ده گام برای تجاری‌ سازی یک ایده

یکی از مسائل مهم که ذهن بسیاری از محققین و کارآفرینان را به خود مشغول می‌سازد، چگونگی تجاری‌ سازی یک ایده خاص است. یک ایده چگونه پدید می‌آید؟ آیا ایده‌ای که به ذهن خطور کرده است، از ارزش کافی برخوردار بوده و می‌توان بر اساس آن محصول یا خدمتی واجد شرایط به بازار معرفی نمود؟ مهمترین جنبه‌های تجاری ‌سازی ایده که می‌بایست به آن‌ها توجه شود، کدام است؟ آیا تجاری‌سازی ایده با تولید محصول نهایی پایان می‌پذیرد؟ این‌ها نمونه‌ای از سؤالاتی است که می‌تواند پیرامون بحث تجاری‌ سازی یک ایده ذهنی مطرح گردد. در مقاله حاضر، سعی خواهد شد تجاری‌ سازی و ابعاد گوناگون آن طی یک فرآیند مرحله به مرحله و به زبانی ساده تشریح گردد.

1- من یک ایده بزرگ و انقلابی دارم؛ چگونه می‌توانم آن را دنبال کنم؟

در پاسخ به این سؤال باید گفت که ارزش یک ایده و دنبال نمودن آن منوط به کاربرد عملی آن است؛ در واقع، اگر ایده شما بتواند به چیزی عملی تبدیل شود، ارزش پیگیری و به سرانجام رساندن را دارا خواهد بود. ایده‌های بزرگ، معمولاً در نتیجه محدودیت‌های موجود در مسیر پیشرفت‌های مستمر و یا شناخت یک شکاف دانشی در حوزه‌های مختلف تراوش می‌گردد و در نهایت می‌تواند دسترسی به یک راه حلی مفید را فراهم نماید. البته بایستی همواره این نکته را در نظر داشت که به منظور یافتن یک راهکار عملی برای ایده‌ها، انجام آزمایش، اعتبارسنجی و در نهایت توسعه مبتنی بر ایده الزامی است.
یکی از نکات مهم که می‌بایست به آن توجه کافی مبذول شود، نقش زمان و منابع مالی در توسعه ایده و مفهوم ذهنی است؛ برای مثال، آشنایی صاحبان ایده با طیف وسیع حمایت‌های مالی و مدیریتی، که از سوی دولت‌ها و مؤسسات تحقیقاتی مختلف ارائه می‌گردد و همچنین بکارگیری روش‌های منطبق با شرایط خاص توسعه ایده در مراحل اولیه، می‌تواند بسیار راهگشا باشد.

2- چه راه حل‌های جایگزینی در مقایسه با ایده شما وجود دارد؟ آیا باید آن‌ها را به چشم رقبای کاری و یا همکاران بالقوه آینده نگریست؟

یکی از گام‌های کلیدی در توسعه یک مفهوم ذهنی که از نظر شما عالی و منحصر به فرد به نظر می‌رسد، تهیه یک بانک اطلاعاتی جامع از تمامی طرح‌ها و پروژه‌های تحقیقاتی مرتبط با ایده مذکور است. افراد و سازمان‌های درگیر، منابع و مکانیزم‌های مالی هر یک از آن‌ها و نیز فهرستی از سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در زمینه‌های نزدیک به ایده، از مهمترین مواردی است که در بانک اطلاعاتی تهیه شده بایستی مد نظر قرار گیرد. 
در صورتی که ایده شما مرتبط با یک مسئله «High Tech» و یا مرز دانش است، بررسی مقالات انتشار یافته در حوزه مربوطه و شناسایی نفرات کلیدی و صاحب نظر، می‌تواند نقطه شروع مناسبی برای تهیه بانک اطلاعاتی به شمار رود.
علاوه بر موارد یاد شده، بایستی برخی صاحبان کسب و کارهای کوچک، که می‌توانند در زمره شرکای احتمالی آتی قرار گیرند را شناسایی نمود. 

3- آیا من به یک شریک نیاز دارم؟

پاسخ قطعی به این پرسش کمی دشوار است. با توجه به پیچیدگی بالای فناوری‌های امروزی که امکان توسعه آن‌ها توسط یک سازمان واحد را ناممکن نموده است، شناسایی همکاران احتمالی به منظور تسهیل فرآیند توسعه و تکامل ایده از گام‌های کلیدی در تحقیقات بازار محسوب می‌گردد. در این راستا داشتن آمادگی لازم، به هنگام نزدیک شدن به همکاران بالقوه شناسایی شده، بسیار ضروری است. جمع‌آوری اطلاعات دقیق سازمان‌های شناسایی شده از طرق مختلف، نظیر بررسی جامع وبسایت رسمی آن‌ها، می‌تواند در خصوص چگونگی ایجاد جذابیت در طرف مقابل ایده‌های خوبی را در اختیار شما بگذارد.
پس از شناسایی شرکای احتمالی، بایستی بررسی نمایید که چه پیشنهاداتی می‌توانید ارائه دهید و در مقابل، چه چیزی در این مشارکت به دست خواهید آورد. یکی از نکات مهم این است که یک شریک تجاری‌سازی جدی در قبال ارزش افزوده فنی و تجاری که در طی مشارکت به همراه خواهد داشت، خواهان سهیم شدن در منافع حاصل از دارایی‌های فکری مرتبط با ایده (مثلاً پتنت‌های به ثبت رسیده) است. بنابراین، وجود نوعی تعادل میان منافع حاصل از مشارکت و امتیازاتی که در قبال آن واگذار می‌نمایید، از اهمیتی قابل توجه برخوردار است.
پس از این که منافع متقابل در مشارکت احتمالی ایجاد شد، امضای توافقنامه، جهت محرمانه بودن تمامی مذاکرات و اسناد و مدارک، ضروری است. مدل‌های گوناگونی از توافقنامه‌های مذکور از طریق دفاتر انتقال فناوری دانشگاه‌های مختلف در دسترس بوده که بیانگر تنوع بسیار زیاد مسائل مرتبط با مشارکت در توسعه ایده و انتقال فناوری است. در مجموع، توافقنامه‌های عدم افشاء، نقشی مهم در کارایی فرآیند توسعه ایده داشته و اجرای زودهنگام آن می‌تواند ریسک شکست طرح را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.

4- آیا باید ایده خود را به عنوان یک پتنت به ثبت برسانیم؟

بله؛ در اکثر موارد هر ایده‌ای که پتانسیل تجاری شدن داشته باشد، نیازمند حداقلی از حفاظت خواهد بود. این امر در مواقعی که ایده ابتکاری در دسترس همگان قرار می‌گیرد، از اهمیتی بیشتر برخوردار بوده و در نتیجه پوشش‌های حفاظتی، از طریق به ثبت رساندن ایده در سیستم‌های پتنت، توصیه می‌گردد.
باید خاطر نشان ساخت، ثبت پتنت هیچ گونه محدودیتی در چگونگی بهره‌برداری از ایده و توسعه‌های آتی آن ایجاد نمی‌نماید. در واقع، ثبت اختراع با قابلیت استفاده از ایده یا اختراع از سوی دیگر افراد (مثلاً از طریق مجوز بهره‌برداری از پتنت)، امکان دسترسی آزاد و عمومی از منافع حاصل از نوآوری را به گونه‌ای منحصر به فرد فراهم می‌آورد. همین ویژگی باعث شده که بسیاری از شرکت‌های استارت آپی از بازاری منحصر به فرد که همراه با قابلیت واگذاری و تبادل پتنت های ارزشمند است، بهره‌مند گردند. گفتنی است، از مهمترین سیستم‌های پتنت حال حاضر می‌توان به سیستم پتنت آمریکا «USPTO»، سیستم پتنت اتحادیه اروپا «EPO» و نیز سیستم پتنت چین «CIPO» (به دلیل بازار بسیار گسترده این کشور و لزوم حفاظت از دارایی‌های فکری در صورت فعالیت در بازار مذکور) اشاره نمود.
در حالی که حفاظت از ایده ابتکاری از طریق ثبت اختراع یک اصل بدیهی است، هزینه‌های به نسبت بالای فرآیند ثبت و انتشار پتنت ممکن است برخی افراد و شرکت‌ها را از حفاظت از ایده خود منصرف نماید. این در حالی است که سودآوری بالای برخی ایده‌ها و عدم حفاظت مناسب از آن‌ها، می‌تواند برای این دسته از افراد و سازمان‌ها خسارات فراوانی به همراه داشته باشد. به همین دلیل است که بسیاری از شرکت‌ها (علی‌الخصوص استارت آپ‌ها) در شروع کار و حتی قبل از بکارگیری مدیران اجرایی، وکلای مجرب را استخدام می‌نمایند. با توجه به این که امروزه شرکت‌های حقوقی متعدد در زمینه ارائه خدمات ثبت و انتشار پتنت فعال هستند، توصیه می‌گردد در گام نخست از خدمات ابتدایی این گونه شرکت‌ها که اغلب کم هزینه است، استفاده شده و در ادامه در صورت نیاز به خدمات خاص، هزینه‌های بیشتر را تقبل نمایید.
نکته مهم دیگری که می‌بایست در زمینه حفاظت از ایده‌های خود به آن توجه داشته باشید، ارزیابی دقیق ایده از منظر شیوه‌های گوناگون حفاظت از آن است؛ برای مثال، ممکن است پس از بررسی‌های صورت گرفته به جای ثبت ایده در سیستم‌های پتنت، آن را به عنوان یک «راز تجاری» حفظ و نگهداری نمایید. باید توجه داشت، هیچ جایگزینی برای یک مشاوره حقوقی خوب و پیروی دقیق و مستمر از آن وجود نخواهد داشت. 

5- چگونه می‌توانیم از تحقیقات امیدبخش اولیه به سمت توسعه و پیشرفت‌های جدی حرکت نماییم؟

راه‌های بسیار زیادی برای موفقیت وجود دارد. همان گونه که یک ایده الهام بخش اولیه، لزوماً منتج به یک اختراع نمی‌شود، اختراع نیز مترادف با نوآوری نخواهد بود. باید به این نکته کلیدی توجه داشت که رؤیای توسعه فناوری حاصل از ایده اولیه، نیازمند یک چارچوب عملی کارآ است. برای مثال، اگر شما یک محقق دانشگاهی هستید، شروع به کار شما می‌تواند ارتباط با دانشمندان و محققان دیگر و یا توسعه دهندگان مرتبط با ایده شما باشد. در مقابل اگر در صنعت مشغول به فعالیت هستید، برای توسعه ایده خود نیازمند تغییر در استراتژی‌های توسعه‌ای شرکت و طراحی مجدد ساز و کار تخصیص منابع (نظیر اتخاذ سیاست‌های همکاری با متخصصین دانشگاهی و به صورت کلی استفاده از برخی منابع خارج از سازمان) به منظور توسعه ایده مذکور خواهید بود. به عبارت دیگر، مسیرهای متعددی جهت حرکت به سمت توسعه ایده وجود دارد که حتی بکارگیری همزمان برخی از آن‌ها می‌تواند احتمال موفقیت را دو چندان نماید.
در حالی که استفاده از حمایت‌های دولتی و جذب منابع برای پیشبرد فعالیت‌های تحقیق و توسعه برخی فناوری‌های خاص بسیار راهگشا است، در نهایت می‌بایست به سمت ایجاد یک کسب و کار پایدار و قابل اطمینان که محصولات و خدمات آن نهایتاً به بازار عرضه می‌گردد، حرکت نمود. در این مسیر طیف گسترده‌ای از استراتژی‌های جذب منابع، اعم از منابع دولتی و یا خصوصی کوچک و بزرگ را شامل می‌گردد. هر چه بر جذب منابع بخش خصوصی تأکید نماییم، در مقابل باید حد بیشتری از اختیارات مدیریت کسب و کار خود را واگذار نماییم و این می‌تواند تصمیم در مورد انتخاب سرمایه‌گذار خارج از سازمان را به امری بسیار حساس و پیچیده بدل نماید. همان گونه که اکثر کارآفرینان تأکید می‌کنند، فرآیند جذب منابع، پر پیچ و خم و دشوار است و مذاکرات بسیاری می‌بایست انجام داد تا نهایتاً یک سرمایه‌گذاری مطلوب بر روی ایده پیشنهادی انجام گیرد. این فرآیند مستلزم تلاش مستمر، پایبندی به مسیر دشوار تجاری‌سازی و استفاده بهینه از شبکه‌های موجود است.

6- از میان طیف وسیعی از خدمات نهادهای حمایتی، به منظور پشتیبانی از فعالیت‌های تحقیق و توسعه‌ای، چگونه خدمات مناسب را انتخاب نماییم و چه ابعادی را در انتخاب خود مورد توجه قرار دهیم؟

همان گونه که در بخش‌های پیشین اشاره گردید، طیف وسیعی از نهادهای دولتی و بخش خصوصی می‌توانند در مسیر توسعه ایده و تبدیل آن به فناوری و یا محصول قابل ارائه به بازار، کمک نمایند. انتخاب سازمان یا برنامه حمایتی مناسب و اقناع نمودن آن‌ها نسبت به جذابیت‌های کافی ایده، مسیر توسعه ایده را تا حد بسیار زیادی تسهیل می‌سازد. با توجه به سهم قابل توجه فضای مجازی در نشر اطلاعات و تعاملات حال حاضر، یکی از منابع اولیه جهت رصد نهادهای پشتیبان فعالیت‌های تحقیق و توسعه و شناسایی خدمات حمایتی هر یک از آن‌ها، اینترنت خواهد بود.
باید توجه داشت بسیاری از فرصت‌های اخذ گرنت تحقیقاتی بر جنبه‌های علمی تکیه دارد و به همین دلیل باید یکپارچگی مناسبی بین مراحل توسعه ایده از مبنای علمی اولیه تا کاربردها و نیازهای بالفعل و بالقوه موجود در بازار ایجاد گردد. تعیین اهداف شفاف و منطقی از برنامه تحقیقاتی و ارائه یک تصویر واضح از مسیر حرکت از حالت فعلی تا نقطه پایانی، می‌تواند جذابیت‌های طرح پیشنهادی را برای سرمایه‌گذار بیشتر نماید.
استفاده از تیم مناسب، یکی از نکات حیاتی در تعریف مسیر توسعه تحقیقات است، که می‌تواند شانس موفقیت را تا حد زیادی افزایش دهد. دقت کنید که نقش هر یک از افراد اضافه شده به تیم باید با دقت تعریف گردد. نکته کلیدی این است که هر تخصص برای کارکرد ثمربخش در پیشبرد مسیر، باید در سطح درستی از مشارکت تیمی قرار گیرد و لزوماً اضافه نمودن برخی کارشناسان بدون داشتن نقش واقعی در پروژه، به رقابتی‌تر شدن آن کمک چندانی نخواهد نمود. گفتنی است، علاوه بر بکارگیری تخصص‌های لازم در تیم پروژه، استفاده از برخی مکانیسم‌های مشاوره‌ای، علی‌الخصوص در زمینه‌های مالی بدون مشارکت در فعالیت‌های توسعه ایده، می‌تواند به شما کمک نماید. بدیهی است، استفاده از منابع متنوع در توسعه ایده و فناوری امکان دسترسی به اهداف تعریف شده را افزایش خواهد داد.

7- چگونه می‌توان برای اخذ گرنت‌های حمایتی رقابت نمود؟ فرآیند بررسی برنامه‌های تحقیقاتی چه جنبه‌هایی را در بر می‌گیرد؟

با توجه به محدودیت در منابع حمایتی، متقاضیان اخذ گرنت از جنبه‌های گوناگون به بررسی‌های دقیق و مقایسه‌ای برنامه‌های پیشنهادی نیازمند هستند. برای مثال، «NIH»، که با هدف تحریک نوآوری‌های فناورانه در بخش خصوصی و کسب و کارهای کوچک و نیز افزایش تجاری‌سازی نتایج تحقیقاتی تحت پوشش خود، از برخی ایده‌های نوآورانه حمایت‌های مالی می‌نماید، تنها امکان تأمین مالی کمتر از 20 درصد از برنامه‌های پیشنهادی را دارا است. پس می‌توان چنین نتیجه گرفت که شما برای پیروزی در این رقابت فشرده بر سر جذب منابع مالی حمایتی، می‌بایست یک ایده بدیع و مهم را در زمان مناسب همراه با یک برنامه تحقیقاتی دقیق، شفاف و مستند و با بکارگیری یک تیم متخصص پیشنهاد دهید و در عین حال برخی نگرانی‌های کلیدی ارزیابان و سیاست‌گذاران مراکز تأمین مالی را نیز در طرح خود لحاظ نمایید.
با توجه به حیطه‌های بسیار تخصصی موجود در فناوری‌های «High Tech»، ارزیابی طرح‌های پیشنهادی کاری بسیار دشوار، زمان‌بر و پر هزینه خواهد بود. با توجه به این که هیچ کس بهتر از صاحب ایده یا فناوری، بر حیطه‌های علمی و فناورانه مرتبط با آن تسلط ندارد، پیشنهادات شما به عنوان متقاضی اخذ گرنت تحقیقاتی (اعم از در اختیار گذاشتن اطلاعات فنی، پیشنهاد متخصصین مناسب جهت ارزیابی ایده و …) می‌تواند فرآیند بررسی طرح را تسهیل نماید.

8- برای پیشبرد فرآیند تحقیق چه باید کرد؟

فرآیند توسعه ایده به یک برنامه تحقیقاتی دقیق و در ادامه اقناع برخی سازمان‌های دولتی برای حمایت از آن، صرفاً بخش کوچکی از فرآیند پیچیده و طولانی «ایده تا بازار» خواهد بود. توسعه فناوری در مراحل بعدی نیز با موانعی جدی روبرو است که می‌بایست ملاحظات مرتبط با آن‌ها را در نظر گرفت.
دریافت گرنت‌های تحقیقاتی از سازمان‌های بزرگ، به معنای بررسی دقیق ایده و طرح تحقیقاتی تدوین شده از سوی متخصصین و ارزیابان و در نهایت تأیید آن است. با توجه به اعتبار فنی حاصل از این فرآیند که کاربردی بودن طرح را تا حد بسیاری تضمین می‌نماید و نیز جریان مالی تزریق شده به طرح (که بر خلاف سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی دارای هیچ گونه محدودیت در اختیارات و واگذاری بخشی از مالکیت طرح نخواهد بود)، چشم انداز موفقیت شرکت تا حد بسیار زیادی روشن می‌نماید. همین امر می‌تواند راه را برای جذب برخی سرمایه‌گذاران ثانویه باز نموده و به همین دلیل می‌بایست دریافت گرنت‌های تحقیقاتی را با انتشار اخبار مرتبط با آن و ارائه پوستر در محافل صنعتی تبلیغ نمود.
علاوه بر این، برنامه‌ریزی برای مراحل بعدی توسعه فناوری و اخذ مجوزهای لازم (برای مثال اخذ مجوزهای سازمان غذا و دارو برای توسعه و تولید محصولات دارویی) باید در دستور کار قرار گیرد. با توجه به پیچیدگی‌های ذاتی حوزه بهداشت و درمان و نیز هزینه به نسبت بالای تحقیق و توسعه در این حوزه، پیشنهاد می‌شود مجموعه‌ای از مطالعات ایمنی و کارایی مرتبط با فناوری یا محصول نهایی، قبل از ورود به بازار و نیز پس از ورود به بازار و استفاده توسط کاربران تدوین و به موازات توسعه فناوری انجام گیرد.

10- ایده به موفقیت رسید؛ مرحله بعدی چیست؟

بازاریابی یک محصول موفق، یک نقطه عطف بزرگ در هر شرکت محسوب می‌گردد. با این حال، موفقیت در دراز مدت نیازمند برخی پارامترهای دیگر، نظیر سرعت در ارائه محصول به بازار، تنوع در مسیرهای فروش تعیین شده و در نهایت متنوع ساختن جریان‌های درآمدی خواهد بود. هنگامی که یک شرکت، یک جریان نقدی مثبت داشته باشد، درها شروع به باز شدن خواهند نمود. در این مرحله یک هدف اولیه و بسیار کلیدی، راه‌اندازی یک مسیر اصلی فروش و توسعه آن در جهات گوناگون است. از این طریق می‌توان با تنوع‌بخشی جریان‌های درآمدی (هر چند در ابتدای امر میزان آن بسیار کوچک باشد)، پایداری کسب و کار را تا حدی تضمین نمود.
یکی از اقدامات دیگر پس از ورود محصول به بازار، آغاز فعالیت‌های تحقیق و توسعه‌ای جدید به منظور بهبودهای احتمالی محصول و نیز شناسایی کاربردهای جدید برای آن است. با ورود محصول به بازار و استفاده مردم از فناوری توسعه یافته، برخی کاربردهای جدید مورد نیاز که می‌تواند بر مبنای فناوری مذکور توسعه یابد، مشخص خواهد شد. فعالیت‌های توسعه‌ای جدید مستلزم تدوین طرح تحقیقاتی جدید، دریافت کمک‌های مالی اولیه و در نهایت سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی است. در واقع فرآیند «ایده تا بازار»، در دل فناوری قبلی شکل گرفته و این چرخه دوباره آغاز می‌گردد. 
باید توجه داشت که شرکت در این مرحله می‌تواند همکاری با رقبا و توسعه مشترک فرصت‌های جدید را نیز در دستور کار قرار دهد. در واقع، مسیرهای توسعه ایده با توجه به راه‌اندازی و تأسیس شرکت و تجارب ناشی از یک بار توسعه ایده اولیه و ارائه آن به بازار، تا حدی متفاوت از قبل خواهد بود. با این حال، فرآیند جدید نیز چرخه‌ای متشکل از چالش‌های نوآورانه است که می‌بایست با هدف حفظ مزیت رقابتی پایدار، در دراز مدت به صورت مستمر تکرار گردد.

9- چگونه می‌توانم محصول جدید خود را تجاری نمایم؟

بسیاری از شرکت‌های بزرگ به منظور رصد فرصت‌های موجود، به طور مرتب و پیوسته ایده‌ها و محصولات جدید مطرح شده در سخنرانی‌ها و کنفرانس‌های مختلف را دنبال می‌نمایند. حضور در جلسات مذکور و معرفی ایده و فناوری حاصل از آن، می‌تواند توجهات نسبت به محصول شما را افزایش داده و طیف وسیعی از فرصت‌های بازار را در اختیار شما قرار دهد. این نقطه، آغاز فرآیند مشارکت‌های واقعی در قالب صدور مجوزهای بهره‌برداری، سرمایه‌گذاری‌های مشترک آتی، و حتی برخی معاملات خرید و ادغام احتمالی خواهد بود.
نکته‌ای که در این مرحله باید به آن دقت کافی داشته باشید، شناسایی فرصت‌های نمایش فناوری‌های جدید مرتبط با بازار هدف شما و تمرکز بر معرفی کاربردهای فناوری و محصول خود در حوزه‌های گوناگون است. فرصت‌های بازاریابی موجود در این فرآیند و مشارکت‌های حاصل از آن با دیگر فناوران و شرکت‌های مرتبط با ایده اولیه، می‌تواند نقش مهمی در مراحل اولیه توسعه کسب و کار شما داشته باشد. با این حال، حفظ تعادل در کسب و کار چالشی بزرگ خواهد بود که در خلال فعالیت‌های بازاریابی و معرفی محصول در شبکه گسترده‌ای از فناوران، متخصصین و سرمایه‌گذاران مرتبط با بازار هدف، می‌تواند کسب و کار تازه تأسیس را با مشکل مواجه نماید. توجه مستمر به طرح کسب و کار تدوین شده و پایبندی به آن و نیز ارتباط قوی بین تیم فنی و استراتژیست‌های کسب و کار، اقداماتی است که می‌تواند فعالیت‌های آتی تحقیق و توسعه شرکت را در راستای مأموریت و چشم انداز تعریف شده پیش برد.

حقوق مادی ناشی از ثبت اختراع

حقوق مادی ناشی از ثبت اختراع

حقوق مادی ناشی از اختراع عبارت است از حق بهره برداری انحصاری به وسیله دارنده گواهی نامه اختراع از موضوع آن با انتقال حق مزبور به شخص دیگر به موجب قرارداد یا انتقال قهری آن به ورثه صاحب حق.

بند الف ماده 5 قانون ثبت اختراع ایران می گوید:« حقوق اختراع ثبت شده منحصراً به مخترع تعلق دارد». ودر بند د همین ماده آمده است:« حقوق ناشی از اختراع ثبت شده، قابل انتقال است ودر صورت فوت صاحب حق به ورثه او منتقل می شود»

در بند هـ ماده مذکور مقرر شده است:« در صورتی که اختراع ناشی از استخدام یا قرارداد باشد، حقوق مادی آن متعلق به کارفرما خواهد بود مگر آن که خلاف آن در قرارداد شرط شده باشد»

حقوق مادی ناشی از اختراع، شامل حق همه گونه بهره برداری قانونی از موضوع اختراع است وبدون اجازه صاحب گواهی نامه اختراع، اشخاص دیگر حق بهره برداری از آن را ندارند.

ماده 15 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات در این خصوص می گوید:

 

حقوق ناشی از گواهی نامه اختراع

الف- بهره برداری از اختراع ثبت شده در ایران توسط اشخاص غیراز مالک اختراع،مشروط به موافقت مالک آن است.

بهره برداری از اختراع ثبت شده به شرح آتی خواهد بود:

1. درصورتی که اختراع درخصوص فراورده باشد بهره برداری عبارت است از:

یک- ساخت، صادرات و واردات، عرضه برای فروش، فروش و استفاده از فراورده

دو- ذخیره به قصد عرضه برای فروش، فروش یا استفاده از فراورده

2. در صورتی که موضوع اختراع فرایند باشد( روش و تکنیک) بهره برداری عبارت است از:

یک- استفاده از فرایند( روش یا تکنیک)

دو- انجام هریک از موارد در جزء (1) بند الف این ماده در خصوص کالاهایی که مستقمیاً از طریق این فرایند به دست می آید.

ب- مالک می تواند با رعایت بند (ج) این ماده و ماده17،علیه هر شخص که بدون اجازه او بهره برداری های مندرج در بند (الف) را انجام دهد وبه حق مخترع تعدی کند ویا عملی انجام دهد که ممکن است منجر به تعدی به حق مخترع شود، به دادگاه شکایت کند. مفاد بند ج ماده 15 و ماده17 قانون جدید، ناظر برمواردی است که مشمول حکم انحصاری حق اختراع نبوده یا جزء مستثنیات حقوق انحصاری صاحب گواهی نامه اختراع هستند که به شرح زیرمورد بحث قرار می گیرد.

ج- بند ج ماده 15قانون همان طور اشاره شد ناظر برمواردی است که از حد شمول انحصاری حقوق مادی ناشی از اختراع خارج هستند.

 

ماده 15 ج ثبت اختراع

  1. بهره برداری از کالاهایی که توسط مالک اختراع یا با توافق او در بازار ایران عرضه می شود.
  2. استفاده از وسایل موضوع اختراع در هواپیماها، وسایل نقلیه زمینی یا کشتی های سایر کشورها که به طور موقت با تصادفاً وارد حریم هوایی،مرزهای زمینی یا آب های کشور می شوند.
  3. بهره برداری هایی که فقط با اهداف آزمایشی درباره اختراع ثبت شده انجام می شود.
  4. بهره برداری توسط هر شخص که با حسن نیت قبل از تقاضای ثبت اختراع یا در مواقعی که حق تقدم تقاضا شده است ،قبل از تاریخ تقاضای حق تقدم همان اختراع، از اختراع استفاده می کرده یا اقدامات جدی و موثری جهت آماده شدن برای استفاده از آن درایران به عمل می آورده است.

شق 4بند ج ماده15 قانون جدید التصویب با صدر ماده2 همین قانون در تعارض است زیرا بهره برداری اشخاص ولو با حسن نیت و حتی بهره برداری به وسیله شخص مخترع سبب می شود که موضوع دیگر حاوی ابتکار جدید نباشد.

درماده 2 این قانون عنوان شده است :«اختراعی قابل ثبت است که حاوی ابتکار جدید…..باشد. ابتکار جدید عبارت است از آنچه که در فن یا صنعت قبلی وجود نداشته وبرای دارنده مهارت عادی در فن مذکور معلوم و آشکار نباشد.»

بنابراین در صورتی که موضوع اختراع، قبل از تقاضای ثبت آن، به وسیله خود مخترع یا صاحب اختراع، مورد بهره برداری قرارگرفته باشد، به این معنی است که در فن یا صنعت قبلی وجود داشته وبرای استفاده کننده یا دارنده مهارت عادی در فن مربوط به موضوع اختراع، معلوم و آشکار بوده است که در این صورت طبق مفهوم صور ماده2 اشاره شده قابل ثبت وصدور گواهی نامه اختراع نخواهد بود. علاوه براشکالی که در شق 4 بند ج ماده 15قانون جدید وارد است.به نظر می رسد برشق 2بند ج نیز ایراد وارد است؛ زیرا اگر وسایل موضوع اختراع عرضه شده باشد یا به افراد فروخته شده باشد، مصرف خاص آن قابل بحث نیست. بنابراین دستگاه اختراع شده چه در هواپیمایی داخلی یا وسایل حمل و نقل زمینی یا دریائی متعلق به ایران مورد استفاده قرار گیرد وچه در هواپیماها وسایر وسایل حمل ویا به طور اتفاقی یا اضطراری وارد مرزهای ایران شده باشند تفاوتی نیست، مگر این که گفته شود ، مخترع مورد استفاده موضوع اختراع را محدود به موارد خاص و معین کرده باشد که در این صورت استفاده خارج از مجوز به نحوی که در شق 2بند ج آمده است از باب انسان دوستی و رفع مشکلات فنی وسایل نقلیه بیگانگان، مجاز باشد که در این صورت مخترع یا دارنده گواهی نامه اختراع، حق جلوگیری از این گونه بهره برداری ها را نخواهد داشت.

البته بهره برداری منحصراً با اهداف آزمایشی موضوع اختراع می تواند از شمول حمایت حق اختراع خارج باشد.

با توجه به مطالب عنوان شده باید گفت حقوق مادی ناشی از اختراع به شرح زیر است:

  1. تولید و تکثیر فراورده ها یا تولید کالاهای اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع
  2. عرضه محصولات اختراعی برای فروش
  3. فروش محصولات اختراعی
  4. استفاده از کالاها و تولیدات اختراعی به وسیله صاحب ورقه اختراع
  5. ذخیره سازی و نگاهداری کالاها و تولیدات اختراعی، به قصد عرضه برای فروش یا فروش
  6. صادرکردن تولیدات موضوع اختراع یا صدور روش و ابزار اختراع شده به خارج از کشور برای فروش با رعایت مقررات و قوانین ملی ایران در زمینه صادرات
  7. وارد کردن کالاها و فراورده های اختراعی یا روش وابزار اختراع شده به داخل کشور، با رعایت مقررات ملی واردات(بند الف ماده15 قانون جدید التصویب ثبت اختراعات)

حقوق مادی موضوع اختراع متعلق به مالک گواهی نامه اختراع است که این حقوق طبق بند د ماده 5قانون جدید و مواد47 به بعد آئین نامه اجرایی قانون مزبور، به صورت کلی یا جزئی قابل واگذاری و انتقال به دیگری است و ممکن است صاحب گواهی نامه اختراع اجازه تولید محصول اختراع شده یا استفاده از روش یا ابزار اختراعی را معوض یا بلاعوض، محدود یا نامحدود به اشخاص دیگری واگذار کند.

طبق مواد 47و49 آئین نامه، انتقال یا اعطاء اجازه بهره برداری از اختراع ،باید به صورت کتبی همراه با مدارک مربوط جهت ثبت در سوابق، به مرجع ثبت اعلام گردد.

 

مدارک همراه درخواست نقل و انتقال گواهی نامه اختراع

  1. اصل گواهی نامه اختراع
  2. مدرک قانونی که دلالت برانتقال نماید
  3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود
  4. رسید مربوط به پرداخت هزینه ها
  5. طبق ماده 50آئین نامه تغییر مالکیت اختراع بعد از ثبت نیاز به نشر آگهی دارد ودر آگهی مزبور ذکر موارد زیرضروری است.
  6. عنوان اختراع
  7. تاریخ ثبت انتقال
  8. شماره ثبت اختراع در ایران
  9. اسم، اقامتگاه و تابعیت مالکان قدیم و جدید
  10. اسم و نشانی نماینده قانونی مالک جدید در ایران، درصورت وجود

همان که اشاره شد، صاحب و مالک اختراع،می تواند بهره برداری از موضوع اختراع خود را به طور جزئی یا کلی،برای تمام یا بخشی از مناطق جغرافیایی مورد حمایت، به هرشکلی قانونی، به صورت معوض، مجانی، با تعیین مدت یا با هرگونه قیود و شروط قانونی به دیگران واگذار کند.

ممکن است اجازه بهره برداری به صورت انحصاری یا غیرانحصاری باشد.

مجوز بهره برداری باید در مرجع ثبت اختراع به ثبت برسد. اصولاً هر مجوز بهره برداری که به ثبت برسید غیرانحصاری تلقی می گردد مگر آن که دلایل انحصاری بودن ارائه شده باشد. درخواست بهره برداری باید مشتمل برمدارک زیرباشد:

  1. نسخه ای از مجوز بهره برداری که حاوی امضاء گواهی شده طرفین باشد
  2. اصل گواهی اختراع
  3. مدارک نمایندگی قانونی، در صورت وجود
  4. رسید مربوط به پرداخت هزینه ها

هرگاه درخواست مربوط به اختراعی باشد که قبلاً در مورد آن مجوز بهره برداری انحصاری به ثبت رسیده یا اختراع مورد اعتراض واقع شده ودر حال رسیدگی در مراجع قضایی باشد یا هزینه سالانه گواهی نامه اختراع در مهلت قانونی و مهلت ارفاقی با جریمه آن پرداخت نشده باشد، اداره ثبت اختراعات از ثبت مجوز بهره برداری خودداری و مراتب را به اطلاع متقاضی خواهد رساند.

درصورتی که مانعی برای ثبت مجوز بهره برداری از اختراع وجود نداشته باشد، مرجع ثبت، مجوز مربوط را به صورت محرمانه حفظ و مراتب را در روزنامه رسمی منتشر می کند.

 

آگهی مزبور مشتمل برموارد زیرخواهد بود:

اسامی مالک و بهره بردار

عنوان اختراع

تاریخ و شماره ثبت اختراع

مدت بهره برداری

انحصاری یا غیرانحصاری بودن مجوز

فسخ قرارداد مجوز یا اقاله آن پیش از خاتمه مجوز بهره برداری در صورت قانونی بودن، باید در صفحات مربوط به تغییرات به ثبت برسد(مواد51 تا 53 آئین نامه)

 

در مورد هر نوع انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا قرارداد مجوز بهره برداری توجه به نکات زیرضروری است:

  1. سند قرارداد منعقده ممکن رسمی یا عادی باشد؛زیرا در قانون ثبت اختراعات و آئین نامه اجرایی آن، ذکری از نوع سند انتقال یا سند اعطاء مجوز نشده است و در قانون ثبت اسناد نیز در این زمینه قاعده آمره ای وجود ندارد و این گونه قراردادها مشمول مواد 46 و 47 و 48 قانون ثبت نیست. بنابراین سند قرارداد انتقال حقوق گواهی نامه اختراع یا مجوز بهره برداری، ممکن است در دفتر اسناد رسمی تنظیم شود، یا به صورت غیررسمی وعادی تنظیم گردد. البته باید سند مجوز بهره برداری که به امضاء طرفین می رسد، گواهی شده باشد ولی لازم نیست گواهی امضاء طرفین، در دفتر اسناد رسمی انجام شود. بلکه گواهی افراد عادی ذیل سند نیز کافی است. اما با توجه به وضع کنونی جامعه،شایسته آن است که این گونه اسناد به صورت رسمی تنظیم گردد یا ترتیبی اتخاذ گردد که طرفین قرارداد در مرجع ثبت اختراع، حضور یابند ودر نزد مسئولان آن مرجع، ذیل قرارداد را امضاء کنند و مرجع ثبت مراتب را گواهی نماید. این امر سبب می شود که از مشکلات عملی بعدی در این زمینه جلوگیری شود.
  2. طبق ماده 57 آئین نامه اجرایی قانون ثبت اختراعات، کلیه تغییرات، انتقالات، فسخ قرارداد نقل و انتقال گواهی نامه اختراع و همچنین فسخ قرارداد، اعطا ء اجازه بهره برداری از موضوع اختراع یا خاتمه مدت جواز بهره برداری ویا اعراض از حق اختراع ثبت شده ،در صفحه مخصوص مربوط به ثبت اختراع، درج وثبت می شود ودر ظهر گواهی نامه اختراع نیز منعکس خواهد شد و جز در مورد تغییر نشانی صاحب گواهی نامه اختراع، برای اطلاع عموم، به هزینه ذی نفع ظرف مدت 30روز از تاریخ ثبت تغییرات، در روزنامه رسمی، آگهی می شود .موارد مذکور تا زمانی که به ثبت نرسیده اند،در مقابل اشخاص ثالث قابل استناد نمی باشد.

منبع : ایلیا

انجام پروژه جایگزین خدمت در دستگاه‌های دفاعی و دولتی

پروژه جایگزین خدمت

تسهیلات نظام وظیفه تخصصي براي افراد فعال در شرکت‌هاي دانش‌ بنيان، شرکت‌های مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم‌وفناوری و شرکت‌های فناور

 معاونت علمی و فناوری رییس جمهور و بنیاد ملّی نخبگان به منظور پشتیبانی از فعالیت‌­های تخصصی دانش‌آموختگان برترِدانشگاهي که به فعالیت‌­های فنّاورانه اشتغال دارند، تسهیلات نظام ­وظیفۀ تخصصی را براي افراد فعال در شرکت‌هاي دانش بنيان ، مستقر در مراکز رشد و پارک های علم و فناوری و فناور در نظر گرفته است.

 

توجه مهم:

–  فرد متقاضی پس از احراز امتیازهای لازم، به ستاد کل نیروهای مسلح معرفی می شود و بعد از اجرای پروژه پژوهشی مورد نیاز یکی از سازمان‌های دفاعی یا دولتی کشور، کارت پایان خدمت خود را دریافت می نماید.

–  در طول انجام پروژه تحقیقاتی، فرد متقاضی بر حسب صلاح‌دید سازمان دفاعی یا دولتی، می تواند بصورت پاره وقت در محل آن سازمان حضور یابد و ارتباط کاری خود را با شرکت دانش بنیان حفظ نماید.

–  افرادی که در شرکت‌های همکار دفاعی (عضو مرکز سمتا، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح) فعالیت دارند، می توانند بر روی پروژه مرتبط در داخل خود شرکت فعالیت نمایند و کارت پایان خدمت دریافت کننند که لازم است برای هماهنگی به مرکز سمتا مراجعه نمایند. 

 

شيوه‌نامه بهره‌­مندی دانش ­آموختگان فنّاور

از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی (مصوب بهمن 1396)

 

مقدمه

در راستای افزایش اثر بخشی خدمت سربازی و به استناد تبصره‌های مواد 3 و 4 آیین‌نامۀ «شناسایی و پشتیبانی از دانش‌آموختگان برتر دانشگاهی»، مصوّب هیئت امنای بنیاد ملّی نخبگان در تاریخ 13/3/1394، و به منظور اجرایی‌سازی بند «الف- 3» از مادّۀ 4 آیین‌نامه و با هدف پشتیبانی از فعالیت‌­های نوآورانۀ دانش‌­آموختگان برترِ دانشگاهی و نیز حمایت از نهادهای فنّاورانه، دانش‌­آموختگان برترِ فنّاور، طبق شرایط این شیوه‌­نامه، در چارچوب قوانین و مقررات کشور،  می‌­توانند از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی بهره­‌مند شوند.
 

ماده 1: تعاریف

برای رعایت اختصار تعاریف زیر در این شیوه‌­نامه رعایت می‌­شود:

الف. بنیاد: منظور بنیاد ملّی نخبگان است.

ب. معاونت برنامه‌ریزی: منظور معاونت برنامه‌ریزی و نظارت بنیاد است.

ج. مرکز: منظور مرکز شرکت‌ها و مؤسسات دانش بنیان معاونت علمی و فنّاوری ریاست جمهوری است.

د. نهادهای توسعه فنّاوری‌ و نوآوری:  منظور ستادهای توسعه فناوری‌­های راهبردی، شتاب­دهنده‌­های کسب و کار دارای مجوز از مرکز شتاب­دهی نوآوری، صندوق­‌های سرمایه‌­گذاری جسورانه دارای مجوز از سازمان بورس و اوراق بهادار، صندوق­‌های پژوهش و فناوری غیردولتی، شرکت‌­های سرمایه‌گذاری خطرپذیر به تایید انجمن صنفی کارفرمایی صندوق‌­ها و نهادهای سرمایه گذاری خطرپذیر است.
ه. شرکت: منظور  شرکت‌های فعال در حوزة فنّاوری از جمله شرکت‌­ها و مؤسسه­‌های دانش­‌بنیانِ مشمول مزایای قانون «حمایت از شرکت­‌ها و مؤسسات دانش­‌بنیان و تجاری‌­سازی نوآوری و اختراعات» مصوّب مجلس شورای اسلامی در تاریخ 5/8/1389 و شرکت‌های مستقر در مراکز رشد و پارک‌های علم و فنّاوری، شرکت‌های خلاق و شرکت‌های معرفی شده از سوی نهادهای توسعة فنّاوری و نوآوری که از سوی مرکز تأیید می‌شود، است.

 و. دانش­‌آموخته برتر: منظور هر یک از دانش‌­آموختگان مؤسسه‌های علمی، موضوع بند الف- 3 از مادّۀ 4 آیین‌­نامۀ «شناسایی و پشتیبانی از دانش­‌آموختگان برتر دانشگاهی» است.

 

ماده 2: شرایط مشمولان

چنانچه دانش‌­آموختۀ دانشگاهی در هریک از مقاطع کارشناسی،کارشناسی‌ارشد یا دکتری تخصصی در یکی از شرکت­ها به فعالیت مشغول باشد، با شرایط زیر مجاز است از تسهیلات خدمت نظام وظیفۀ تخصصی بهره‌­مند ‌شود.

تبصرة 1: دانش‌آموختگان دوره‌های «دکتری حرفه‌ای» و نیز دوره‌های «تخصص بالینی، تخصص پزشکی و فوق تخصص» موردتأیید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی؛ به ترتیب معادل با دانش‌آموختگان دورة «کارشناسی ارشد» و دورة «دکتری تخصصی» محسوب می‌شوند.
 

الف. شرایط شرکت
شرکت  بنا به بررسی و تأیید  مرکز، باید دارای شرایط زیر باشد:

الف-1. دارای اظهارنامۀ مالیاتی باشد.

 

ب. شرایط دانش‌­آموخته برترِ فنّاور
 

ب-1. دانش‌آموختگان برترِ دوره کارشناسی
 

ب-1-1. بیش­ از سه سال از تاریخ دانش­ آموختگی وی نگذشته باشد. چنانچه متقاضی دانش‌آموختة مؤسسه‌ای خارج ازکشور باشد این مهلت به شش سال ارتقا می‌یابد.

ب-1-3. در حال حاضر به صورت تمام وقت در شرکتِ مورد نظر، به فعالیت مشغول باشد و برای دست‌­کم سه­‌ماهِ اخیر، سابقۀ بیمۀ پرداختی در شرکت داشته باشد.

ب-1-4. دارای امتیاز مذکور در جدول 1 باشد.

ب-1-5. با توجه به اینکه این افراد برای انجام پروژه به شرکتهای خود معرفی خواهند شد، لازم است حداقل امتیاز انجام پروژه در شرکت را کسب نماید.

 

ب-2. دانش‌آموختگان برترِ دوره کارشناسی‌ارشد و دکتری تخصصی
 

ب-2-1. بیش­از سه سال از تاریخ دانش‌­آموختگی وی نگذشته باشد. چنانچه متقاضی دانش‌آموخته مؤسسه‌ای خارج ازکشور باشد این مهلت به شش سال ارتقا می‌یابد.

 

ب-2-2. در حال حاضر به صورت تمام وقت در شرکتِ مورد نظر، به فعالیت مشغول باشد و برای دست­کم  سه ­ماهِ اخیر، سابقه بیمه پرداختی در شرکت داشته باشد.

ب-2-3. دارای امتیاز مذکور در جدول 1 باشد.

تبصرة 2: چنانچه فرد در حین گذراندن دورة خدمت نظام‌وظیفه باشد، سابقة بیمة پرداختی تا قبل از تاریخ شروعِ ‌خدمت وی در نظرگرفته می‌شود.

 

جدول 1: حد نصاب امتيازهاي مورد نياز

مقطع دانش‌آموختگي

فعاليت‌هاي فنّاورانه

مجموع امتياز مورد نياز

كارشناسي

دست‌كم 60 امتياز

*دست‌كم250

كارشناسي‌ارشد

دست‌كم 60 امتياز

دست‌كم 110

دكتري تخصصي

دست‌كم 60 امتياز

دست‌كم 120

 

تبصره 3: ملاک محاسبه امتیازهای جدول1، فعالیت‌های نخبگانیِ مذکور در جدول 2 است. حداقل امتیازات حاصل از فعالیت‌های علمی صفر منظور می‌شود.

تبصره 4: دانشجویان دورۀ دکتری تخصصی که از پیشنهاد رسالۀ دکتریِ خود با موفقیت دفاع کرده باشند، نیز مشمول مزایای این شیوه­نامه می­شوند و ‌باید امتیاز جدول 1 را مشابه دانش‌آموختگانِ دورة دکتری کسب کنند.

تبصره 5: در دوره خدمت نظام‌وظیفة تخصصی، فرد باید در ایران حضور داشته باشد و هرگونه خروج از کشور تنها با مجوز بنیاد نخبگان نیروهای مسلح امکان پذیر است.

تبصره 6: مشمولان، همزمان با انجام خدمت نظام‌وظیفة تخصصی مجاز نیستند  (مگر در دوره گذراندن رساله دکتری) به تحصیل اشتغال داشته باشند. در صورت ادامه تحصیلِ فرد مشمول در حین خدمت نظام‌وظیفة تخصصی در دوره تحصیلیِ دیگر، بهره‌مندی از این تسهیلات در پایان دوره بعد، منوط به احراز شرایط این شیوه‌نامه برای‌ مقطع جدید خواهد بود.

تبصره 7: چنانچه متقاضی، حداکثر ده درصد کمتر از مجموع امتیاز جدول 1 را کسب کرده باشد، پرونده او در فرایند وارد می‌شود و تصمیم­گیری نهایی درباره اعطای تسهیلات به وی، به نظرکارگروه موضوع مادّه 5 بستگی دارد.

 

ماده 3: سهمیه شرکت­‌ها

هر یک از شرکت­‌های مشمول بند «الف» مادّۀ 2، می­تواند در بدو امر یک تن و به ازای هر سه میلیارد ریال فروش سالیانه ( براساس اظهارنامۀ مالیاتی) یا به ازای هر پنج نفر کارشناس شاغلِ تمام وقت در شرکت (بر اساس فهرست بیمه)، یک تن دیگر را با شرایط مذکور در بند «ب» مادّۀ 2 معرفی کند.

تبصره: سهمیۀ مذکور برای مدت یک­سال (و بر اساس سال مالیِ شرکت) تعیین می­شود و صرفاً برای همان سال قابل استفاده است.

 

ماده 4: تسهیلات
مشمولان این جایزه با معرفی بنیاد، دوره خدمت نظام‌وظیفه خود را، مشتمل‌بر « دوره آموزش نظامی» و « اجرای طرحی پژوهشی، فنّاورانه، فرهنگی یا مشابه‌آن»، طی وکارت پایان خدمت دریافت می‌کنند.

 

تبصره 1: موضوع و مکان اجرای طرح­های این بند بر اساس تشخیص ستادکلّ نیروهای مسلح تعیین می‌شود. بنیاد می‌تواند شرکت‌ها و مؤسسات مجاز براساس تفاهم‌نامه فیمابین را به ستاد کل نیروهای مسلح پیشنهاد دهد.

تبصره 2: زمان دورة خدمت نظام‌وظیفه تخصصی حداقل برابر با نیمی از دوره رسمی نظام‌وظیفه سایر مشمولان هم‌تراز پس از کسر خدمت‌های قانونی دیگر است که براساس مدت زمان اجرای طرح تعیین می‌شود.

تبصره 3: مشمولان این شیوه‌نامه مجازند قبل از دریافت کارت پایان خدمت و پس از طی دوره آموزش نظامی، در دستگاه‌های غیر نظامی به استخدام درآیند.

تبصره 4: پرداخت حقوق دوره نظام‌وظیفه تخصصی، حداقل مطابق مقررات ستادکلّ نیروهای مسلح صورت می‌پذیرد.

 

ماده 5: فرایند اجرا

فرایند اجرای این جایزه به شرح زیر است:

الف. شرکت بر اساس سهمیۀ تخصیص‌یافته از سوی مرکز و مطابق مفاد این شیوه­نامه، افراد متقاضی را به  مرکز معرفی می­‌کند.

ب. فرد متقاضی، اطلاعات خود را در سامانۀ اطلاعاتی بنیاد  (sina.bmn.ir) بارگذاری می‌­کند.

ج. پس از تأیید اطلاعات شرکتِ متقاضی از سوی مرکز، افرادی که 90 درصد حد نصاب مجموع امتیاز را کسب کرده‌اند به عنوان برگزیده اولیه انتخاب می‌شوند. 
 

د. پس از راستی آزمایی اطلاعات برگزیدگان اولیه به کمک بنیادهای نخبگان استانِ محل تحصیل/ سکونت متقاضی و محاسبه امتیاز متقاضیان، چنانچه متقاضی شرایط ماده 2 را احراز کرده‌ باشد، به عنوان برگزیده نهایی انتخاب می‌شود. در غیر این‌صورت و در موارد خاص «کارگروه نظام وظیفة فنّاور» متشکل از معاون برنامه‌ریزی و نظارت یا  یکی از مدیران حوزة

 

معاونت برنامه‌ریزی (رئیس کارگروه)، نماینده  مرکز، دست‌کم دو نفر از صاحب‌نظران فعالیت‌های نخبگانی و نماینده اداره کلّ حراست بنیاد، بعد از ارزیابی و محاسبة امتیاز متقاضیان، برگزیدگان نهایی را تعیین می­کند. اعضای حقیقی این کارگروه با تأیید رئیس بنیاد برگزیده و با حکم معاون برنامه‌ریزی منصوب می‌شوند.
 

ه. پس از تکمیل کاربرگ «اطلاعات فردی دانش‌آموخته برتر» از سوی برگزیدگان و تأیید معاونت برنامه‌ریزی، بنیاد مشمولان را به ستاد کلّ نیروهای مسلّح معرفی می­کند.
 

تبصره 1: چنانچه در هر مرحله از بررسی مشخص شود متقاضی اطلاعاتی را خلاف واقع اظهار‌کرده است، از تمامی تسهیلات بنیاد محروم می‌شود و عدم صداقت وی به دستگاه‌های ذی‌ربط اعلام و موضوع به لحاظ حقوقی پیگیری می‌شود.
 

تبصره 2: چنانچه با درخواست متقاضی موافقت نشود، متقاضی مجاز است با ارتقای فعالیت‌های نخبگانی خود یک‌بار دیگر (در محدوده دوره مجاز پس از دانش‌آموختگی)، درخواست خود را در سامانه بارگذاری کند و بارگذاری درخواست‌های  دیگر تنها پس از شش ماه از زمان آخرین درخواست وی  امکان پذیر است.
 

تبصره 3: دریافت درخواست‌ها و بررسی فعالیت‌های فنّاورانه در مرکز انجام می‌شود و بررسی پروندة علمی متقاضیان، تشکیل جلسه‌های کارگروه،‌ تنظیم صورت‌جلسه و تدوین گزارش دوره‌ای از اجرای شیوه‌نامه را معاونت برنامه‌ریزی برعهده دارد.
 

 

ماده 6: تفسیر مفاد و نظارت
شرح مواد مسکوت، تفسیر مفاد، طراحی نظام اجراییِ شیوه­نامه و نظارت بر اجرای صحیح مفاد آیین‌نامه ‌و شیوه‌نامه، بر عهدة معاونت برنامه‌ریزی است و لازم است در هر سال،گزارشی از اجرای شیوه‌نامه را تهیه ‌و ارائه کند.

تبصره: معاون برنامه‌ریزی مجاز است در طول زمان اجرای شیوه‌نامه، مصادیق دیگر فعالیت نخبگانی و تغییر امتیاز مصادیق موجود را شناسایی و با تأیید رئیس بنیاد در جدول 2 اعمال کند.

 

ماده 7: تصویب و اجرا

این شیوه‌­نامه مشتمل بر یک مقدمه، هفت ماده و شانزده تبصره در تاریخ 96/11/07 به تصویب رئیس بنیاد ملّی نخبگان رسید و اجرای آن از تاریخ 96/12/01 لازم است.

________________________________________________________________

 

نکات تکمیلی اجرایی:

 با توجه به بازخوردهای دریافتی، برای اجرای هرچه بهتر شیوه‌­نامه مذکور، تغییرات زیر اعمال گردیده است:

1-     با توجه به اینکه افراد فعال در استارتاپ‌های مستقر در شتاب‌دهنده، عموما دارای بیمه نیستند، صرفا شتاب‌دهنده­‌های کسب وکار مجازند بر مبنای سهمیه خود، افرادی را که سابقه بیمه ندارند و در حال حاضر در شتابدهنده مستقر هستند، برای بهره‌­مندی از تسهیلات نظام وظیفه تخصصی معرفی نمایند.

2-     با توجه به اینکه مدیرعامل شرکت بر مبنای قانون، ملزم به بیمه نمودن خود نیستند، شرط دارا بودن حداقل سه ماه بیمه برای مدیرعامل شرکت‌های دانش بنیان و فناور حذف گردد.

3-     با توجه به اینکه صندوق‌­های سرمایه‌ گذاری جسورانه و شتابدهنده‌­های کسب وکار، در اظهارنامه مالیاتی خود عموما به طور مستقیم فروشی درج نمی‌نمایند، به جای محاسبه فروش مندرج در اظهارنامه، از میزان سرمایه گذاری در شرکت‌ها برای سهمیه و امتیازبندی این نهادها استفاده می‌­گردد.

4-     در صورتی که بیمه افراد فعال در صندوق­‌های سرمایه‌‌گذاری جسورانه توسط صندوق پرداخت گردد، مبنای محاسبه بیمه پرداختی از طریق صندوق خواهد بود و در صورتی که این بیمه از طریق مدیر صندوق پرداخت شده باشد، مبنای محاسبه بیمه پرداختی از طریق مدیر صندوق خواهد بود.

5-     شرکت‌هایی که از تاریخ معین، معیارهای مربوط به آیین‌نامه ارزیابی شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان را احراز نمی‌­نمایند، به مدت شش ماه فرصت بهره‌­مندی از تسهیلات نظام وظیفه تخصصی نخبگان فناور را خواهند داشت.

6-     شرکت‌های متقاضی نیازی به دارا بودن فروش در اظهارنامه مالیاتی خود نیستند و فروش شرکت‌ها بر مبنای اظهارنامه در امتیازبندی و ارائه سهمیه موثر خواهد بود.

7-     افراد متقاضی استفاده از تسهیلات نخبگان فناور نیازی به دارا بودن شرط حداقل معدل نخواهند بود.

 

________________________________________________________________

 

دانلود فایل شیوه‌نامه+جداول1 و 2

ثبت نام در سامانه سینا (sina.bmn.ir)

 

 

پست های مرتبط :

تسهیلات سربازی کارکنان شرکت های دانش بنیان

تسهیلات سربازی کارکنان شرکت های دانش بنیان

تسهیلات سربازی اعضای فعال در شرکت های دانش بنیان

با توجه به اهمیت و نقش نیروی انسانی خلاق برای شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور ، تسهیلات سربازی اعضای فعال در شرکت‌های دانش‌بنیان به دو صورت در حال پیگیری است:

پروژه جایگزین خدمت

نخبگان فناور در صورت احراز شرایط و کسب امتیازهای مصوب می‌توانند به‌عنوان انجام خدمت نظام‌وظیفه، از طریق معرفی به مرکز نخبگان نیروهای مسلح پروژه‌ای را برای یکی از صنایع دفاعی و کشوری انجام دهند.

برای مطالعه بیشتر این مورد اینجا کلیک کنید

امریه در شرکت های دانش بنیان

نخبگان فناور در صورت احراز شرایط و کسب امتیازهای لازم می‌توانند به‌عنوان انجام خدمت نظام‌وظیفه، به‌عنوان مامور (امریه) در طول مدت خدمت، در یکی از شرکت‌های دانش‌بنیان فعالیت نمایند.

برای مطالعه بیشتر این مورد اینجا کلیک کنید

پروژه جایگزین خدمت در شرکت های دانش بنیان

نخبگان فناور در صورت احراز شرایط و کسب امتیازهای مصوب می‌توانند به‌عنوان انجام پروژه جایگزین خدمت در شرکت های دانش بنیان دوره خدمت نظام‌وظيفه خود را، مشتمل‌بر «دوره آموزش نظامي» و «اجراي طرحي پژوهشي، فنّاورانه در شرکت دانش بنیان»، طي کرده وكارت پايان خدمت دريافت كنند.

برای مطالعه بیشتر این مورد اینجا کلیک کنید

افراد متقاضی می‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر با مرکز مشاوره دانش‌بنیان به شماره 02183534 تماس گرفته یا از طریق سامانه پاسخگویی مکتوب crm.daneshbonyan.ir ارسال نمایند.

ارتباط تلفنی با کارگزار تسهیلات سربازی صرفا از ساعت 14 تا 16 روزهای شنبه تا سه شنبه با شماره تماس 02176480045 امکان پذیر می باشد.

امریه نظام وظیفه

کتابچه 110 حمایت از شرکت های دانش بنیان

نسخه الکترونیکی کتاب صد و ده حمایت از شرکت‌ها و موسسات دانش ‌بنیان

ارزیابی و شناسایی شرکت‌های دانش بنیان، فرصت مناسبی را برای ارائه حمایت‌های متنوع از این شرکت‌ها فراهم آورده است که توسط معاونت علمی و فناوری و دبیرخانه کارگروه و در برخی موارد با همکاری سایر دستگاه‌ها در حال اجرا است و در مجموع بالغ بر 110 عنوان حمایت را شامل می‌شود.

قانون حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان و تجاری سازی نوآوری و اختراعات که توسط معاونت علمی و فناوری رییس جمهور تدوین و در سال ۱۳۸۹ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید، سرآغاز گسترده ترین برنامه دولت برای حمایت از شرکتها و موسسات دانش بنیان در سالهای اخیر بوده است.

در این قانون موضوعات مهمی نظیر تشکیل صندوق نوآوری و شکوفایی و ارائه معافیت های مالیاتی و گمرکی به شرکتهای دانش بنیان مورد تاکید قرار گرفته است و «کارگروه ارزیابی شرکتهای دانش بنیان» به ریاست معاون علمی و فناوری رییس جمهور و عضویت وزارتخانه ها و دستگاههای مرتبط و نمایندگان بخش خصوصی، شرکتهای مشمول استفاده از مزایای این قانون را تایید می کند.

علاوه بر حمایت های مورد نظر قانون، ارزیابی و شناسایی شرکت های دانش بنیان، فرصت مناسبی را برای ارائه حمایت های متنوع از این شرکت ها فراهم آورده است که توسط معاونت علمی و فناوری و دبیرخانه کارگروه و در برخی موارد با همکاری سایر دستگاهها در حال اجرا است و در مجموع بالغ بر 110 عنوان حمایت را شامل می شود.

این برنامه از طریق توانمندنمودن شرکتها، توسعه بازار محصولات دانش بنیان، ارائه خدمات تخصصی و … می تواند زمینه دستیابی به اهداف اقتصادی مبتنی بر دانش و اقتصاد مقاومتی را محقق سازد.

تعدادی از مهم ترین عناوین این حمایت ها را بخوانید :

معافیت مالیاتی شرکت های دانش بنیان

معافیت از حقوق گمرکی

امریه نظام وظیفه در شرکت های دانش بنیان

دریافت جواز تاسیس و پروانه بهره برداری

اصلاح تعرفه گمرکی

رفع نیاز های فناورانه صنایع بزرگ

مشاوره توسعه بازار و فروش

حمایت از ورود شرکت ها به بورس

InstagramInstagramWhatsApp