ما خریداری می‌کنند.

● این محصولات نمونه خارجی هم دارد؟ قیمت آن‌ها چطور است؟

 

o بله، در حال حاضر هم کلی در حال واردات هستند! دولت با توجه به نیاز داخل کشور (علیرغم تعداد کافی تولیدکننده‌های داخلی) تعرفه‌ها را پایین نگه ‌داشته و گفته باید فیلم‌سازها تعهد بدهند. در حال حاضر مشکلی که داریم پتروشیمی‌ها هستند که برخی از مواد را ندارند و باید بخشی از نیاز وارد شود. ولی بالأخره این موضوع جا می‌افتد، چون روز به روز نیاز کشور در حال بالا رفتن است. از این طرف کشاورز هم بعد از چند مرحله آزمون و خطا می‌فهمد که اگر چیزی را با قیمت پایین خریده است، محصول او زود خراب می‌شود.

 

 

● شما چقدر با تولید کنندگان چالش دارید تا آن‌ها را مجاب کنید که الآن این افزودنی که در فیلم‌ها استفاده می‌کنند و از خارج وارد می‌کنند را از شما که محصول داخلی آن را دارید بخرند؟

 

o در طول این دو سه سال و بعد از همایشی که داشتیم، هم خود تولیدکننده‌های فیلم که انتظار دارند که جوابش را از کشاورز بگیرند، و هم خود کشاورز الآن دارند به این باور می‌رسند که محصول ما با کیفیت است. زمانی که وضعیت ارزی مناسب نباشد، هم خود دولت برای طرح‌های ملی‌اش و هم خود شرکت‌های مصرف‌کننده به شرکت پویا پلیمر و یا هر شرکت کامپاندی که توانایی تولید را دارد، مراجعه می‌کنند که بخواهند این ‌را داخلی‌سازی کنند. بحث ارزی خیلی مهم‌تر از بحث نیاز است. چون در آن‌جا باز بحث انگیزه‌های فردی هم در واردات تأثیرگذار است.

 

 

● آیا شما در کار خودتان هم درگیر استاندارد خاصی هستید که برای شما چالش ایجاد کرده باشد؟

 

o ما در بخش غذایی که تمام این‌ها باید طبقه (گرید) غذایی باشد، پیگیری کرده و از سازمان غذا و دارو تأییدیه بهداشتی آن را می‌گیریم. تنها استاندارد اجباری که ما در محصولات تولیدی‌مان داریم، بحث طبقه (گرید) غذایی بودن یا به اصطلاح قابل مصرف در صنایع غذایی بودنش است. چه در بسته‌بندی و چه در سایر موارد، عمده‌ی آن همین است. سایر موارد تابع استاندارد خاصی نیست مگر استانداردهایی که خودمان در حال پیگیری هستیم. استاندارد مستر بچ لوله، استاندارد فیلم گلخانه که خودمان پیگیر هستیم تا استاندارد شود، تا اگر جنس بی‌کیفیتی تولید شد از رده خارج شود. دنبال این امر هستیم.

 

 

● شما به صنعت کشاورزی اشاره کردید. احتمالا طیف صنایعی که با آن‌ها در ارتباط هستید باید خیلی گسترده باشد. آیا تمرکز و یا علاقه خاصی به یک صنعت دارید؟

 

o ما مواد اولیه تولید می‌کنیم، و تولید این‌ها با یکسری خط‌های یکسان است. به همین خاطر ما باید هر روز دنبال توسعه محصولات جدید باشیم. ما از روز اول که کارمان را شروع کردیم، جزو اولین‌ها بودیم و همیشه پیشرو بودیم. در هر صورت در این صنعت به این گستردگی و به این حجم تنوع در صنعت‌های مختلف، می‌توانم به صراحت بگویم تنها واحدی هستیم که با همه‌ی صنعت پلاستیک در ارتباط هستیم.

● شما الآن به چه کشورهایی صادرات دارید؟

 

o کل آسیای میانه، یک زمانی اروپا را داشتیم ولی الآن تحریم هستیم. کانادا داشتیم. به ترکیه داشته و هم‌اکنون نیز داریم. روسیه و اکراین نیز داریم. همین الآن هم ما پیوسته صادرات داریم، حتی برای اکراین، منتها مشکلات و هزینه‌های مالی و سرباری که برای ما دارد، رقابت را خیلی سخت می‌کند. بعد هم شما مثلاً ترکیه را ‌بینید، تولیدات با حجم بالا و با تسهیلات و امکانات مختلف که دولت‌هایشان برای آن‌ها فراهم می‌کنند. ما اینجا متأسفانه دچار خودتحریمی هستیم. خودتحریمی ما بدتر از تحریم آمریکا است! به مراتب بدتر است. حالا یا خواسته یا ناخواسته، یا عمدی یا غیر عمدی باشد. ما اتفاقاً اخیرا یک جلسه در رابطه با تعرفه‌ها داشتیم. مثلاً تعرفه‌های مستربچ 26 درصد و تعرفه کامپاند 15 درصد است. خب اینها هم هر دو یک شکل است و وارد کنندگان در گمرک، بارشان را در رده پایین‌تر تعریف می‌کنند و وارد می‌کنند. وزارت صنایع دنبال این بود که این تعرفه‌ها را پایین بیاورد. یک چیزی حدود شاید 8-7 هزار تن در سال مستربچ یا کامپاند وارد کشور می‌شود. یک مقدارش کامپاند برای کابل‌های فشار قوی است، چون تنها چیزی که در ایران تولید نمی‌شود مربوط به کابل‌های فشار قوی است. ولی کابل‌های ولتاژ پایین و مخابراتی تولید می‌شود. من به آن‌ها گفتم که در دنیا اولین چیزی که در دولت‌ها برای حمایت از تولید داخلی انجام می‌دهند، بالا بردن تعرفه‌هاست. شما این‌جا می‌خواهید چیزی حدود 500 تا 600 هزار تن ظرفیت تولید را برای 8-7 هزار تن فدا کنید. خب بیایید 8-7 هزار تن را مستثنی کنید. چون این‌ها در گمرک که به آزمایشگاه می‌رود، مواد را تعویض می‌کنند. گفتم شما بیایید حتی اگر یکسری چیزها تولید نمی‌شود، ولی کل را فدای جزء نکنیم، جزء را فدای کل کنیم. بعد از آن، تعرفه که چیز خاصی نیست. تعرفه حداقل کاری است که دولت ها وضع می‌کنند و این وظیفه دولت‌ها است. به همین خاطر آزرده خاطر شدند. گفتم شما با این خودتحریمی بدتر از آمریکا هستید، چون شما خواسته یا ناخواسته 4 یا 5 تولیدی‌ای هم که در این شرایط بحرانی کار می‌کنند، به مرز نابودی می‌کشانید.

 

 

● شما بعد از 20 سال چند درصد از سهم بازار ایران را توانسته‌اید تصاحب کنید؟

 

o نمی‌توان به صورت دقیق گفت. چون بازار روز به روز در حال توسعه است ولی من فکر می‌کنم در صنعت لوله، در کشاورزی یا فاضلاب و آبیاری 60-50 درصد مصارف لوله‌ای را ما تأمین می‌کنیم. ما در جاهایی مشتریان‌مان را به دلیل عدم وجود ظرفیت کافی رد می‌کنیم! اینکه ما چقدر در صنعت فیلم را تأمین می‌کنیم یک مقدار ابهام دارد. چون واقعاً ‌یک مطالعه اساسی نیاز دارد. در کل حدود 170 شرکت در انجمن مستربچ و کامپاند هستند که از بین آنها می‌توانیم 10 تا 15 مورد را شرکت بزرگ معرفی کنیم که در حد بالای 20 هزار تن تولید دارند و یا کمتر از آن، و میزان تولید بقیه شرکت‌ها زیر هزار تن یا زیر 500 تن هست.

 

● رقبای خارجی معمولاً از کجا می‌آیند؟

 

o از ترکیه. ترکیه در شرایطی با ما رقابت می‌کند که هزینه انرژی‌اش چندین برابر ماست، مواد اولیه‌اش را از پتروشیمی‌های ایران، عربستان یا آمریکا تأمین می‌کند. مواد اولیه از ایران خیلی می‌رود. 7-6 میلیون ظرفیت مصرف دارد و فقط یک میلیون را خودش تولید می‌کند. 6 میلیون تن باقی مانده را وارد می‌کند. هزینه کارگرش 5 برابر ماست. ولی به دلیل شرایط خاص پتروشیمی‌های ما باید قیمت‌ها را با نرخ جهانی یا به خاطر تحریم باید ارزان بفروشند اما در داخل کشور دستشان باز است و در بورس عرضه می‌کنند که قیمت حدود 20 تا 30 درصد بالاتر می‌رود. بارها گفتیم بیایید مواد اولیه محصولات صادراتی ما را هم که مشخص است فرمول آن چیست، به نرخ جهانی که می‌فروشید به ما بدهید. بارها و بارها در جلسات انجمن و پتروشیمی‌ها این بحث مطرح شد، منتها هرکسی راه خودش را دارد می‌رود.

 

 

● چه درصدی از تولید شما صادر می‌شود؟

 

o امسال هدف‌مان این بود که به 50 درصد برسد. ولی الآن بین ۲۰ تا 30 درصد داریم که قطعاً بالاتر می‌رود.

 

 

● چرا به این حجم نرسیده است و این اختلاف به خاطر چیست؟

 

o یک بخشی از آن تعهدات داخلی ما بوده است و از طرفی صادرات همیشه با فروش داخلی باید یک توازنی داشته باشد که اگر زمانی روی صادرات تمرکز کنید و اگر اتفاقی بیافتد، آن‌وقت بازار داخلی را از دست می‌دهید. ما می‌خواهیم هم بازار داخل و هم صادرات داشته باشیم. یک مقدار هم مشکل ظرفیت داشتیم که انشاءالله تا بعد از عید و با راه افتادن خط تولید جدید برطرف می‌شود. تا پایان سال فکر می‌کنم که نزدیک 30 درصد برسد. ما الآن 27 تا 28 درصد هستیم که امیدوارم به 30 درصد برسیم. هدف‌گذاری امسال ما روی 50 درصد بود، منتها خب ما امیدوار بودیم که طرح توسعه ما زودتر عملیاتی شود. اگر عملیاتی می‌شد، ما سفارشات تحویل نشده زیاد داریم (هم داخلی و هم خارجی) امیدوار هستیم انشاءالله سال ۹۹ مشکلی نداشته باشیم.

 

 

● ماشین‌آلات جدید برای خط تولید از کجا وارد می‌شود؟

 

o از کُره.

 

 

● از طریق شریک کُره‌ای است یا نه ارتباطی با این‌ها ندارد؟

 

o نه، این‌ها خط‌هایی هستند که مورد تأیید ما هستند. البته شریک ما در این قضایا کمک می‌کند. ظرفیت جدید ما در حال راه‌اندازی با ظرفیت اولیه 1000 تن در ماه است. سال بعد قطعاً ظرفیت‌مان به 20 هزار تن می‌تواند افزایش پیدا کند.

 

 

● در بحث تجهیزات و دستگاه‌ها چالشی دارید؟ اینکه چقدر قابلیت داخلی‌سازی دارید؟ شما خودتان در این زمینه اقدامی انجام داده‌اید؟

 

o شروع کرده‌ایم، به واسطه تیم فنی و ارتباطشان با شرکت‌های دانش‌بنیان در بحث مواردی مثل اکسترودر ارتباط برقرار کرده‌ایم و یکسری قطعات را به پشتوانه تیم فنی خوبی که داریم در حال داخلی‌سازی هستیم.

 

 

● الآن فروش شما کاملاً توسط خود شرکت انجام می‌شود یا اینکه مثل یک دارویی که به داروخانه فروخته می‌شود و از طریق داروخانه فروخته می‌شود، شما هم کانال‌های توزیع و یا دفاتر فروش دارید که نه لزوماً برای شما باشند، بلکه مثل داروخانه باشند که شرکت جداست ولی شما با واسطه آن‌ها به مشتری می‌رسید؟

 

o ما عمدتاً خودمان توزیع می‌کنیم مگر اینکه در یکسری از شهرستان‌ها نمایندگی داشته باشیم ولی عملاً چون تکنیکال سرویس باید ارائه دهیم پرسنل خودمان ارائه می‌دهند.

 

● چه خدماتی باید بدهید؟

 

o سرویس فنی. به فرض که مثلاً مشتری نمی‌تواند فلان محصول را تولید کند یا استفاده کند. بچه‌های خودمان می‌روند و خط را بررسی می‌کنند. فرض کنید امکان دارد یک جنسی در حال تولید باشد، یک خط اروپایی باشد و خط دیگری ایرانی باشد. خود این می‌تواند یک فاکتور شود. آن تکنیکال سرویس همیشه باید باشد تا خود آن آدم‌ها مخصوصاً در مورد محصولات جدید بررسی‌ها را انجام دهند. مثلاً ما الآن یک محصولی را تولید کرده‌ایم که در سفره‌های یکبار مصرف کاربرد دارد. این‌ها جنس‌شان پلی‌اتیلن تنها بود، بعد هم چون سبک بود استفاده از آن خیلی سخت بود و از آن طرف 100% ماده پایه بود. حالا امروز در مملکت چیزی حدود 60 تا 70 درصد دارند پرکننده (فیلر) مستربچ تولید می‌کنند که آن‌ چیزی است که ما تولید کردیم و بعد هم به تَبَع آن همکاران شروع به تولید کردند. خب این‌ها چیزهایی است که به هر صورت هر واحدی شاید بتواند درصد کمی را مصرف کند ولی هر چقدر درصد مصرف مواد ما بالا رود، رقابت قیمتی به وجود می‌‌‌‌‌آورد چون یکسری از محصولاتمان قیمت‌هایشان یک سوم قیمت مواد پتروشیمی است. این باعث می‌شود که طرف تغییراتی را در سیستم تولیدش ایجاد کند، به خطش یک تغییراتی بدهد تا بتواند مصرف کند. خب این چیزها را بچه‌های ما می‌دانند و دارند آموزش می‌دهند. برای همین ما باید این ارتباط‌مان را با مشتریان‌مان در محصولات جدیدی که برای آن‌ها ارائه می‌دهیم، داشته باشیم.

 

 

● محصولات نانویی شما چه ارزش افزوده‌ای را ایجاد کرده است؟ از آن 300 قلم کالا چند موردش نانویی است؟

 

o ما باید این‌ها را خانوادگی بیان کنیم. مثلاً اگر ما یک یا دو نوع محصول نانویی را در این‌جا داریم، شاید 20 مورد مشابه به این مواد در یک خانواده باشند. یعنی مثلاً برای صنعت فیلم یک طیف داریم که طبقه‌های (گرید‌های) آنها با هم فرق دارد، برای خط‌های مختلف و یا برای ضخامت‌های مختلف هستند ولی از نظر خانوادگی در یک گروه قرار می‌گیرند. ما مثلاً برای ورق تولید می‌کنیم ولی امکان دارد 10 گرید تولید کنیم ولی همه برای ورق استفاده می‌شود و بستگی به ورق دارد که یکسری خط‌های پرسرعت دارند، خب این ها فرق می‌کند با خطی که ایرانی باشد یا خطی که سرعتش پایین باشد. می‌خواهم بگویم از هر نظر حساب کنیم عمده تولیدات‌مان عملاً دانش بنیان است. یک محصول ما شاید 10 تا گرید داشته باشد که همه دارای یک ترکیب واحد با تغییرات جزئی است. مثلاً برای گونی‌باف‌ها، 5 گرید داریم همه هم گونی‌باف هستند ولی بسته به ضخامت نخی که تولید می‌کنند، بسته به نوع خطشان، بسته به ظرفیت، بسته به نوع مصرفی که برای گونی در نظر دارند، متفاوت می‌شود. اینکه مثلاً گونی‌های جانبو برگ باشد، گونی‌های یک‌بار مصرف باشد، گونی‌های کوچک باشد.

 

● شما اگر فکر می‌کنید که نکته‌ای هست که متناسب با بحث‌های مطرح شده هست، بفرمایید.

 

o ببینید ما یک بحث اصلی که داریم و موضوع روز ما با انجمن صنایع هم هست، همکاری نکردن وزارت صنایع در مورد مواد اولیه است. مثلاً همین امروز ما یک نامه به صنایع نوشتیم. یک معاونتش سر خود یک ماه پیش ظرفیت‌های مصرفی که ما از آن‌ها می‌خریم را نصف کرده است. در صورتی که الآن بحران مواد نداریم و به خاطر تحریم فروش ندارند. منتها به دلیل یکسری رانت‌ها که بوده و مواد را در بازار آزاد می‌فروختند، به خاطر همین ظرفیت را نصف کرده‌اند. در صورتی که ما گزارش ماهیانه و سه ماهه داریم که چقدر تولید داشته و چقدر فروش داشته‌ایم. اگر بنشینند حساب کنند و ببینند که در ماه قبل مثلاً اگر ما 800 یا هزار تن مواد گرفتیم، همین مقدار مصرف داشته‌ایم طبق این آمار و فرمول که موجود است و به آن‌ها داده‌ایم. خیلی راحت و به همین راحتی می‌توانند مواد بدهند. منتها نصف کرده‌اند و می‌گویند شما بروید تا بیایند رصد بکنند و ببینند که در اصل این چیزی که شما می‌گویید الآن نصف شده است واقعی است یا خیر. خیلی راحت شما می‌توانستید بفهمید! شما به جای اینکه ابرویش را درست کنید، زدید چشمش را هم کور کردید. خیلی راحت می‌توانید بگویید که من می‌خواهم نصف بکنم، حالا آمار تولید را بدهید. وقتی که من آمار تولیدم را دارم، دلیلی ندارد که ابهامی برای شما پیش بیاید. فرمول مواد، ترکیب مواد، فروش مواد، حتی فاکتور هم موجود است. منتها خب این‌‌ها دست‌انداز است دیگر. اینکه این‌ها خواسته یا ناخواسته است را ما نمی دانیم. این روشش نیست. اگر نمی‌دانند خب درست سر جایشان ننشسته‌اند. ما جلسه انجمن صنایع داشتیم. ذات کار ما طوری است که در صنعت مستربچ کامپاند وقتی در جواز ما نوشته‌اند که مثلاً‌ 10 محصول تولید می‌کنیم این‌ها هرکدام باز یک نوع زمینه است. یعنی اگر در پلی‌اتیلن بود ما همه‌ی مواد پلی‌اتیلن را مصرف می‌کردیم ولی امروز سفارشی برای فیلمی می‌آید،‌ فردا برای چیز دیگری می‌آید. آن موقع دست به ظرفیت ما نزنید. براساس ظرفیت به ما مواد بدهید. ولی امروز این گرید را می‌خواهیم فردا آن یکی را نیاز داریم. بر اساس سفارشی که می‌گیریم و بر اساس عرضه‌ای که در بورس ارائه می‌دهیم، منتها ما با صنعت فرق می‌کنیم. مثلا لوله‌سازی فقط پلی‌اتیلن نیاز دارد. کسی که PP تولید می‌کند فقط مواد اولیه PP را لازم دارد. مثلاً ‌کسی که بطری تولید می‌کند. ما PP مصرف داریم، ABS مصرف داریم، همه این‌ها را مصرف داریم. می‌خواهم بگویم که این‌ها چیزی است که ما در حال نامه‌نگاری هستیم که ما را مستثنی کنند. چون صنعت ما صنعتی است که با همه مرتبط است، به همین خاطر نباید چنین محدودیت‌هایی برای ما ایجاد کنند. یعنی ما یک نفر استخدام کردیم که هر روز به وزارت صنایع برود و برای هر ماه‌مان باید مبارزه کنیم. حالا سفارش ما این می‌شود، آن موقع این را به ما ندهید و ظرفیت ما را اصلاح کنید، این مقدار را این طبقه (گرید) کنید. این‌ها حاشیه‌هایی است که در مملکت ما دور و بر تولید وجود دارد و یا دور و بر هر چیزی هست. ببینند واحدی که شفاف دارد کار می‌کند را رصد کنند و سپس بر اساس آن به او کمک کنند.

خب دست شما درد نکند و تنها جایی که دیدیم حرفش با عملش هم‌خوانی دارد معاونت علمی بود. واقعاً‌ هم ممنون‌شان هستیم. فقط یک چیز جالب برای شما بگویم. ما تا 5-4 سال پیش که به بانک دیون داشتیم، عملاً‌ هر چقدر درآمد داشتیم، به بانک می‌دادیم. از 5 سال پیش که بدهی‌مان را صفر کردیم و سودده شدیم، الآن معاونت با این نرخی که کمک می‌کند، شرکت ما را توسعه می‌دهد. درست است که همین نرخ هم استانداردش باید 3 تا 4 درصد باشد ولی خب همین 6 درصد هم باعث شده است که شرکت به جای اینکه بگوید هزار تا دو هزار تن تولید می‌کنم، امروز بگوید من سه هزار یا چهار هزار تن تولید می‌کنم. به همین راحتی با چنین حمایتی این اتفاق افتاده است. برای همین علی‌رغم دوستان دیگر یا سازمان‌های دیگر شعارشان با عملشان به هر صورت خوانده است.

 

● ممنون، خیلی لطف کردید وقت گذاشتید.

 

این مقاله در نشریه ماهنامه فناوری نانو شماره 269 در تاریخ 1398/12/15 به چاپ رسیده است.

InstagramInstagramWhatsApp